Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тимоти Джон Уинтон (4 тамыз 1960 жылы туған) – австралиялық жазушы. Ол роман, балалар кітаптары, ғылыми-популярлы кітаптар мен әңгімелер жазған. 1997 жылы Австралияның Ұлттық қоры оны «Тірі қазына» деп атады және төрт рет Майлс Франклин сыйлығына ие болды.
Australian writer
Timothy John Winton (born 4 August 1960) is an Australian writer. He has written novels, children's books, non fiction books, and short stories. In 1997, he was named a Living Treasure by the National Trust of Australia, and has won the Miles Franklin Award four times.
Өмір және мансап
Тимоти Джон Уинтон 1960 жылғы 4 тамызда Батыс Австралиядағы Перт қаласының ішкі батыс аймағындағы Субиакода дүниеге келді. Ол 12 жасында отбасымен бірге Олбани облыстық қаласына көшіп кеткенге дейін Перт қаласының солтүстік аймағындағы Карриньюпте өсті. Батыс Австралия Технологиялық институтында оқып жүргенде Уинтон өзінің алғашқы романын – «Ашық жүзуші» (An Open Swimmer) атты туындысын жазды. Бұл роман 1981 жылы «Австралия/Вогель» әдеби сыйлығын жеңіп алып, оның жазушылық жолын ашты. Ол университетте оқыған кезінде «үш кітаптың ең жақсы бөлігін» жазғанын айтады. Оның екінші кітабы «Шаллоуз» (Shallows) 1984 жылы Майлс Франклин сыйлығына ие болды. Уинтон 1991 жылы «Cloudstreet» кітабын жариялады, бұл оның жазушылық мансабын нығайтты. Қазіргі уақытта ол Батыс Австралияда тұрады. Ол әйелі Денизбен мектепте оқыған кезінде танысқан. 18 жасында автокөлік апатынан жазылып жатқанда, ол Денизбен қайтадан жақындасты, ол сол кезде медбике студенті болған. Олар Уинтон 21, Дениз 20 жасқа келгенде үйленді және үш балалары болды. Оның даңқы арта келе, Уинтон өзінің және отбасының жеке өмірін қорғайды. Ол көпшілік алдында сирек сөйлейді, бірақ ол «жақсы мінезді, ашық сөйлейтін, терең сезімтал және ақылды адам» ретінде танымал.
Timothy John Winton was born on 4 August 1960 in Subiaco, an inner western suburb of Perth, Western Australia. He grew up in the northern Perth suburb of Karrinyup, before he moved with his family to the regional city of Albany at the age of 12. Whilst at the Western Australian Institute of Technology, Winton wrote his first novel, An Open Swimmer, which won The Australian/Vogel Literary Award in 1981, launching his writing career. He has stated that he wrote "the best part of three books while at university". His second book, Shallows, won the Miles Franklin Award in 1984. Winton published Cloudstreet in 1991, which properly established his writing career. but currently lives in Western Australia. He met his wife Denise when they were children at school. When he was 18 and recovering from a car accident, they reconnected as she was a student nurse. They married when Winton was 21 and she was 20, and had three children together. As his fame has grown, Winton has guarded his and his family's privacy. He rarely speaks in public yet he is known as "an affable, plain speaking man of unaffected intelligence and deep emotions."
Қабылдау және құрмет көрсету
1995 жылы Уинтонның «Жолаушылар» романы, 2001 жылы жарық көрген «Қықыр музыка» кітабы сияқты, Букер сыйлығының көркем әдебиет номинациясына іліккен. «Қықыр музыка» (фильм) 2019 жылы экранға шықты. Ол көптеген басқа да сыйлықтарды жеңіп алды, оның ішінде Майлз Франклин сыйлығын рекордтық төрт рет: «Shallows» (1984), «Cloudstreet» (1992), «Қықыр музыка» (2002) және «Breath» (2009) шығармалары үшін алды. «Cloudstreet» романы Австралияның ең сүйікті романдарының тізіміне жиі еніп тұрады. Оның барлық кітаптары әлі де басылып, он сегіз тілге аударылған. Оның туындылары сахна, экран және радиоға сәтті бейімделді. «Қықыр музыка» романы жарық көргеннен кейін ол Lucky Oceans хабар таратушысымен бірлесіп, «Қықыр музыка – Романға арналған музыка» атты жинақ дискісін шығарды. Уинтон Ұлттық сенім қорынан «Тірі қазына» атағын алып, әдебиет және қоғамға қызмет еткені үшін жүз жылдық медальмен марапатталды. 2023 жылы Уинтон Австралия кітап индустриясына еңбегі үшін ABIA Lloyd O’Neil сыйлығымен марапатталды. Curtin университеті оның құрметіне лекциялық зал ашты. 1993 жылдан бері Субиако қаласы жыл сайын демеушілік ететін Тим Уинтон жас жазушылар сыйлығы Перт қаласының аймағындағы жас жазушыларды таниды. Оған бастауыш және орта мектеп жасындағы әңгімешілер қатыса алады. Үш жинақ жарық көрді: «Destination Unknown» (2001), «Life Bytes» (2002) және «Hatched: Жас жазушылар үшін Тим Уинтон сыйлығының жиырма жылдығы» (2013). Соңғысы 1993 жылдан 2012 жылға дейінгі сыйлықтың жеңімпаздарының әр жылғы оқиғаларын қамтиды. Уинтон – бұл байқаудың меценаты.
