Кітап сөрелері: түрлері, қолданылуы, конструкциясы. Үйде, кеңселерде, кітапханаларда кітап сақтауға арналған жиһаз туралы толық ақпарат. Кітап сөресін таңдауға көмектесеміз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кітаптарды сақтауға арналған жиһаз, Microsoft-тың анықтамалық бағдарламалық жасақтамасы.
Furniture used to store books
the reference software by Microsoft
Кітап сөресі немесе кітап шкафы – кітаптар немесе басқа да баспа материалдарын сақтау үшін қолданылатын көлденең сөрелері бар жиһаз, көбінесе шкаф түрінде болады. Кітап сөрелері жеке үйлерде, қоғамдық және университет кітапханаларында, кеңселерде, мектептерде және кітап дүкендерінде қолданылады. Кітап сөрелері кішкентай, үстел биіктігіндегі модельдерден бастап, төбеге дейін жететін биік модельдерге дейін алуан түрлі болады. Сөрелер бекітілген немесе әртүрлі биіктіктерге реттелетін болуы мүмкін. Кітаптарды сақтауға толық арналған бөлмелерде, мысалы кітапханаларда, олар қабырғаға және/немесе еденге бекітіліп қойылуы мүмкін. Кітап сөресіне кітаптарды шаң мен ылғалдан қорғау үшін жабылатын шыны есіктер орнатылуы мүмкін. Кітап сөрелерінің есіктері көбінесе шыныдан жасалған, кітаптың қабықшасын оқуға мүмкіндік беру үшін. Әсіресе құнды, сирек кездесетін кітаптар ағаш немесе шыны есіктері бар құлыпталған шкафтарда сақталады. Кішкентай кітап сөресін үстел немесе сандық сияқты басқа жиһаздың үстіне де қоюға болады. Ірі кітаптар көбінесе көлденең қалыпта, ал өте үлкен кітаптар кең сөрелерде немесе кофе үстелдерінде сақталады. Латын және грек тілдерінде кітап сөресі ұғымы Bibliotheca және Bibliothēkē (βιβλιοθήκη) сөздерімен бейнеленеді, олардың туындылары көптеген қазіргі тілдерде кітапхана деген мағынаны білдіреді. Кітап сөресі кітап сөресі, кітап тірегі, кітап шкафы және кітап сақтағыш деп те аталады. Кітапханада үлкен кітап сөрелері "қатарлар" деп аталады.
A bookcase, or bookshelf, is a piece of furniture with horizontal shelves, often in a cabinet, used to store books or other printed materials. Bookcases are used in private homes, public and university libraries, offices, schools, and bookstores. Bookcases range from small, low models the height of a table to high models reaching up to ceiling height. Shelves may be fixed or adjustable to different positions in the case. In rooms entirely devoted to the storage of books, such as libraries, they may be permanently fixed to the walls and/or floor. A bookcase may be fitted with glass doors that can be closed to protect the books from dust or moisture. Bookcase doors are almost always glazed with glass, so as to allow the spines of the books to be read. Especially valuable rare books may be kept in locked cases with wooden or glazed doors. A small bookshelf may also stand on some other piece of furniture, such as a desk or chest. Larger books are more likely to be kept in horizontal piles and very large books flat on wide shelves or on coffee tables. In Latin and Greek, the idea of bookcase is represented by Bibliotheca and Bibliothēkē (βιβλιοθήκη), derivatives of which mean library in many modern languages. A bookcase is also known as a bookshelf, bookstand, cupboard and bookrack. In a library, large bookshelves are called "stacks."
Шығыс Азия
Айналмалы кітап сөрелері, "жуанлуньцзян" деп аталатын, императорлық Қытайда белгілі болған. Оның ойлап табуы 544 жылы Фу Сиге жатқызылады.
Revolving bookcases, known as zhuanlunzang , have been documented in imperial China, and its invention is credited to Fu Xi in 544.
