Кіріспе

Infidels – американдық әнші-күйші Боб Диланның Columbia Records лейблынан 1983 жылдың 27 қазанында шыққан жиырма екінші студиялық альбомы. Марк Кнопфлер мен Диланның өзі продюсерлік еткен «Infidels» оның христиан дініне келуінен, үш евангелистік альбомынан және одан кейін діни көзқарасынан алысқа жылғаннан кейін, дүниеуи музыкаға қайта оралуы ретінде қарастырылады. Ол діни суреттерді толығымен тастамаса да, «Infidels» махаббат пен жоғалту сияқты жекелеген тақырыптарға назар аударғаны үшін көп назар аударды, сонымен қатар қоршаған орта және геосаясатқа қатысты пікірлерді де қамтыды. Rolling Stone журналынан Кристофер Коннелли «Infidels» альбомынан бұрынғы евангелистік альбомдарды «жансыз» деп сипаттады және «Infidels» Диланның мансабын қайта жандандырғанын айтты. Коннеллидің сөзіне қарағанда, шыққан кезде «Infidels» Диланның «Blood on the Tracks» альбомынан бергі ең поэтикалық және мелодиялық жұмысы деп есептелді. Альбомның авторы және орындаушысы ретінде Диланға сыншылар тарапынан жоғары баға берілді, реакциялар жылдар бойы ең күштісі болды. Альбом коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды, АҚШ-та алтын статусқа ие болды және Ұлыбританияда кең таралды. Бірақ, альбомды мастерлеуге дейін бірнеше ән түсініксіз себептермен алынып тасталғанына жанкүйерлер мен сыншылар көңіл көшпеді, олардың ішінде көптеген сыншылар мансабының шыңы деп санайтын «Blind Willie McTell» әні де болды, ол сегіз жылдан кейін «The Bootleg Series Volume III» жинағында ғана жарық көрді. Альбом толығымен цифрлық жазғыш жабдықтарда жазылып, өңделді.

