Кіріспе

Америка Азаматтық Соғысының шайқасы

Мараи-де-Сюньес шайқасы (,/m//ɛər// //d//ə// /'/z//iː//n//, // // /'/s//iː//n//, /'/m//ɛər// //d//ə// //z//iː//n/) 1864 жылдың 25 қазанында Канзас штатының Линн округінде, Америка Азаматтық Соғысы кезіндегі Прайстің Миссури науқаны аясында болды. Ол Сауда Посты шайқасы деп те белгілі. 1864 жылдың соңында Конфедерация генерал-майоры Стерлинг Прайс Миссури штатына кавалерия күштерімен басып кірді, мақсаты – одақтас әскерлерін шығыстағы басты шайқас алаптарынан алшақтату. Науқанның басында бірнеше жеңіске жеткеннен кейін, Прайс әскерлері 23 қазанда Канзас-Сити маңындағы Вестпорт шайқасында жеңіліске ұшырады. Конфедераттар 24 қазан күні түнде Мараи-де-Сюньес өзенінің жағасында лагерь құрып, Канзасқа шегінді. Бригадир генерал Джон Б. Санборн басқаратын одақтас кавалериясы сол түні Прайстің артқы жасағымен шайқасты, бірақ ауыр шайқасқа қатыспай, кері шегінді. Түнде Санборн әскерлері лейтенант-полковник Фредерик В. Бентен басқаратын кавалериямен күшейтілді, одақтас күштерінің жалпы саны 3500 адамға жетті. Шайқас келесі күні таңертең басталды, Санборн генерал-майор Джон С. Мармадюктің конфедераттардың артқы жасағын өзеннің солтүстігіндегі позициясынан ығыстырды. Одақтас әскерлері шайқастың осы кезеңінде зеңбіректерді, тұтқындарды және вагонды жаулап алды. Мармадюк өзенді кешіп өту орнында тұруға тырысты, бірақ оның позициясы одақтас кавалерия полкімен қамалғандықтан, одан бас тартуға мәжбүр болды. Конфедерация бригадир генералы Джон Б. Кларк басқаратын 1200 адамнан тұратын бригада Прайске шегінуге және қайта топтасуға уақыт берді. Прайс әскерлерінің бір бөлігі сол күні таңертең Майн-Крик маңында ұсталды және Майн-Крик шайқасында ауыр жеңіліске ұшырады. Сол күні кешке Мармитон өзені шайқасы күнің үшінші шайқасына айналды, одан кейін Прайс өзінің жабдықтау пойызын өртеп жіберді, осылайша ол шегінуді баяулатпады. 28 қазанда Ньютония шайқасының екінші кезеңінде тағы бір жеңіліске ұшырағаннан кейін, Прайс колоннасы Арканзас және Үндістан территориясы арқылы Техасқа шегінді. Прайс Миссуриге 12000 адаммен келген, ал оның құрамында тек 3500 адам қалды.

