Кіріспе

Мысырлық ақсүйек (фин тіліндегі аты Ханну, Хенну немесе Хенену) – б.з.д. 20 ғасырда Ментухотеп III-тің "бас үй иесі" (m r pr) қызметін атқарған мысырлық ақсүйек. Ол Мысырдың Орта патшалығы үшін Пунт және Ливияға сауда жолдарын қайта ашқандығы айтылады. Ол Табан некрополісіндегі Дейр-эль-Бахридегі қабірге жерленген, ол TT313 ретінде тізімделген. Ол екі жазудан белгілі: Уади Хаммамат №114 (шамамен б.з.д. 2000 ж.) жазуында hnw деп, ал Дейр-эль-Бахаридегі қабірінде hnnw деп көрсетілген. Бұл екі жазудың бір адамды мегзеп айтылған-айтылмағаны белгісіз. Уильям С. Хейс олардың бір екенін болжады, ал Герберт Юстис Винлок оларды анықтауға күмәнданды. Джеймс П. Аллен hnw-ді фараонның бас үй иесінің ізбасары деп санайды.

Саяхат

Ментухотеп III билігінің сегізінші жылы Ханну үш мың сарбаздық әскерімен Коптостан жолға шығып, Уади-Хаммамат арқылы таулы Шығыс шөлін кесіп өтіп, Қызыл теңіз жағалауына жетті.

Жазулар

Ханну өзінің экспедициясын тасқа түсірді. Абидус тізімінде 58-ші ретінде көрсетілген Санхаре (Ментухотеп III) тұсында Ханну есімді лауазымды тұлға өмір сүрді. Ол осы Хаммамат сарқырамасында Ментухотептің билігінің кейбір ерекшеліктерін тасқа жазды, олардан осы әулеттің патшалары Арабиямен байланыс құрғандығы көрінеді. Коптостан Қызыл теңізге дейінгі сарқырама арқылы тікелей енгізілген сауда, ескі монархияның құлдыраған ырысын қайта жаңғыртуға көмектескен секілді. Пунт еліне алғашқы саяхат Санхкара тұсында өтті. Тасқа жазылған сөздерге сәйкес, экспедиция үшін қажеттінің бәрі сақтап дайындалды. Перғауын бұл саяхатқа жетекші және жол көрсетуші ретінде абыройлы Ханнуды таңдады, ол саяхаты туралы келесідей мәлімдеді: Мен Пунт еліне кемелерді жеткізу үшін, Перғауынға хош иісті дәмдік заттар әкелу үшін жіберілдім, оларды Қызыл жердің билеушілері қорқынышпен және үреймен жинайды, олардың барлық ұлттарға сезімталдығындай. Мен Коптос қаласынан жолға шықтым. Оның қасиеттілігі менімен бірге жүретін қарулы әскерлердің Тебаидтың оңтүстік аймағынан болуын бұйырды.

Негізгі станциялар

Сапар туралы баяндауында Ханну бес маңызды аялдама туралы айтады, онда саяхатшы тоқтаған, ал адам мен мал (сол кезде, әдетте есек болған, себебі сол дәуірде қолданылған жалғыз жүк көтеруші жануар есек еді) одан әрі жолға шығу үшін сергіп, таза су ішіп күш алған. Бұл жол сонымен қатар Птолемейлер мен римдіктер заманында Коптостан шығысқа қарай Қызыл теңіздегі Лейкос Лимен (қазіргі Қосьер) портына дейін созылған; Арабия мен Үндістанның тамаша тауарын саудалаған барлық елдердің саудагерлері үшін үлкен керуен жолы және сауда артериясы; ежелден Азия мен Еуропаны байланыстырған халықтардың көпірі.