Жазу сессиялары

Infidels-ті Mark Knopfler продюсерлікке шақырды, ол Dire Straits тобының солисі ретінде танымал және бұрын Диланның Slow Train Coming альбомында гитарада ойнаған. Дилан бастапқыда альбомды өзі шығаруды жоспарлаған, бірақ технологиядан қалысқандай сезініп, заманауи студия жағдайына бейімделген бірқатар заманауи әртістерге жүгінді. Дэвид Боуи, Фрэнк Заппа және Элвис Костелло барлығы да Кнопфлерді жалдамас бұрын қарастырылды. Кейін Кнопфлер Диланды продюсерлеудің қиын екенін мойындады. "Адамдардың әртүрлі тәсілмен жұмыс істейтінін көресің, және ол өзің үшін пайдалы. Әртүрлі адамдардың жұмыс істеу жолына бейімделуге үйрену керек. Иә, Бобпен жұмыс істегенде кейде қызық болды. Продюсерлік жұмысының ең жақсы тұсы – ол сізге икемді болу қажеттігін көрсетеді. Әр әннің өзгеше құпиясы бар, әр әннің өз өмірі бар. Кейде оны ашуға күш салу керек, ал кейде ол оңай келеді. Ән жазу мен продюсерлік туралы ешқандай қатаң ереже жоқ. Бұл сіз кіммен жұмыс істеп жатыр емес, ненің үстінде жұмыс істеп жатыр еңізге байланысты. Сезімтал және икемді болу керек, бұл қызықты. Мен өзімді тәртіптірек деп есептеймін. Бірақ Бобтің лирика жазушы ретінде, ақын ретінде әлдеқайда тәртіпті екенін ойлаймын. Ол – абсолютті гений. Әнші ретінде – абсолютті гений. Бірақ музыкалық жағынан, менің ойымша, ол қарапайымдау. Музыка тек осы поэзияны жеткізу құралы ғана. " Кнопфлер жобаға қосылғаннан кейін, екеуі тез арада тәжірибелі музыканттар тобын құрды. Кнопфлердің гитарасы Мик Тейлордың, бұрынғы Rolling Stones тобының гитарисінің ойнауымен үйлесім тапты. Алдыңғы жазда Тейлормен танысқан Дилан онымен достық қарым-қатынас орнатты, нәтижесінде гитарист сәуірдегі жазбаларға дейін Infidels материалдарын алдымен тыңдады. Сонымен қатар, сессиялар Тейлордың слайд-гитарист ретіндегі шеберлігінен пайда тапты. Кнопфлер Infidels-те ойнайтын аспабы туралы былай деді: "Менде әлі де жалпақ ағаш акустика жоқ, себебі мен ешқашан ойнаған екі ең жақсы жалпақ ағаш акустикадан жақсырақ ешнәрсе таппадым. Бірі – Руди Пенсаның Rudy's Music Stop дүкенінен маған берген қолмен жасалған Greco болды. Мен "Көпірлерде" Greco-ны қолдандым". Кнопфлер клавишалар үшін Алан Кларкты, сондай-ақ инженер Нил Дорфсманды ұсынды, екеуі де жұмысқа қабылданды. Кнопфлердің айтуынша, Робби Шекспир мен Слай Данбарды ырғақтық бөлімге шақыру Диланның идеясы болған. Sly & Robbie ретінде танымал Шекспир мен Данбар атақты регги продюсерлері және Island Records лейблына қол қойған музыканттар еді. "Бобтың музыкалық қабілеті гитара немесе фортепиано ойнауға қабілеттілігі тұрғысынан шектеулі", - деді Кнопфлер. "Бұл қарапайым, бірақ оның әртүрлілігіне, мелодиялық сезіміне, ән айтуына әсер етпейді. Барлығы сол жерде. Шындығында, ол ән айтқанда фортепианода ойнайтын кейбір әуендері әдемі, тіпті олар қарапайым болса да. Бұл сізге керемет техник болудың қажеті жоқ екенін көрсетеді. Бұл ескі таныс әңгіме: егер бір нәрсе жанмен ойналса, сонда ғана маңызды".

