Кіріспе
Генри Хеллэр (1790 – шамамен 1 қыркүйек 1832) – ағылшын геодезисі және сәулетшісі, Австралияның Тасмания штатының солтүстік-батысының қиын-қыстау аймақтарын зерттеген алғашқы саяхатшылардың бірі және сол кезге дейін аймақтың ең толық карталарын жасаған.
Өмір
Генри Хеллиер осы аймақта тұратын Хеллиерлердің ұрпағы болған. Оның ерте өмірінен, сәулетші және геодезияшы ретінде қайда білім алғанынан ештеңе белгілі емес, бірақ отбасы балаларына жақсы білім беруге шамасы жеткен сияқты. Оның үлкен ағасы Уильям Варло Хеллиер Лондонда заңгер және 1841 жылы Корольдік институттың хатшысы болды. Генридің 1830 жылы Уильям Варлоның әйелі Мэри Вулиамиге жазған хатының көшірмесін Уильям мен Мэридің канадалық ұрпағы Тасманияның Берни қаласындағы Хеллиер аймақтық кітапханасына тапсырды. Генридің тікелей ұрпақтары болған жоқ. 1825 жылы Ван Дименнің жер компаниясы құрылғанда, ол геодезияшы (кейін бас геодезияшы) және бас сәулетші ретінде жұмысқа тұрған алғашқы қызметкерлердің бірі болды. Оның Тасманиядағы жетістіктері жақсы құжатталған, ал Лондондағы VDL Co директорлар кеңесі оның отставкасын (1832 жылдың наурызында) былай тіркеді: «Хеллиер мырза, оның құнды қызметі өте зор және оның есімі отарлық үкіметке де, елде де жақсы танымал, компания үшін тынымсыз еңбек еткенімен, елді зерттеудегі жеке қиындықтары мен тәуекелімен, сондай-ақ тамаша карталар мен жоспарларымен, жақында Колонияның бас геодезиясының басшылығымен маңызды лауазымға тағайындалды». Генри Хеллиердің портреті жоқ. Алайда, 1977 жылы Берни қаласының 150 жылдығына арналған портретті жергілікті суретші Кейси Макграт сипаттамалар бойынша жасап, 200 күміс медальон мен 4000 анодталған алюминий медальонның негізі ретінде пайдаланды, олар аймақтағы мектеп оқушыларына сыйланды. Оның өмірі туралы толық мәліметтер жергілікті газеттің арнайы санында жарияланды.
Тасманиядағы жұмыс
Генри Хелллер өзінің жұмыс берушісі Ван Дименс Лэнд Компани (VDL Co) үшін Солтүстік-Батыс Тасманияның көп бөлігін зерттеді және әртүрлі мұрағаттарда сақталған кең көлемді күнделіктер мен есептер жазды. Оның ең танымал сапары 1827 жылғы ақпанда Ричард Фредерик Исаак Каттспен бірге Circular Head-тен St Valentines Peak-ке және кері сапары болды. Жалпы алғанда, Генри Хелллердің VDL Co-ның король Георг IV-тен алған корольдік жарғысы бойынша Солтүстік-Батыс Тасманияның аборигендерін компания жеріне енген жандар деп қабылдағаны анық көрінеді. 1830 жылғы тамызда, Вей өзенінің үстінен жаяу көпірін салғанда, Вейбридждегі лагеріне Джордж Август Робинсон және "достық миссия" келді. Олардың мақсаты – VDL Co қызметкерлері жасаған Cape Grim қырғыны сияқты кісі өлтіру туралы айыптауларды тергеп, барлық аборигендерді олардың жерінен шығарып, теңіз аралдарына қоныстандыру болатын. Хелллердің лагеріне келген топқа Труганини және оның күйеуі Вуради кірді. Хелллер Робинсонға 19 аборигенді айналмалы мылтықпен өлтіргенін айтқан мал күзетшісі туралы хабарлады. Оның өзін-өзі өлтіруі 1998 жылғы пьесаға шабыт берді. Өзін-өзі өлтіру себептері туралы көптеген теориялар бар, бірақ LIWC (Лингвистикалық зерттеу және сөздерді санау) әдісімен жүргізілген толыққанды зерттеуден басқасының бәрі болжамдар ғана. Англиядан кеткен күнінен бастап оның күнделіктерін талдау, оның депрессиясы күшейгенін көрсетеді. Оның биполярлық бұзылыстан зардап шеккен болуы мүмкін деген пікір де айтылды. Бэддели, Дэниел және Пеннебекердің талдаулары, оның соңғы күйзелісіне себеп оның қызметтестерімен болған заңсыз қарым-қатынастар туралы тараған қаңқу болуы мүмкін екенін ұсынады. Ол кезде бұл туралы нақты дәлелдер болған жоқ. Көп болжам бойынша, бұл қаңқудың мақсаты оның беделін түсіру болған. Stanley (Ван Дименс Лэнд Компаниінің базасы) Хелллердің үкіметтік қызметке үміттене алатынына қызғану тудыруы мүмкін. Ол діншіл христиан