Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Орфоэпия – белгілі бір ауызша дәстүрге сәйкес, нақты бір тілдің дұрыс айтылуын зерттейтін сала. Бұл термин грек тіліндегі ὀρθοέπεια сөзінен шыққан, ол ὀρθός (orthos – "дұрыс") және ἔπος (epos – "сөйлеу") сөздерінен құралған. Антонімі – "какоэпия", яғни "жаман немесе бұрыс айтылу". Орфоэпия сөзінің өзі әртүрліше айтылады; OED британдық ағылшын тілінде , , және варианттарын, ал американдық ағылшын тілінде вариантын мойындайды. Кейде айтылуын нақтылау үшін диаэрезис қолданылады: orthoëpy, мысалы, Эдвард Баррет Уорманның 1888 жылы жарық көрген "Уорманның практикалық орфоэпиясы және сын" кітабының атауында қолданылған. Уорман кітабының 5-бетінде былай деп жазады: "Сөздердің үш ерекше қасиеті бар: көзбен қабылдауы – орфография; құлақпен қабылдауы – орфоэпия; мағынасы – маңызы". Осы мақаланың да мақсаты, Уорманның кітабындағыдай, "тек құлақпен қабылдау, яғни орфоэпиямен ғана айналысу".
Orthoepy is the study of pronunciation of a particular language, within a specific oral tradition. The term is from the Greek ὀρθοέπεια, from ὀρθός orthos ("correct") and ἔπος epos ("speech"). The antonym is cacoepy "bad or wrong pronunciation". The pronunciation of the word orthoepy itself varies widely; the OED recognizes the variants , , , and for British English, as well as for American English. The pronunciation is sometimes clarified with a diaeresis: orthoëpy, such as in the title of Edward Barrett Warman's Warman's Practical Orthoëpy and Critique, published in 1888 and found in Google Books. Warman states on page 5: "Words possess three special characteristics: They have their Eye life Orthography; Ear life Orthoëpy; Soul life Significance." As with Warman's book, the purpose of this article is "to deal exclusively with the ear life, or orthoëpy.
Шолу
Ағылшын тілі грамматикасында орфоэпия – стандартты ағылшын тілінде қабылданған дұрыс айтылуды зерттеу саласы. Бастапқыда бұл қабылданған айтылуды (Received Pronunciation) білдірген, бірақ 20 ғасырдың басынан бері басқа да стандарттар пайда болып, қабылданды (мысалы, жалпыамерикандық, жалпыавстралиялық). Ежелгі грек тілінде ὀρθοέπεια (orthoepeia) сөзі "дұрыс сөйлеу" деген кең мағынаны білдірді (LSJ сөздігіне қараңыз, немесе OED-дегі этимологиясы), тек жеке сөздерді ғана емес, сонымен қатар толық мәтіндерді, әсіресе поэзияны дұрыс айтуды, жақсы поэзияны жаман поэзиядан ажыратуды қамтыды. Бұл тақырыптың ескі ағылшын тіліндегі атауы – ортология, ал осы мағынада оған қарама-қарсы солецизм тұрады. Біздің заманымызға дейінгі 5 ғасырдағы грек софистері, әсіресе Продик (б.з.д. 396 ж.) және Протагор, орфоэпияны зерттеумен қатар логикалық ұғымдарды да қарастырған.
In English grammar, orthoepy is the study of correct pronunciation prescribed for Standard English. This originally was understood to mean Received Pronunciation specifically, but other standards have emerged and been accepted since the early 20th century (e. g., General American, General Australian). In ancient Greek, ὀρθοέπεια orthoepeia had the wider sense of "correct diction" (cf. LSJ ad loc., or the etymology in the OED), referencing correct pronunciation not just of individual words but also of entire passages, especially poetry, along with the distinction of good poetry vs. bad poetry. The archaic English term for this subject is orthology, and in this sense its opposite is solecism. The study of orthoepeia by the Greek sophists of the 5th century BCE, especially Prodicus (c. 396 BCE) and Protagoras, also included proto logical concepts.