Кіріспе

Батыс Австралиядағы Бикли обсерваториясы

Перт обсерваториясы – Батыс Австралияда (ВА) орналасқан екі астрономиялық обсерваторияның атауы. 1896 жылы алғашқы обсерватория Батыс Перт қаласындағы Элиза тауында, Перт қаласына қарап салынды (об. коды 319). Қаланың өсуіне байланысты обсерватория 1965 жылы Биклиге көшірілді. Жаңа Перт обсерваториясы кейде Бикли обсерваториясы деп те аталады (об. кодтары 322, 323).

Уильям Эрнест Кук

Уильям Эрнест Кук 1896 жылы Аделаида обсерваториясындағы ұқсас қызметтен кейін Батыс Австралияның алғашқы үкімет астрономы болып тағайындалды. Пертке келгеннен кейін оның алғашқы міндеті – колонияның дәл ендігі мен бойлықтарын анықтау болды. Ол сонымен қатар күндізгі уақытты бұрынғыдан да дәлірек анықтай алды. Ол келгенге дейін сағаттар жарты сағатқа дейін айырмашылыққа ие болуы мүмкін еді. Уақытты күн сайын әлі де сол жерде тұрған зеңбірек арқылы хабарланды. Бұл жобаны мемлекеттік архитектор Джордж Темпл Пул жасаған, ол стильдердің ерекше үйлесімін ұсынады.

Керлвис және Батыс-Шығыс шекарасы

1920 және 1921 жылдары Керлвис Оңтүстік Австралияның үкіметтік астрономы Додвеллмен бірге Батыс Австралияның шекарасын жерде, Оңтүстік Австралия шекарасымен Дикин қаласында белгілеу үшін қажетті координаталарды анықтауға қатысты. 1921 жылы Дэйкиндегі сол команда Мемлекеттік кеме, MV Bambra арқылы Уиндхэмға сапар шекті, онда М. П. Дюрак оларды Роузвуд станциясының жанындағы Аргайл Даунсқа, 129° шығыс бойлыққа (129° E) жақын жерге жеткізді. Олар сол кездегі салыстырмалы түрде жаңа технологияны – сымсыз радио уақыт сигналдарын және басқа да әдістерді пайдаланып, Солтүстік Территорияның Батыс Австралиямен шекарасын анықтады. Харрис Перт обсерваториясы Дарлинг жотасындағы Биклиге, қалалық орнынан шығысқа қарай көшіріліп жатқан кезде Үкіметтік астроном лауазымын қабылдауға мәжбүр болды. Биклидегі мемлекеттік орманды тазалау 1964 жылдың ақпанында басталды, қазба жұмыстары 1964 жылдың мамырында басталды, ал ғимараттардың құрылысы 1965 жылға дейін жалғасты; қызметкерлер 1965 жылдың 19 желтоқсанында көшіп келді. 1967 жылы жаңа Бикли орны толыққаннан кейін Харрис Германиядағы Гамбург обсерваториясының астрономдарының экспедициясының бөлігі ретінде обсерваторияда меридиандық шеңбер телескопының орнатылуын қадағалады. Экспедиция халықаралық Оңтүстік жұлдыздар каталогы бағдарламасы бойынша жұмыс істеді, нәтижесінде Оңтүстік жарты шардың жаңартылған, кеңейтілген және дәлдеу меридиандық каталогы – Перт 70 меридиандық каталогы жарық көрді. 1970 жылы Харрис неміс экспедициясына көмектесу үшін Перт обсерваториясының арнайы меридиандық бөлімін құруға қол жеткізді. 1971/72 жылғы Рождество мен Жаңа жыл мезгілінде неміс экспедициясы кеткеннен кейін Харрис Гамбург телескопын мерзімсіз несиеге алу туралы келісімге келді және Батыс Австралия үкіметінен меридиандық бөлім қызметкерлерінің санын арттыру үшін қаржы алды. Перт обсерваториясының меридиандық тобы неміс экспедициясының жұмысын жалғастырып, кеңейтті, нәтижесінде Перт 75 меридиандық каталогы пайда болды. 1967 жылы Харрис Батыс Австралия университетімен бірлесіп, Батыс Австралия университетінің қызметкерлері мен студенттері, сондай-ақ Перт обсерваториясының астрономдары қолданған және салған телескопты орнату үшін жұмыс істеді. Содан кейін Харрис 1963 жылдың тамызынан бері сақталып келген астрографиялық телескопты жаңа орынға көшірді, оны жөндеуден өткізді; телескоп 1968 жылдың 29 наурызында бақылауды қайта бастады, қозғалыс зерттеулері үшін екінші кезеңдегі фотопластинкаларды түсірді. 1968 жылы Флагстаффтағы Лоуэлл обсерваториясы (АҚШ, Аризона штаты) Халықаралық планеталық патруль бағдарламасының бөлігі ретінде Перт обсерваториясына Боллер мен Чивенс телескопын орналастырды. Бағдарлама Күн жүйесі планеталарының атмосфералық және беттік ерекшеліктері туралы 35 мм форматтағы фотосуреттерді жинауға арналған, көбінесе Марс, Юпитер және Венера планеталары; Харрис өзінің әдеттегі күндізгі Үкіметтік астроном қызметінен басқа тұрақты бақылаушы болуы керек еді. Харрис жаңа Биклидегі Перт обсерваториясының техникалық және астрономиялық қызметкерлерінің санын арттыруға сәттілік танытты, оның рөлі ғылыми функцияға көбірек ауысты, алайда Харрис 1966 жылдың 23 қазанында қоғамдық экскурсияларды қайта бастады және Батыс Австралияға ақпараттық қызметтер көрсетуді жалғастырды. Харрис Батыс Австралия үшін уақыт және толқын қызметтерін де жалғастырды, алайда 1908 жылғы метеорологиядағы жағдай сияқты, бұл көшіру сейсмикалық бақылау қызметін Мундарингке, Ұлттық үкімет бақылауына көшіруге әкелді. Харрис 1973 жылдың тамызында Пертте өткен МАУ симпозиумының 61-ші нөміріне ("Астрометрияның жаңа мәселелері") жауапты болды. Оның ізашары сияқты, ол ерте жасында, 49 жасында қайтыс болды, бірақ Перт обсерваториясының Австралияда және халықаралық деңгейде жоғары бағаланған ғылыми мекемеге айналуына үлкен үлес қосты.