болғандықтан, мұндай жағдай оны қатты ренжітер еді. Тағы бір болжам бойынша, ол гелотофобиядан зардап шеккен болуы мүмкін, яғни өзін қорлау деп санайтын әрекеттерге төтеп бере алмаған, тіпті бұл ойша ғана болса да. Ван Дименс Лэнд Компаниі атынан оның өзін-өзі өлтіруіне қатысты жүргізілген ішкі тергеуді LIWC талдауы, Хелллерге қатысты жағымсыз әрекеттерге қатысы бар деп саналатын адамдардың істің шындығын жасыруға тырысқандығын көрсетеді. Гвинет Дэниелдің осы және басқа да мәселелерге қатысты егжей-тегжейлі баяндамасын "Utmost Extrication. Why Henry Hellyer Shot Himself" кітабында табуға болады. Депрессияға ұшырағандығына қарамастан, 1830 жылы қайын сіңілісіне жазған хатында ол Колонияға келгеннен бері денсаулығының жақсы екенін, "тек құс даласындағы ұзақ сапарларымнан кейін шаршау мен әлсіздіктен туындаған екі-үш рет қысқаша жағдай болды" деп жазған. "Жас жүзкөкшелер қардай ақ" арқылы жер крабының түтіндіктеріне дейін. Ол көбінесе көреген адам ретінде сипатталады. VDL Co-ның бас агенті оның туралы былай деп жазған: "Оның барлық идеялары өте қиялдаушы. Менде коттедж болса, ол сарайлар салар еді".
His suicide was the inspiration for a 1998 play. Most theories about the suicide are speculation, except for a thorough investigation involving the well validated technique of LIWC (Linguistic Inquiry and Word Count). An analysis of his diaries from the day he left England, suggests he was suffering from ever increasing depression. An alternative view has been advanced that he may have suffered from bipolar disorder. Baddeley, Daniel and Pennebaker's analysis suggests that his final extreme distress could have been occasioned by gossip circulated about illegal sexual relationships with convict associates. There was no concrete evidence available at the time for this. It is more likely that this gossip was malicious and intended to blacken his name. There could well have been some envy at Stanley (the base for the Van Diemen's Land Company) that Hellyer could look forward to a government appointment. As a devout Christian, he would have been devastated by this. A further suggestion is that he may have suffered from gelotophobia, an inability to deal with what he perceived as bullying, even if this was in fact merely thoughtless teasing. A further LIWC analysis of the internal inquiry conducted into his suicide, on behalf of the Van Diemen's Land Company, suggests there was a whitewash by those who might have been seen as involved in negative behaviour towards Hellyer. Gwyneth Daniel's detailed exposition of these and other points can be seen in Utmost Extrication. Why Henry Hellyer Shot Himself. Despite the evidence concerning depression, in a letter to his sister in law in 1830 he wrote that he had been in excellent health ever since arriving in the Colony, " except for two or three short attacks occasioned by over exertion and fatigue after some of my long excursions in the bush". through "young centipedes white as snow" to land crab chimneys. He is often described as a visionary. The Chief agent of the VDL Co wrote of him, "He is exceedingly chimerical in all his ideas He would have mansions where I would have cottages",
If Henry Hellyer was prone to "attacks" of depression after periods of over exertion and fatigue, the winter of 1832 provided an occasion. He wrote: " The snow is so deep that we are completely hemmed in by it. It forms such hard lumps on my overalls that I was completely fettered by it and in the greatest pain imaginable. One hour of this weather would kill any man if he were stuck fast and remained inactive. The poor dogs were literally plated with coats of mail formed by the ice on their hair, but they traveled better than we could, as the crust would support them ".
