Кіріспе

Ливерпульдегі концерт залы, Англия

Ливерпуль филармониясы Хоуп-стритте, Ливерпуль қаласында, Англияда орналасқан концерт залы. Бұл Корольдік Ливерпуль филармониялық қоғамының үйі және Англияның Ұлттық мұра тізіміне ІІ* санаттағы ескерткіш ретінде енгізілген. Бұл қазіргі орналасқан жердегі алғашқы концерт залы емес; оның бұрынғысы 1933 жылы өртенді, ал қазіргі зал 1939 жылы ашылды.

Бастапқы зал

Ливерпуль филармониясы 1840 жылы құрылған, бірақ бастапқыда тұрақты концерт залы болмаған. 1844 жылы Ливерпуль архитектор Джон Каннингхэмге залдың жобаларын дайындау тапсырылды. Бастапқы талап – 1500 көрерменге арналған "концерттік зал" болды, оның құны кем дегенде 4000 фунт стерлинг (£) тұруға тиіс. Кейін сол жылы талап 2100 көрермен және 250 музыканттан тұратын "жаңа концерт залына" дейін артты, сондай-ақ "тамақтандыру және демалыс бөлмелері" де қажет болды. Жазылушылар акция сатып алуға және залдың қабырғаларындағы орындықтарды иеленуге шақырылды. 1846 жылы негізгі тас қаланды, ал Мендельсон зал ашылғанда өзінің қатысуымен орындалатын кантата жазуы жоспарланды. Алайда, Мендельсон бұл туындыны жазуға үлкермеді. Залдың құны 30 000 фунт стерлинг (£) болды және ол 1849 жылғы 27 тамызда бір апталық фестивальмен бірге ашылды. "Таймс" газетінің тілшісі бұл залдың "мен барып көрген ең әдемі және музыкаға ең лайықты залдардың бірі" екенін хабарлады. Тілші интерьерді былай сипаттады:

"The New Grove Dictionary of Music and Musicians" сөздігінде айтылғандай, залдың акустикасы өте жақсы деп барлық музыка мамандары келісім білдірді. 1930 жылы залға 2000 фунт стерлинг (£) тұратын жаңа орган орнатылды. Концерт залы 1933 жылғы 5 шілдеде өрт шыққанға дейін филармонияның үйі болып қызмет етті. 100-ден астам өрт сөндіруші келгеніне қарамастан, зал мен жаңа орган қалпына келтірілмейтіндей зардап шекті. Залда 1848 жылдан бергі автограф кітаптары сақталған, олар өртке төзімді сейфте сақталғандықтан, автографталған суреттер мен кейбір музыкалық аспаптармен бірге аман қалды, бірақ музыкалық кітапхана жойылды. Өрттің нақты себебі белгісіз, бірақ ол ғимараттың шатырынан бастау алған. Келесі күні ғимараттың қираған қалдықтарын бұзу жұмыстары басталды.

Тарих

Жаңа залдың құрылысы Ливерпуль корпорациясының талаптарымен кешіктірілді, ол концерттік зал ретінде ғана пайдалануға жарамды орын салуды қолдамайтынын мәлімдеді. Корпорация кино және театр қойылымдары үшін де бірдей ыңғайлы аудитория талап етті. Британдық дирижерлердің көрнекті өкілі сэр Генри Вуд бастаған корпорацияның бұл ұстанымына қарсы күрес туды. Біраз уақыттан соң келісімге келініп, 1937 жылдың маусым айында құрылыс жұмыстары басталды. Герберт Роузға бұрынғы залдың орнында жаңа зал жобалау тапсырылды. Роуздың жобасы Streamline Moderne стилінде жасалған. Ол Ливерпульдегі Rushworth and Dreaper фирмасының жасаған, сахнадан төмен түсірілетін консолі бар органы да қамтыды. Зал 1939 жылдың 19 маусымында ресми түрде ашылды, ал ертесі күні сэр Томас Бичем басқарған концертпен инаугурацияланды. «Манчестер Гардиан» газеті былай деп жазды: «Ливерпуль Англиядағы музыка мәдениетіне көрсеткен зор құрметі көзді алаландырады – үлкен көлемді, сәнді пропорциялары бар және қазіргі заманға сай жабдықталған зал, бұл немесе кез келген елдегі музыкалық мәдениеттің ең танымал орындарының қатарына қосылуға дайын». Залдың жалпы құны 120 000 фунт стерлингтен асып түсті, ал сәулетшіге 6869 фунт стерлинг төленді. 1992 жылы залдың арт жағына Брок Кармайкл Ассошиэйтс компаниясы жобалаған қосымша құрылыс салынды. 1995 жылы залды күрделі жөндеуден өткізуге 10,3 миллион фунт стерлинг жұмсалды. Бұл жұмысқа Брок Кармайкл және акустикалық кеңесші компаниясы Лоренс Киркегард Ассошиэйтс қатысты. Тағы бір жөндеу жұмысы 2015 жылдың қазан айында аяқталды, оған шамамен 14 миллион фунт стерлинг жұмсалды, негізінен негізгі концерт залы мен аудитория жаңартылды. 2015 жылғы жаңарту аясында «Музыкалық бөлме» деп аталатын жаңа орын ашылды, ол бұрынғы Родевальд-суиттің орнына Ливерпуль филармониясының екінші сахнасы ретінде пайдаланылады, бұл орынға 180-ден 250 адамға дейін сыяды. «Музыкалық бөлме» 9 қазан күні өткен тегін «Ашық есік» шарасында ресми түрде көпшілікке ашылды.

Сәулет

Зал құм түсті сылақ кірпіштен салынған, негізінен үш қабатты. Оның симметриялық қасбеті бар, екі жағында жартылай дөңгелек баспалдақ мұнаралары орналасқан. Кіреберіс үстінде жеті терезе бар, олар пішінделген абстрактілі мотивтермен безендірілген тіреулермен бөлінеді. Залдың сыртында плакаттарды ілуге арналған екі тіреу орналасқан. Залдың кіреберісінде Ж. А. Ходелдің музыканттарға арналған мыс мемориалдық тақтасы, ал қабаттарда Эдмунд С. Томпсонның Аполлонның алтынмен жалатылған бейнелері орналасқан. Залда Рушворт пен Дрейпер жасаған 3 мануалды құбырлы орган бар, консолі сахнада немесе сахнаның астындағы аймақтан ойнауға мүмкіндік беретін көтергіш платформада орналасқан, сондай-ақ Уолтурдау көтерілетін киноэкраны бар, оны залдағы органшы көбінесе музыкалық үзіліспен сүйемелдейді.

Қазіргі қолданылуы

Жыл сайын залда 250-ден астам шара өтеді, оның 60-тан астамы классикалық музыка концерттері. Негізгі залдың сыйымдылығы 1700 адам, ал кішігірім шаралар Музыкалық бөлмеде, Жасыл бөлмеде және 1840 бөлмесінде ұйымдастырылады. Басқа шараларға барлық жанрдағы музыка (Сэр Клифф Ричард, Брайан Ферри, Брайан Уилсон, Kraftwerk және Гилберт О’Салливан сияқты халықаралық әртістердің өнерлері), комедиялық қойылымдар және Walturdaw экранында көрсетілетін фильмдер кіреді. Залды экскурсияға шақыру мүмкіндігі қарастырылған, сондай-ақ зал корпоративтік немесе жеке шараларға, оның ішінде тойларға жалға беріледі.