Еуропа
Жеке кітапханалар Рим республикасының соңында пайда болды: Сенека өмір бойы кітаптарының атауларын оқымайтын, бірақ кітапханаларын әдемі көрсетуге тырысқан сауатсыз иелеріне қарсы шықты. Олар кітаптарды цитрус ағашынан жасалған, әсем ою-өрнектелген (армария) кітап сөрелеріне, тіпті төбеге дейін орналастырды: "Қазір кітапхана, ванна бөлмесі мен ыстық су сияқты, әдемі үйдің қажетті атрибутына айналды" (domus). Кітаптар қолмен жазылған және көптеп шығарылмаған кезде, оларды әдетте бай аристократтар немесе дін қызметкерлері өздерімен бірге алып жүретін кішкентай қораптарда немесе сандықтарда сақтайтын. Қолжазбалар көбейген кезде, оларды діни орындарда немесе байлардың үйлерінде сөрелерге немесе шкафтарға қоятын. Осы шкафтар қазіргі кітап сөрелерінің алғашқы үлгілері болды. Кейін шкафтардың есіктері алынып тасталды, кітап сөресінің эволюциясы жалғасты. Бірақ тіпті сонда да кітаптарды қазіргідей орналастырмайтын. Оларды қабырғаға тігіліп немесе жатқан күйі үйіп қоятын, ал тік қойса, мұқабалары қабырғаға қарап, жиектері сыртқа қаратылатын. Кітапты бекітіп тұратын былғары, парқ немесе пергаменттен жасалған жолақ көбінесе кітаптың атауын жазу үшін пайдаланылатын, сондықтан атау омыртқаның орнына кітаптың алдыңғы жиегінде болатын. Атауды кітаптың алдыңғы жиегіне де жазатын. Баспа өнері кітаптардың бағасын едәуір төмендетіп, көптеген адамдарға кітапқа қол жеткізуге мүмкіндік бергенге дейін кітаптың атауын омыртқасына жазып, кітаптарды омыртқасы сыртқа қарап сөреге қою қалыпты жағдайға айналды. (Бұл кітаптар енді шиыршық түрінде емес, кодекс түрінде болғандықтан мүмкін болды.) Алғашқы кітап сөрелері көбінесе еменнен жасалатын, оны кейбір адамдар әдемі кітапхана үшін ең қолайлы ағаш деп санайды.
Private libraries appeared during the late Roman republic: Seneca inveighed against libraries fitted out for show by illiterate owners who scarcely read their titles in the course of a lifetime, but displayed the scrolls in bookcases (armaria) of citrus wood inlaid with ivory that ran right to the ceiling: "by now, like bathrooms and hot water, a library is got up as standard equipment for a fine house" (domus). When books were written by hand and were not produced in great quantities, they were kept in small boxes or chests which owners (usually the wealthy aristocrats or clergy) carried with them. As manuscript volumes accumulated in religious houses or in homes of the wealthy, they were stored on shelves or in cupboards. These cupboards are the predecessors of today's bookcases. Later the doors were removed, and the evolution of the bookcase proceeded. Even then, however, the volumes were not arranged in the modern fashion. They were either placed in piles upon their sides, or if upright, were ranged with their backs to the wall and their edges outwards. The band of leather, vellum or parchment which closed the book was often used for the inscription of the title, which was thus on the fore edge instead of on the spine. Titles were also commonly written onto the fore edge. It was not until the invention of printing had greatly reduced the cost of books, thus allowing many more people access to owning books, that it became the practice to write the title on the spine and shelve books with the spine outwards. (This was possible because the books were now in the form of a codex rather than a scroll.) Early bookcases were usually of oak, which is still deemed by some to be the most appropriate wood for an elegant library.
Кітапханалық сөрелер
ХХ ғасырдағы ірі қоғамдық кітапханаларда көп деңгейлі стеллаждар көбінесе құрылымдық және сөрелік қызметті бірге атқарды, олар темірден жасалған, мысалы, Британ мұражайындағы сөрелер сиыр терісімен қапталған; немесе Вашингтондағы Конгресс кітапханасындағыдай болаттан, немесе Кембридждегі Фицвильям кітапханасындағыдай тақтатастан. Олар сондай-ақ "көшме кітап сөрелері" ретінде сатылды. Кітаптарды тасымалдағанда оларды ұстап тұруға көмектесу үшін, адвокаттың кітап сөресі шыны есіктермен жабдықталған. Сөрелер әлі де бөлек болуы керек болғандықтан, дәстүрлі шарнирлі есіктерді бүйірге ашу мүмкін емес; оның орнына әр сөреде "көтеріліп жабылатын" механизм қарастырылған, гараж қақпасы сияқты. Сапалырақ үлгілерде есіктердің шеттері қисайған немесе ілініп қалмас үшін сөрелердің ішінде металл қайшы механизмі қолданылады. Осы стильдің көптеген даналары бүкіл әлемге экспортталды және 20 ғасырдың басында Иллинойс штатының Рокфорд қаласындағы Skandia Furniture Co. компаниясымен жасалған. Бұл стильдегі кітап сөрелері Диккенс дәуірінде жасалған немесе сол дәуірдің стиліне ұқсас, сондықтан олар көбінесе қорғасынмен бекітілген және кішкентай шыны панельдермен шыныланған. Нағыз адвокаттың кітап сөрелерінің әр сөресі кітаптармен ауыр жүкпен тасымалдауға арналған болуы керек. Ең берік үлгілерде әр сөренің шеттерінде бүгілетін тұтқалар бар. Қазіргі заманғы "декоративтік" көшірмелері бірдей көрінуі мүмкін, бірақ олар көбінесе жүктелген күйде тасымалдау үшін тым жеңіл салынған, немесе тіпті қарапайым кітап сөресі сияқты бір тұрақты жағдай болуы мүмкін, бірақ әр сөреге жеке есіктер орнатылып, адвокаттың кітап сөресіне ұқсас көрінеді.
