Кіріспе

Гернроде – Германияның Саксония-Анхальт жеріндегі Харц ауданының тарихи қаласы және бұрынғы муниципалитет. 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап ол Кведлинбург құрамына кірді. Бұл, бұрынғы «әкімшілік бірлестік» (Verwaltungsgemeinschaft) Gernrode/Harz-дың орналасқан жері болды. 961 жылы алғаш рет айтылған Гернроде өз гербі мен мөрін тағу құқығын алды, бұл көбінесе қалалық құқықтар деп есептеледі. Қала ең әйгілісі – Сент-Сириакус шіркеуі, бұрынғы императорлық қатындар монастырының колледж шіркеуі, сондай-ақ тар жол Селке аңғары темір жолының басталу орны.

География

Гернроде Харц тау тізбегінің солтүстік-шығыс шетінде және Харц/Саксония-Анхальт табиғи паркінде, Кведлинбургтің оңтүстігінде орналасқан. Теңіз деңгейінен жоғары, Рамберг массивінің етегінде жатыр. Ол денсаулық сақтау мекемелерімен ұлттық деңгейде танымал және мемлекеттік емдеу және демалыс орны ретінде мойындалған, мұнда ем алып, жалпы қалпына келтіруге болады (staatlich anerkannter Kur- und Erholungsort). Қала Харц тауларындағы орналасқандығына байланысты "Гернроде/Харц" деп те аталады, және Тюрингияның Айхсфельд ауданындағы "Гернроде (Айхсфельд)" деген атпен шатастырмау үшін осылай аталады.

Тарих

959 жылы саксон маркграфы Геро Швабенгау аумағында, ол сол кезде салған Геронисрот бекінісінің ішінде канонисттер монастырына негіз салды. Ол сондай-ақ монастырь үшін коллегиялық шіркеу құрды, оны король Отто I 961 жылғы жарлығымен өзінің арнайы қорғауына алды. Шіркеу әйгілі Киріакқа арналған, ал Геро 963 жылы Римге жасаған екінші сапарынан оның қасиетті қалдықтарын әкелді. Ұлдары болмағандықтан, ол өзінің кең байлығын монастырьға мұра етіп берді және ұлы Зигфридтің жесірі Хатуиді (1014 жылы қайтыс болған) алғашқы аббатица етіп тағайындады (959-1014 жылдары қызмет етті). Одан кейін император Отто III-нің қарындасы Аделаида I (1014-1045 жылдары қызмет етті) басшылық етті, ол сонымен қатар Кведлинбург ханшайымы да болды (999-1045 жылдары қызмет етті). Бастапқыда Гернроде монастыры Кведлинбург және Гандерсхайм императорлық аббаттарымен бірдей деңгейде болды. Алайда, Ангальттың Асканиялық князьдері, Альберт Аюдың ұрпақтары, оның әлемдік вогттары күшті бола берді. 1188 жылы император Фридрих Барбаросса Гернродеде рейхстаг өткізді және 1046 жылы салынған Гернродедегі екінші тарихи шіркеу – Санкт-Стефан шіркеуіне (Стефаникирхе, сондай-ақ Базар шіркеуі немесе Маркткирхе деп те аталады) қоңырау сыйлады. Он үшінші ғасырда Аделаида II Гернроде аббатицасы болды (1207-1220 жылдары қызмет етті). 1521 жылы протестанттық реформация Ангальт пен Гернродеге келді. 1533 жылы Мартин Лютердің идеяларымен үйлесетін протестанттық бастауыш мектеп ашылды. Виттенберг университетімен тығыз байланысты болған бұл ғимарат 1847 жылға дейін мектеп ретінде пайдаланылды, содан кейін ол Санкт-Стефан шіркеуіне көшірілді және Германиядағы ең көне мектептердің бірі болуы мүмкін. 1565 жылы Ангальт-Цербстің Елизаветасы (1545-1574) Гернроде аббатицасы болды және содан бері монастырь Асканиялық ханшайымдар басқаруында болды. 1614 жылы Асканиялық ханзада Иоанн Георг I Ангальт-Дессаудың қызы София Елизавета (1589-1622) Лигниц герцогы Георгий Рудольфқа үйленгеннен кейін ол толығымен таратылды. Гернроде 1545 жылы сыра қайнату құқығын алды. Сыра қайнату тоқтатылған, бірақ қалада дистилляция зауыты әлі де бар. Қала дәстүрлі түрде Ангальт герцогтығының және Балленштедт округінің құрамына кірді. 1037-1740 жылдар аралығында мұнда қорғасын мен күміс кенін өндірді. Гернродеде қару-жарақ та жасалды. Отыз жылдық соғыста Гернроденің бір бөлігі өртенді (1631 және 1635 жылдары екі рет). 1728 жылы император Карл VI Ангальт князьдеріне Гернродені ресми түрде берді, ол 1806 жылы герцогтыққа дейін көтерілген Ангальт-Бернбург құрамына қосылды. Әдемі табиғатының арқасында Гернроде 19 ғасырдың басынан бастап демалыс іздеушілер үшін танымал орынға айналды. Гёте, Генрих фон Клейст және Вильгельм фон Кюгельген осында болды, содан кейін көптеген туристер келді, ал туризм маңызды экономикалық факторға айналды. 1885 жылы қалада 2533 (протестант) тұрғыны болды. 1945 жылдың 19 сәуірінде, Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Гернроде американдық әскерлермен шайқассыз басып алынды, ал маусым айында совет әскерлері басып алды. Совет оккупациялық аймағының бөлігі ретінде Гернроде 1949 жылдан 1990 жылы Германияның қайта бірігуіне дейін Шығыс Германияға қарады. 1961 жылы қала өзінің 1000 жылдығын, ал 1989 жылы 450 жылдығын тойлады. 2001 жылы император Отто I құрметіне мерекелік шаралар өткізілді. 2011 жылдың 1 қаңтарынан 2013 жылдың 19 ақпанына дейін Гернроде Кведлинбург қаласының құрамына кірді, ал 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап қайтадан дербес қала болды.

Селке аңғары темір жолы

Гернроде – Selketalbahn атымен белгілі, тар темір жолдың бастапқы стансасы. Бұл жол 1887 жылы салынды, алғашқыда таулармен көтеріліп, кейін Селке өзенінің аңғарымен Стигеге дейін жалғасады. Гернродеден Стигеге дейінгі жалпы қашықтық 35 км.

Көрікті жерлер

Көрермендерді қызықтыратын нәрселердің қатарында 1998 жылы Гиннес рекордтар кітабына енгізілген алып кукушка сағаты бар (оның кукушкасы әр он бес минут сайын пайда болады). Бұл сағат фабрикасының бір бөлігі, сонымен қатар қазіргі ауа райын көрсететін үлкен ауа райы үйі де бар. Басқа жергілікті көрікті жерлерге 7,45 метрлік алып ағаш термометр, әлемдегі ең үлкен скат үстелі және Ольбергшёдегі Пруссия мұнарасы жатады.