Доктор Иван (Иван) Николов

1974 жылғы 23 желтоқсанда Харрис қайтыс болғаннан кейін, Николофф 1979 жылғы 30 мамырға дейін Перт обсерваториясының Мемлекеттік астрономы міндетін атқарды, содан кейін ол Перт обсерваториясының бесінші Мемлекеттік астрономы болып ресми тағайындалды. 1964 жылы Австралияға келгеннен кейін, ол 1964 жылғы 1 мамырда Перт обсерваториясында II санаттағы астроном ретінде жұмыс істеді және обсерваторияның астрографында жұмыс істеді; оның бұрынғы тәжірибесі сонымен қатар ол жақында сатып алынған Zeiss пластиналық өлшеу машинасының орнатылуына және калибрленуіне қатысты. Перт обсерваториясы Перттен Биклиге көшірілген кезде, Николоффтың геодезиялық дағдылары 1965 жылы жаңа обсерваторияны құруда кеңінен қолданылды. Николофф 1969 жылдан 1971 жылға дейін, экспедиция астрономдары Рождествоға Германияға оралғанға дейін, Германияның Гамбург обсерваториясының меридиандық шеңбер телескопы экспедициясымен бірге Перт 70 каталогы бойынша жұмыс істеді. 1971 жылы Батыс Австралия Үкіметінің қаржыландыруымен және Гамбург телескопын несиеге алу туралы келіссөздер нәтижесінде, Николофф жаңа құрылған Перт обсерваториясының Меридиандық бөлімінің басшысы болып тағайындалды. Доктор Николофф FK4 және FK4 қосымша жұлдыздарының жаңа бақылау бағдарламасын бастады, нәтижесінде 2549 жұлдызды қамтитын Перт 75 каталогы жарық көрді. Бұл каталог ең беделді Перт 70 каталогын кеңейтіп қана қоймай, халықаралық астрономиялық қауымдастық іздеген жаңа FK5 анықтамалық жүйесін құру үшін Оңтүстік жарты шар туралы құнды ақпаратты қамтады. Мемлекеттік астроном ретінде Николофф Меридиандық бөлімді Д. Харвудқа тапсырды, бірақ Перт 83 меридиандық каталогын құруға белсенді қатысты. Күнделікті әкімшілік міндеттерімен айналысып жүріп, Николофф түнде және демалыс күндері обсерваторияның барлық телескоптарында бақылау жүргізе берді. Николофф Батыс Австралия университетімен жақсы қарым-қатынас орнатты, Австралия астрономиялық қоғамының негіздейтін мүшесі және мүшесі, Батыс Австралия астрономиялық қауымдастығының өмірлік мүшесі және IAU-ның бастапқы 8 (Астрометрия) және I (Негізгі астрономия) комиссияларының мүшесі болды; сонымен қатар ол обсерваторияның халыққа ақпарат беру қызметтерін және экскурсияларын жалғастырды. 1985 жылғы 4 қаңтарда зейнеткерлікке шығып, 2015 жылғы 8 сәуірде қайтыс болды.