Егер Генри Хелллер шамадан тыс күш-жігер мен шаршаудан кейін депрессияға ұшыраса, 1832 жылғы қысқа жағдай туды. Ол былай деп жазды: "Қар соншалықты терең, бізді толығымен қоршап алды. Ол менің киімдерімде қатты түйірлерді қалыптастырады, сондықтан мен оны толығымен бұғаулап, ең үлкен ауыртпалықпен қиналдым. Мұндай ауа-райының бір сағаты, егер ол қатты жабысып, белсенді емес қалды, кез келген адамды өлтіруі мүмкін. Жақсы иттердің шаштарында мұздан жасалған қаптама пайда болды, бірақ олар бізден жақсырақ жол жүрді, өйткені қабыршақ оларды қолдап тұрды".
His suicide was the inspiration for a 1998 play. Most theories about the suicide are speculation, except for a thorough investigation involving the well validated technique of LIWC (Linguistic Inquiry and Word Count). An analysis of his diaries from the day he left England, suggests he was suffering from ever increasing depression. An alternative view has been advanced that he may have suffered from bipolar disorder. Baddeley, Daniel and Pennebaker's analysis suggests that his final extreme distress could have been occasioned by gossip circulated about illegal sexual relationships with convict associates. There was no concrete evidence available at the time for this. It is more likely that this gossip was malicious and intended to blacken his name. There could well have been some envy at Stanley (the base for the Van Diemen's Land Company) that Hellyer could look forward to a government appointment. As a devout Christian, he would have been devastated by this. A further suggestion is that he may have suffered from gelotophobia, an inability to deal with what he perceived as bullying, even if this was in fact merely thoughtless teasing. A further LIWC analysis of the internal inquiry conducted into his suicide, on behalf of the Van Diemen's Land Company, suggests there was a whitewash by those who might have been seen as involved in negative behaviour towards Hellyer. Gwyneth Daniel's detailed exposition of these and other points can be seen in Utmost Extrication. Why Henry Hellyer Shot Himself. Despite the evidence concerning depression, in a letter to his sister in law in 1830 he wrote that he had been in excellent health ever since arriving in the Colony, " except for two or three short attacks occasioned by over exertion and fatigue after some of my long excursions in the bush". through "young centipedes white as snow" to land crab chimneys. He is often described as a visionary. The Chief agent of the VDL Co wrote of him, "He is exceedingly chimerical in all his ideas He would have mansions where I would have cottages",
If Henry Hellyer was prone to "attacks" of depression after periods of over exertion and fatigue, the winter of 1832 provided an occasion. He wrote: " The snow is so deep that we are completely hemmed in by it. It forms such hard lumps on my overalls that I was completely fettered by it and in the greatest pain imaginable. One hour of this weather would kill any man if he were stuck fast and remained inactive. The poor dogs were literally plated with coats of mail formed by the ice on their hair, but they traveled better than we could, as the crust would support them ".
Мұра
Генри Хеллйердің ұрпағы болмағанымен, оның кіші інісі Томас Хеллйер (1801–41) ұлы Уильяммен (1821–1885) Тасманияның Хобарт қаласы арқылы Жаңа Зеландияға көшіп барды, онда Томас 1832 жылдың 11 маусымында екінші әйеліне үйленді. Генри Хеллйер сол кезде VDL Co директорлар кеңесіне өзінің келісімшарты аяқталған соң олардың қызметінен кететінін, Хобарт қаласындағы Бас геодезист қызметіне тағайындалғанын хабарлаған еді. Бұл лауазым өте қалаулы болғандықтан, әріптестерінің арасында қызғаныш тудыруы мүмкін. Ағалардың бірге жұмыс істеу жоспарлары болған-жоқ, олар кездескен-кездеспеген, немесе Генри Хеллйер тойға қатысқан-қатыспағаны белгісіз. Ол қатысуға мүмкіндігі болған, себебі VDL Co почта мен жабдықтау үшін жүйелі түрде сапарлайтын кемеге ие болған, бірақ оның есімі куәгерлер тізімінде жоқ. Генридің немере інісі Уильям Хеллйер 1838 жылы Жаңа Зеландиядан Жаңа Оңтүстік Уэльске көшіп келді, заңгер болды және 1861 жылы бір күнге Жаңа Оңтүстік Уэльс Парламентінің мүшесі болды. Көптеген австралиялық Хеллйерлер Уильямның ұрпақтары, ал оның ұлы Томас Генри Хеллйер (1840–1889) 1883 жылдан 1884 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс Парламентінің мүшесі болды.