In the great public libraries of the twentieth century, multilevel stacks often served as both structure and shelving, of iron, as in the British Museum where the shelves are covered with cowhide; or steel, as in the Library of Congress in Washington, D. C.; or of slate, as in the Fitzwilliam Library at Cambridge. They were, and are, also marketed as "extensible bookcases". To help retain the books when being carried, a barrister's bookcase has glazed doors. As the shelves must still separate, the usual hinged doors opening sideways cannot be used; instead there is an "up and over" mechanism on each shelf, like an overhead door. The better quality cases use a metal scissor mechanism inside the shelves to ensure that the ends of the doors move in parallel without skewing and jamming. Many of this style, exported worldwide, were made by the Skandia Furniture Co. of Rockford, Illinois around the beginning of the 20th century. This style of bookcase was either made in the Dickensian period, or harkens back to the style of such times, so they are most commonly glazed with a leaded light and small panes of glass. Each shelf of a true barrister's bookcase must be portable with a heavy load of books. The more robust examples have folding handles at the ends of each shelf. Modern "decorator" copies of these may look the same, but are often too lightly constructed to be carried whilst loaded, or may even be simply a single fixed case like a normal bookcase, but with separate doors to each shelf to give the appearance of a barrister's bookcase.
Томас Джефферсонның кітап қораптары
Баристердің кітап сөресіне ұқсас Томас Джефферсонның кітап қораптары. 1814 жылы британдықтар Капитолийді өртеп жібергенде, Конгресс Томас Джефферсонмен оның шамамен 6700 кітаптан тұратын жеке кітапханасын сатып алу туралы келіссөздер жүргізді. Бұл кітаптар жинағы Конгресс кітапханасының негізін құрады, және кітаптарды Томас Джефферсонның Монтичеллодағы үйінен оңай тасымалдау үшін арнайы жасалған сөрелері болды. Кітап қораптары немесе ("кітап басу" деп те аталады) қайың және сөрелері бар, бірақ алдыңғы жағы жоқ қарағайдан жасалған. Олар үш қабатты, бірін-бірінің үстіне қойылатын етіп жасалды. Толық құрастырылғанда, қораптардың биіктігі шамамен 9 футқа жетеді. Әр сөренің тереңдігі әртүрлі болды, 13 дюймнен 5,75 дюймға дейін. Сөрелердің алдыңғы жағында 3⁄4 дюймдық кеңістік болды, онда тасымалдау үшін тақтайларды бекітуге болады. Кітаптарды сапар барысында қорғау үшін олардың арасына макулатура қағазы салыныпты. Кітаптарды тасымалдау кезінде жеке сөрелер алынып, соңғы пунктқа жеткеннен кейін қайта құрастырылатын. Томас Джефферсонның оларды өзі жобалағанына қатысты ешқандай құжат жоқ, бірақ құрылысқа жұмсалған егжей-тегжейлілік олардың оның идеясы болғанын көрсетеді. Нақты кітап қораптарының бірі де сақталмаған, бірақ Монтичелло қызметкерлері 1959 жылы осы кітап сөрелерінің алтауын қайта жасады. Бұл кітап қораптары туралы барлық жазба деректерді жинап, Конгресс кітапханасындағы Джефферсон кітапханасынан қалған кітаптардың өлшемдерін алған сарапшылардың жұмысы арқасында мүмкін болды.
Similar to the Barrister's bookcase is Thomas Jefferson's book boxes. When the British burned down the capitol in 1814, Congress went into negotiations with Thomas Jefferson to purchase his personal library of about 6,700 books. The book collection would be the foundation of the Library of Congress, and it had its own specially designed shelves designed to help transport the books with ease from Thomas Jefferson's home at Monticello. The book boxes or ("book presses" as they are sometimes called) were made of pine with backs and shelves, but no fronts. They were designed to be three tiered, stacked on top of each other. When fully assembled, the boxes stood about 9 feet high. Each shelf had a different depth, however, ranging from 13 inches to 5.75 inches deep. The shelves had about ¾ inch on the front where boards could be nailed on for transportation. Scrap paper was used to stuff between the books as a way of protecting them during their journey. When it was time to transport the books, the individual shelves could be removed then reassembled once they made it to their final location. There is no documentation that Thomas Jefferson actually designed them himself, but the amount of detail that went into their construction suggests that they were his idea. There are no surviving original book boxes, but officials at Monticello were able to recreate six of these bookcases in 1959. This was achieved through experts compiling all written evidence of the book boxes as well as taking measurements of the remaining volumes from the Jefferson Library at the Library of Congress.