Перт обсерваториясының директорлары

Д-р И. Николофф зейнеткерлікке шыққаннан кейін, сол кездегі Перт обсерваториясының басқару органы, Ғылым және Технология министрлігі (Австралия), бұрынғы Үкіметтік астроном деген лауазымды Перт обсерваториясының директоры лауазымымен алмастырды. Бұл шешімнің себебі, Үкіметтік астроном атағы "оларға көне дәуірдің атауы сияқты көрінді", сондай-ақ бұл өзгеріс әлемдегі астрономиялық институттар университеттермен бірігіп жатқан үрдіске сәйкес келеді.

Майкл Филип Кенди

Дәрігер И. Николов зейнетке шыққаннан кейін міндетті зейнетке шығу жасы әлі де қолданыста болғандықтан, Майкл Филип Кенди Перт обсерваториясының алғашқы директоры болды. 1969 жылы Кендиге Британдық астрономиялық қауымдастығының директоры лауазымы ұсынылды, бірақ ол сол жылы Австралияға көшіп кету жоспарлары болғандықтан бас тартты. 1969 жылдың 12 мамырында Австралияға келгеннен кейін ол Перт обсерваториясында II дәрежелі астроном ретінде жұмыс істеді және 1969 жылдың қараша айында доктор И. Николовтан Перт обсерваториясының астрографиялық телескопын басқаруды қабылдады. Оның HM Nautical Almanac Office-те алған сандық қабілеттері Перт обсерваториясының астрометриялық бағдарламаларында және кометаларға деген қызығушылығында үлкен пайда келтірді. Кенди Перт обсерваториясын оңтүстік кометалық астрометрия саласында алдыңғы қатарға қоюға көп уақыт жұмсады. 1972 жылға қарай Перт обсерваториясы кометалардың координаттарын анықтау бойынша әлемде 9-орында тұрды. Осы жетістікке қанағаттанбай, Кенди сол кезде қол жетімді нысандардың шекті шамасын 14-тен 19-ға дейін арттыру үшін жаңа фотосуреттік шыны табақтарды өңдеу әдістерін енгізді. Жаңа процестер бес кометаны қайта табуға және 1973-1977 жылдар аралығында обсерваторияны 2-орынға, ал 1978-1984 жылдар аралығында 4-орынға көтеруге мүмкіндік берді. Осының нәтижесінде 1975 жылы ол Британдық астрономиялық қауымдастығының беделді Мерлин медалін алды. Оның басшылығымен Перт обсерваториясы 100-ден астам жаңа астероидтарды ашты және Кіші планеталар орталығына маңызды бақылаулар жасады. Б. Харрис бастаған Перт обсерваториясының кометалар мен кіші планеталардың координаттары туралы алғашқы жарияланымдарын 2, 3, 4-коммуникациялар және 1986 жылы шыққан 5-коммуникациямен жалғастырды. 1979 жылға қарай оның астрометриялық қабілеттері мен үлесі кеңінен мойындалды және ол Халықаралық астрономиялық одақтың 6-комиссиясының вице-президенті болды, ол 1982 жылға дейін осы лауазымды сақтап, содан кейін 3 жылдық мерзімге президент болып сайланды. Сонымен қатар ол 1988 жылға дейін Халықаралық астрономиялық одақтың 20-комиссиясының – Кіші планеталардың, серіктердің және кометалардың позициялары мен қозғалыстарының – жұмыс мүшесі болды. Перт обсерваториясы 1986/1987 жылдары Галлей кометасын бақылауға жақсы дайындалды және Кендидің басшылығымен Перт обсерваториясы кометаның Жерден жасалған астрометриялық координаттарының 10% -ын жасады, бұл әлемдегі ең үлкен үлес болды. Кенди 1988 жылдан 1990 жылға дейін Австралия астрономиялық қоғамының кеңесшісі, 1988 жылдан 1990 жылға дейін Батыс Австралия Корольдік қоғамының кеңесшісі және 1989 жылы Батыс Австралия Корольдік қоғамының президенті болды. Ол 1987 жылы үкімет тарапынан обсерватория қызметкерлерінің 50% -ы қайта орналастырылып, бір бөлімі жабылғандағы ең үлкен штаттық қысқартуды бастан кешірді. Оның еңбегі 1980 жылы Кіші планета 3015 Кендиге ат қою арқылы құрметтелді.

