Кіріспе

Иерусалимге қайту қозғалысы – Қытайдың ішінде қытай сенушілері бастаған, будда, индуист және мұсылман халықтарына, Қытай мен Иерусалим арасында тұратындарға миссионерлер жіберу мақсадындағы христиандық уағыз науқаны. Олар Иерусалимге қайту қозғалысының Қытай шіркеуіне Қытай мен Иерусалим арасындағы барлық елдерде, қалаларда, кенттерде және этникалық топтарда жақсы жаңалықты уағыздауға және сенушілердің бірлестіктерін құруға Құдайдың шақыруы екеніне сенеді.

Тарих

1920 жылдары Шандоң провинциясындағы Исаның отбасы шіркеуінде «Иерусалимге қайта оралу» идеясы туды. Бұл көрініс Исаның отбасында уақыт өте келе әлсіреп, құлдыраса, Солтүстік-Батыс рухани қозғалысы Исаның отбасынан бөлініп, бастапқы көріністі қайта жандандырды. Саймон Чжао 1940 жылдары осы қозғалыстың басшысы болды. 1946 жылы Хэнань провинциясындағы тағы бір топ – «Иерусалимге қайта оралу» евангелистік тобы да ұқсас көзқарас қалыптастырды. Дегенмен, үкіметтің шектеулері мен қуғын-сүргін салдарынан қозғалыс ондаған жылдар бойы жасырын жұмыс істеуге мәжбүр болды, ал оның жетекшісі Саймон Чжао Кашгарда 31 жыл түрмеде отырды. Қытайдың ішінде де, сыртында да жүріп жатқан жаңару жұмысын қытайлық шіркеу мүшелері ешқандай қаржылық көмек сұрамай және өздерін жария етпей, құпия түрде атқарады.

Сын

"Қытайға қайту" қозғалысына Қытайдың ішінде де, сыртында да сын айтылып келеді. Зерттеуші Ким Квонг Чанның сөзіне қарағанда, кейбір адамдар бұл қозғалысты "алдау" деп есептейді. Ол сондай-ақ миссионерлік шейіттік рухын және Қытайдың жақсы жаңалықты соңғы кезеңіне жеткізудегі рөлі туралы этноцентрикалық талаптарын мәселелі деп санайды. Пекин Сион шіркеуінің Езра Джині Қытай ішіндегі қозғалыс пен оны Қытайдан тыс жариялап жүргендер арасындағы айырмашылықты атап көрсетті, мықты библиялық миссионерлік теологияның сионистік теологияны қамтымайтынын, бірақ Қытайдағы шіркеудің барлық адамдарды Құдайдың билігіне жеткізетін жаһандық миссияға ие болуы керектігін айтты.