Кіріспе

Калифорниядағы Трансверс тауларының тізбегі, АҚШ-тың Калифорния штатындағы таулар тізбегі.

Сьерра-Мадре (испан тілінде "ана тізбегі" деген мағынада) – Калифорнияның оңтүстік-батысындағы таулар тізбегі. Ол Калифорния жағалаулық жоталарының ең оңтүстік бөлігін құрайды және көбінесе Санта-Барбара округінде, ал шағын бөлігі Вентура округіне дейін созылады. Сьерра-Мадре солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған, солтүстігі мен солтүстік-шығысында Куяма өзені мен Куяма аңғарымен, ал оңтүстігі мен шығысында Сисквок өзенінің суайдынымен шектеледі. ХХ ғасырдың ортасына дейін "Сьерра-Мадре" термині Лос-Анджелес алқабының солтүстігіндегі Трансверс тауларының бөлігін білдірді, қазір ол Сан-Габриэль таулары деп аталады. 1965 жылы АҚШ Географиялық атаулар кеңесі Санта-Барбара округіндегі тау жотасына Сьерра-Мадре атауын берді. Бұл таулар тізбегі Куяма аңғарының оңтүстік-батыс жағын құрайды. Ла Панза жотасы – Сан-Луис-Обиспо округінің шығысында орналасқан Сьерра-Мадренің солтүстік жалғасы. Сьерра-Мадре толығымен Лос-Падрес ұлттық орман аумағында орналасқан және Сан-Рафаэль даласының солтүстік шекарасын белгілейді. Таулар тізбегінің оңтүстік-шығыс бөлігі Санта-Барбара қаласынан шамамен 40 шақырым (25 миль) солтүстікте, ал солтүстік-батыс бөлігі қаладан шамамен 80 шақырым (50 миль) солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Оңтүстік-шығысында тау жотасы Сан-Рафаэль тауларымен бірігіп, атаусыз тау жоталарының күрделі топографиясын құрайды. Сан-Рафаэль тауларының және барлық Санта-Барбара округінің ең биік нүктесі – Үлкен қарағай тауы (2079 м, 6820 фут).

Табиғат тарихы

Сиерра-Мадре таулары, бұрынғыда Чумаш халқының мекендеген аймағында орналасқан. Чумаш халқы осы таулардағы жерлерді қасиетті рәсімдер мен обрядтар үшін пайдаланған. Аймақта әлі де көптеген петроглифтер табылады, оның ішінде Чумаш дәстүрінде S'ap'aski немесе Күн үйі деп белгіленген Боялған тас орны да бар. Бұл таулар – жойылып бара жатқан Калифорния кондорының ең маңызды дамытылмаған мекендеу орындарының бірі. Геологиялық тұрғыдан алғанда, таулар негізінен Үшінші дәуірдің шөгінді тау жыныстарынан тұрады, сондай-ақ эоцен және Жоғарғы Бор дәуірінің теңіз және құрлықтағы шөгінді тау жыныстары да кездеседі. Құмтас үлесі зор, ал қатардың шығыс бөлігіндегі бір аймақ неоген шөгінділерінен құралған. Тау тізбегі көбінесе адам қоныстанбайды, тек солтүстікке қарайғы төменгі беткейлерінің бір бөлігі ғана Оңтүстік Куяма мұнай кен орнында мұнай және газ өндіру үшін пайдаланылған. Тау жотасымен бір қиын, бір жолақты топырақ жол өтеді; ол көбінесе дауылдардан кейін жабылады және әдетте тек төрт дөңгелекті көліктермен немесе мотоциклдермен ғана жүріп өтуге болады.