Кіріспе

Румындық француз жазушысы (1876–1933)

Анна, граф Матье де Ноаль (Анна Элизабет Бибеско Бассараба де Бранкован) (15 қараша 1876 – 30 сәуір 1933) – румын және грек тегінен таралған француз жазушысы, ақын және социалистік феминист.

Жеке өмір

Парижде туған Анна Элизабет Бибеско Бассараба де Бранкован румын боярлары Бибеску және Краевешти отбасыларының ұрпағы болды. Оның әкесі – Валахия князі Георге Бибеско мен Зоя Маврокордато Бассараба де Бранкованның ұлы Грегоар Бибеско Бассараба. Оның грек анасы – музыкант Ралука (Рейчел) Муссурус, оған поляк композиторы Игнаси Падеревский бірнеше шығармаларын арнаған. Анасы арқылы Анна де Ноальль – Болгария ұлттық қайта өркендеуінің көрнекті тұлғаларының бірі Врацалық Софронийдің, оның немересі Стефан Богориди арқылы, шөбересі болды. Стефан Богориди Молдавияның каймакамы қызметін атқарған. 1897 жылы ол Mathieu Fernand Frédéric Pascal de Noailles (1873–1942), 7-ші герцог де Ноайльдің төртінші ұлымен үйленді. Жұбайлар тез арада париждік жоғары қоғамның сүйіктісіне айналды. Олардың бір баласы болды – граф Анн Жюль де Ноаль (1900–1979).

Мансап

Анна де Ноаль үш роман, автобиография және көптеген өлең жинақтары жазды. Ол сол кездегі зиялы, әдеби және өнер элитасымен достық қарым-қатынаста болды, соның ішінде Марсель Пруст, Франсис Джамм, Колетт, Андре Жид, Фредерик Мистраль, Роберт де Монтескью Фезенсак, Райнер Мария Рильке, Поль Валери, Жан Кокто, Пьер Лоти, Поль Эрвьеу және Макс Якоб. 1929 жылы «New York Times» газетінің бір жазушысы оны «қазіргі Францияның ең көрнекті ақындарының бірі» деп жазды. Ол 1933 жылы Парижде 56 жасында қайтыс болды және Пэр-Лашез бейістігіне жерленді. Ол ханзада Антуан Бибеско мен ханшайым Марта Бибесконың туысы болды.

Көркем өнер саласында

Анна де Ноаль өте танымал болғандықтан, сол кездегі көрнекті суретшілер оның портреттерін салған, олардың ішінде Антонио де ла Гандара, Игнасио Зулоага, Кис ван Донген, Жак Эмиль Бланш және британдық портретші Филип де Ласло болды. 1906 жылы Огюст Роден оның мүсінін жасады; қамырдан жасалған моделін бүгін Париждегі Роден мұражайында көруге болады, ал аяқталған мәрмәр бюсті Нью-Йорктегі Метрополитен мұражайында қойылған.

Марапаттар

Анна де Ноайль – Құрмет легионының командирі атанған алғашқы әйел, Бельгияның Француз тілі мен әдебиеті академиясына қабылданған алғашқы әйел және 1921 жылы Франция академиясының «Гран-при» сыйлығымен марапатталды. Графиня де Ноайль, Флоренс Майер Блюментальмен бірге 1919 және 1954 жылдар аралығында суретшілерге, мүсіншілерге, декораторларға, граверлерге, жазушыларға және музыканттарға табысталған Блюменталь сыйлығын тағайындауда қазылар алқасының мүшесі болды.