Джеймс Д. Биггс

Доктор Джеймс Д. Биггс 1994 жылдың мамыр айында Перт обсерваториясында жұмысын бастап, 2010 жылы қызметтен босады. Мартин мен Перт обсерваториясының қалған қызметкерлері өз еркімен жұмыстан шықты.

Биклидегі жаңа обсерватория

1960 жылдары Перт қаласынан шыққан жарық ластануы және Стивенсон Хепберн есебі бойынша 1955 жылғы жоспардың шағын бөлігі іске асырылуы Перт обсерваториясы орналасқан жерді бастапқыда бес мемлекеттік кеңсе үйінің орнына беруге себеп болды, алайда тек бір ғимарат – Дюма үйі салынды. Мемлекеттік үкімет тарапынан жабылу қаупі туғаннан кейін обсерватория Дарлинг жотасындағы Гунгин тауына жақын Биклидегі қазіргі орнына көшірілді. Жаңа обсерваторияның құрылысына 600 000 доллар жұмсалды және ол 1966 жылдың 30 қыркүйегінде премьер-министр сэр Дэвид Брэнд тарапынан ашылды.

Жақында болған тарих

Обсерватория мемлекеттік билік тарапынан жабылу әрекеттеріне қарсы күресіп келді, ең қауіптісі 1987 жылы Мемлекеттік қызметтер департаментінің құрамында болған кезде болды. Халықтың, ғылыми және әуесқой қауымның қарсылығы обсерваторияны сақтап қалуға көмектесті. 2015 жылдың шілдесінен бастап Перт обсерваториясының еріктілер тобы Парктер және жабайы табиғат департаменті мен Перт обсерваториясының еріктілер тобы арасында 2015 жылдың маусым айында қол қойылған қоғамдық серіктестік келісімі бойынша обсерваторияны басқарып келеді.

1996 жыл

1996 жылдың қаңтарында, құрылғанына 100 жыл толуымен, обсерватория Қорғау және жерді басқару департаментіне, қазір Батыс Австралия Парктер және жабайы табиғат департаментінің құрамына кіретін, берілді.

Бикли обсерваториясының мұралық тізімі

2005 жылы Бикли орны мұра ретінде тізімге енгізілді, Австралиядағы үздіксіз жұмыс істеп тұрған ең көне обсерватория және Австралиядағы мемлекеттік басқарудағы жалғыз астрономиялық обсерватория болып табылады.

Жарияланым

Батыс Австралияның астрономиялық альманахы 2000 жылдары DEC мекемесі Обсерваторияның біліктілігінің бір бөлігі ретінде, Обсерватория қызметкерлерін редакциялауға және материалдармен қамтамасыз етуге тартқан күйінде жарияланды. 2003 жылғы альманахқа арналған 2002 жылғы басылымда кейінгі басылымдарда қолданылмаған қосымша тақырып болды: «Түнгі аспанның ғажайыптарына арналған шынайы пайдалы нұсқаулық». Оған дейін «Астрономиялық деректер» (1965–1990) және «Астрономиялық анықтамалық» (1989–1992) жарық көрген.

Перф обсерваториясы бүгінгі күні

Кіші планеталар орталығы 1970 және 1999 жылдар аралығында Перт обсерваториясының 29 кіші планетаны ашқанын тіркеді.

Құрметтер

Флорианның 3953 Перт астероиды обсерваторияның құрметіне берілген.

Жарияланым

Батыс Австралия астрономиялық альманахы. Бикли, В. А. Перт обсерваториясы. (2007 жылғы басылым)