Әндер

Infidels-тен бастап Дилан нақты бір дінді уағыздауды тоқтатты, лирикасында жеке діни сенімдері туралы аз мәлімдеді. 1997 жылы, ауыр жүрек ауруынан жазылғаннан кейін, Newsweek журналына берген сұхбатында Дилан: "Менің және діннің арасындағы мәселе осы. Шындығы мынада: мен музыкада дінилік пен философияны табамын. Басқа еш жерде таба алмаймын. Мен раввиндерге, уағыздаушыларға, евангелистерге, мұның бәріне де мойын бұрмаймын. Мен әндерден осы сияқты тұлғалардан үйренгенімнен гөрі көбірек білім алдым". Infidels көбінесе діни емес туындыға оралу ретінде қарастырылса да (қайта туылған христиандыққа ықпал еткен үш альбомнан кейін), Infidels сессияларында жазылған көптеген әндер Диланның Киелі кітапқа сілтеме жасауға және діни бейнелерді қолдануға бейімділігін сақтайды. Мысалы, "Jokerman" әнін келтіруге болады. Әннің мәтіні Киелі кітапқа сілтеме жасаумен қатар, сыртқы әсемдікке тым көңіл бөлгендерді ("Микеланджело шынымен де сіздің ерекшеліктеріңізді жасаған болар еді") және ойланудың орнына әрекет етуге дайын популистерді ("аңсыздар періштелердің қорқатынын білмейтін жерге асығыс кіреді") еске түсіреді. Көптеген сыншылар "Jokerman" әнін "көпшілікті манипуляциялайтын, арманды бұрмалайтын" антихрист сияқты тұлғаға бағытталған саяси наразылық деп атайды. Екінші ән, "Sweetheart Like You", ойдан шығарылған әйелге арналған. Оливер Трейгердің "Keys to the Rain: The Definitive Bob Dylan Encyclopedia" кітабында бұл ән сексистік деп сынға алынғаны айтылады. Шындығында, музыка сыншысы Тим Райли өзінің "Жаңбыр жауды: Диланға қатысты түсіндірмелер" кітабында "Сен сияқты әйел үйде болуы керек / Сенің орның сол / Жақсы адамға қамқорлық жасау / Сені қалай алдауға білмейтін" сияқты мәтіндерді бөліп көрсетеді. Дегенмен, Трейгер бұл пікірге қарсы келетін басқа да түсіндірмелерді келтіреді. Кейбіреулер "Sweetheart Like You" әні христиан шіркеуіне арналғанын ("Сен сияқты сүйікті мұндай қиратпалы жерде не істеп жүрсің?"), Дилан шіркеудің Киелі кітаптағы шындықтан алыстауына қайғырып отыр деп санайды. Кейіннен әнді Род Стюарт 1995 жылғы "A Spanner in the Works" альбомында, ал итальяндық әнші-жазушы Франческо Де Грегори 2015 жылғы "De Gregori sings Bob Dylan" альбомында аударды. Дилан кейіннен сынға ұшыраған сөз тіркесі "мен қалағандай шықпады" деді. Бұл ән "ционистік әнұран" және "Израильдің іс-әрекеттерін ашулы қорғау" ретінде де сипатталды. Алайда, 1984 жылы Rolling Stone журналына берген сұхбатында Дилан бұл ән "саяси ән емес" екенін, өйткені ол "белгілі бір саяси партияға жатпайды" деді, сонымен қатар ән шын жүректен шыққан сенімді білдіруі мүмкін екенін, бірақ ол "Израиль саясатын" білмейтінін, "Палестина мәселесі" бойынша көзқарасын "әлі толық шешпегенін" және "Армагеддон шайқасы" "Жақын Шығыста" өтетінін айтты. 2001 жылы Jerusalem Post газеті бұл әнді "Диланды жақсы көретін аймақ тұрғындарының сүйікті әні" деп сипаттады. Израиль әншісі Ариэль Зилбер 2005 жылы "Neighborhood Bully" әнін еврей тіліне аударды. Роберт Кристаго және Билл Уайман сияқты бірнеше сыншылар Infidels әні ғарыш саяхатына деген күшті, ерекше жеккөрушілікті білдіредінін және оны "Өлімге рұқсат" әнінің алғашқы тармақтарынан естіуге болады ("Адам өзінің тағдырын ойлап тапты / Алғашқы қадамы айға қол тигізу болды"). Адамзатты империализмге және зорлық-зомбылыққа бейім деп айыптайтын қатал айыптау, ән адамзаттың қоршаған ортамен қарым-қатынасына, саяси немесе ғылыми тұрғыдан қарайды, бірінші тармақтан басталады: "Адам ойлайды, өйткені ол Жерді билейді / Ол оны қалағандай жасай алады". Диланның құрбылары евангелистер арасында Американың ғарыш бағдарламасына күмәнмен қараған. Rolling Stone журналындағы сұхбатында ол ғарыш саяхатын сынаған жолдарды неге жазғанын білмейтінін, бірақ әнде айтқандарына сенедінін айтты. Райли бұл әнді Диланның "ішкі болмысы мен қоғам алдындағы бейнесі" арасындағы қашықтықты зерттеу ретінде қарастырады. Дилан шамамен бір ай бойы ремикс жасаумен және дубляж жасаумен айналысты, маусым айында бірнеше сессия өткізіп, жаңадан жазылған мәтіндерді қолдана отырып, вокалдық тректерді қайта жазды. Осы уақыт аралығында ол "Foot of Pride" және "Blind Willie McTell" әндерін "Union Sundown" әнімен алмастыруды шешті.

Трек тізімі

Барлық әндер Боб Дилан жазған.