In 1995, Winton's The Riders was shortlisted for the Booker Prize for Fiction, as was his 2001 book, Dirt Music. Dirt Music (film) was released in 2019. He has won many other prizes, including the Miles Franklin Award a record four times: for Shallows (1984), Cloudstreet (1992), Dirt Music (2002) and Breath (2009). Cloudstreet regularly appears in lists of Australia's best loved novels. All his books are still in print and have been published in eighteen different languages. His work has also been successfully adapted for stage, screen and radio. On the publication of his novel, Dirt Music, he collaborated with broadcaster Lucky Oceans to produce a compilation CD, Dirt Music – Music for a Novel. Winton has been named a Living Treasure by the National Trust and awarded the Centenary Medal for service to literature and the community. In 2023, Winton was awarded the ABIA Lloyd O’Neil Award for outstanding service to the Australian book industry. Curtin University has named a lecture theatre in his honour. The Tim Winton Young Writers Award, sponsored annually since 1993 by the City of Subiaco, recognises young writers in the Perth metropolitan area. It is open to short story writers of primary school and secondary school age. Three compilations have been published: Destination Unknown (2001) Life Bytes (2002), and Hatched: Celebrating Twenty Years of the Tim Winton Award for Young Writers (2013). The latter features the winning story from each year of the award from 1993 to 2012. Winton is the patron of the competition.
Қоршаған ортаны қорғау
Уинтон Австралияның экологиялық қозғалысына белсенді қатысады. Ол Австралия теңіздік қорғау қоғамының (AMCS) қамқоршысы және олардың көптеген науқандарына, әсіресе теңіз өнімдерін тұрақты тұтыну туралы хабардарлықты арттыру жұмысына қатысады. Ол "Stop the Toad Foundation" қорының қамқоршысы және "Last Whale" веб-сайтындағы мақаласымен кит аулау мәселесі бойынша пікірталасқа үлес қосты. Ол сондай-ақ Save Moreton Bay ұйымының, Қоршаған ортаны қорғау кеңсесінің, Австралияның жабайы табиғатты қорғау қоғамы мен Теңізді қорғау қоғамының көрнекті қолдаушысы, олармен бірге акулаларды жоюға қарсы күреседі. 2003 жылы Уинтон Нингаллу рифін құтқару науқанындағы еңбегі үшін Австралия авторлар қоғамының (ASA) тұңғыш медалін алды. Уинтон жаңа кітабын жарнамалағанда немесе экологиялық мәселені қолдағанда ғана көпшілік назарына түседі, әйтпесе, қалың жұрттан жасырынады. Ол сыншы Джейсон Стейгерге: "Мені кейде экологиялық мақсатта қолдау көрсету үшін шақырады, бірақ мен тек осы мәселелерге ғана белсенділік танытамын" деді. 2016 жылы Кимберли аймағынан табылған балық түріне оның есімі берілді. 2017 жылдың наурыз айында Уинтон жаңа құрылған Австралияның тума жануарлар қорының қамқоршысы болып тағайындалды. Ол әрқашан өзінің шығармаларында қоршаған орта мен Австралия ландшафтын ерекше көрсетеді. Бұл қор тума жануарлар мен олардың мекендеу орындары туралы зерттеулер мен білім беруді қолдау мақсатында құрылды. Биологиялық ғылымдар мектебінің доценті Тим Демпстер: "Австралияда бірегей және тартымды жануарлар дүниесі бар, бірақ олар туралы біліміміз жеткіліксіз. Шындығында, кейбір түрлер олардың бар екенін білмей тұрып-ақ жойылып кетуі мүмкін. Біз жануарлар дүниесінен көп нәрсе үйренуіміз керек, және оны жасау өте қажет" деді. 2023 жылы ABC телеарнасы "Ningaloo Nyinggulu" атты деректі фильмдер сериясын шығарды, оның жүргізушісі Уинтон болды.
Winton is actively involved in the Australian environmental movement. He is a patron of the Australian Marine Conservation Society (AMCS) and is involved in many of their campaigns, notably their work in raising awareness about sustainable seafood consumption. He is a patron of the Stop the Toad Foundation and contributed to the whaling debate with an article on the Last Whale website. He is also a prominent advocate of the Save Moreton Bay organisation, the Environment Defender's Office, the Australian Wildlife Conservancy and the Marine Conservation Society, with which he is campaigning against shark finning. In 2003, Winton was awarded the inaugural Australian Society of Authors (ASA) Medal in recognition for his work in the campaign to save the Ningaloo Reef. Winton keeps away from the public eye, unless promoting a new book or supporting an environmental issue. He told reviewer Jason Steger "Occasionally they wheel me out for green advocacy stuff but that's the only kind of stuff I put my head up for." In 2016, species of fish from the Kimberley region was named after him. In March 2017, Winton was named patron of the newly established Native Australian Animals Trust. He has always featured the environment and the Australian landscape in his writings. The trust was established to help research and teaching about native animals and their environment. Associate Professor Tim Dempster, School of Biosciences is quoted as saying, "Australia has a unique and charismatic animal fauna, but our state of knowledge about it is poor. Indeed species can go extinct before we even know of their existence. We have much to learn from our fauna, and a pressing need to do so." In 2023, a mini documentary series was released by the ABC called Ningaloo Nyinggulu, which he was the presenter for.