Өмірбаян

1861 жылы АҚШ-та Азамат соғысы басталғанда Миссури штаты құлдар ұсталған штат болды, бірақ штат саяси түрде бөлінгендіктен, одан бөлініп шықпады. Губернатор Клейборн Фокс Джексон және Миссури штатының қауіпсіздік күштері (MSG) бөлінуді және Америка Конфедерациялық Штаттарын қолдады, ал бригадир генерал Натаниел Лион және оның басқаруындағы Одақ армиясының бөлігі АҚШ-ты қолдады және бөлінуге қарсы болды. Генерал-майор Стерлинг Прайс басшылығымен MSG 1861 жылы Уилсонның сағасы және Лексингтон шайқастарында Одақ әскерлерін жеңді, бірақ жыл соңына қарай Прайс пен MSG Одақтың күштерін күшейтуіне байланысты штаттың оңтүстік-батыс бөлігімен шектелді. Осы уақытта Джексон және штат заң шығарушы органының бір бөлігі Америка Конфедерациялық Штаттарына қосылуға дауыс берді, ал екінші бөлігі бөлінуге қарсы дауыс берді, нәтижесінде штаттың екі үкіметі болды. 1862 жылдың наурыз айында Арканзастағы Пи-Ридж шайқасында Конфедерация жеңіліске ұшырады, бұл Одаққа Миссуриді бақылауға мүмкіндік берді. Жылдың қалған бөлігінде және 1863 жыл бойында штаттың Конфедерациясының әрекеттері көбінесе партизандық соғыс пен шабуылдармен шектелді. 1864 жылдың қыркүйек айының басында АҚШ-тың шығысындағы оқиғалар, әсіресе Атлантадағы Конфедерацияның жеңілісі, соғысты жалғастыруды қолдаған президент Авраам Линкольнге, соғысты аяқтауды жақтаған Джордж Б. Макклелланнан 1864 жылғы АҚШ президенттік сайлауында артықшылық берді. Осы кезде Конфедерацияның соғыста жеңіске жету мүмкіндігі өте төмен болды. Сонымен қатар, Транс-Миссисипи театрында Конфедерация Луизианадағы Ред-Ривер науқанында Одақ шабуылдаушыларын наурыз айынан мамыр айына дейін жеңді. Миссисипи өзенінің шығысындағы жағдай Конфедерацияға қарсы болғандықтан, Конфедерацияның Транс-Миссисипи департаментінің қолбасшысы генерал Эдмунд Кирби Смит өзінің басқаруындағы жаяу әскерді Шығыс және Батыс театрларындағы шайқастарға ауыстыруға бұйрық берді. Бұл мүмкін болмады, себебі Одақ теңіз күштері Миссисипи өзенін бақылап, ірі масштабта өтуге кедергі келтірді. Шабуылға шектеулі ресурстары болғанына қарамастан, Смит Одақ әскерлерін негізгі шайқас алаңдарынан ауыстыруға бағытталған шабуыл, әскерлерді ауыстырудың орнына бірдей нәтиже береді деп шешті. Прайс және Миссуридің жаңа Конфедерациялық губернаторы Томас Коут Рейнольдс Миссуриге шабуыл жасау тиімді шабуыл болады деп ұсынды; Смит жоспарды мақұлдады және Прайсты науқанға басшылық етуге тағайындады. Бұрын Миссуриді қорғаған Одақ әскерлерінің көп бөлігі штаттан шығарылды, Миссури штатының милициясы штаттың негізгі қорғаныс күштеріне айналды. Прайс шабуыл Миссуриде Одақтың үстемдігіне қарсы халық көтерілісін тудырады, Одақ әскерлерін негізгі шайқас алаңдарынан ауыстырады және Макклелланның Линкольнды жеңу мүмкіндігін арттырады деп күтті. Прайс колоннасы 19 қыркүйекте штатқа кірді. Бұл күш ресми түрде Миссури армиясы деп аталды және үш дивизиядан тұрды, оларға генерал-майорлар Джеймс Ф. Фаган және Джон С. Мармадук, сондай-ақ бригадир генерал Джозеф О. Шелби басшылық етті. Конфедерацияда 13 000 атты әскер және 14 кішкентай калибрлі зеңбірек болды.

Кіріспе

24 қыркүйекте Прайс жасағы Фредериктаунға жетті, онда Пилот-Ноб қаласы мен Сент-Луис және Айрон-Маунтин теміржолын Бригада генерал Томас Юинг басқаратын одақтық күштер бақылауда екенін білді. Прайс Сент-Луиске қарай жылжу кезінде жау күштерінің артында әрекет етуіне жол бергісі келмеді, сондықтан Мармадук пен Фаган дивизияларын Пилот-Нобқа жіберді, ал Шелби мен оның әскері қаланың солтүстігінде орналасты. 26 қыркүйекте Юинг жасағы Аркадияда Фаган дивизиясымен шайқасып, содан кейін Форт-Дэвидсонның қорғанысына шегінді. Келесі күні Прайс фортқа шабуыл жасап, Юингке капитуляциялану талаптарын ұсынды, бірақ ол өткен жылы шығарған танымал емес №11 жарлығы үшін жазаланудан қорқып, бас тартты. Одақтың қорғаушылары қарсы тұрып, бірнеше шабуылды тойтарды, содан кейін 28 қыркүйекте сағат 03:00-де форттан жасырын шығып кетті. Осы шайқаста конфедераттар кем дегенде 800 адамдық шығынға ұшырады, олардың рухы төмендеді, нәтижесінде Прайс Сент-Луиске қарсы жорықты тоқтатуға мәжбүр болды. Сент-Луиске жасалған шабуылдан бас тарғаннан кейін Прайс әскері Джефферсон-Ситиге бет алды, бірақ үлкен жабдықтау колоннасын алып жүру оларды баяулатты. 7 қазан күні конфедераттар Джефферсон-Ситиге жақындады, оны Бригада генерал Эгберт Браун басқаратын, көбінесе тәжірибесіз ополченниктерден тұратын 7000 сарбаз қорғады. Конфедераттардың дұрыс емес барлау мәліметтері одақтың күшін 15000 деп көрсетті, ал Прайс Пилот-Ноб сияқты тағы бір жеңіліске ұшырамас үшін қалаға шабуылдамауға шешім қабылдады және келесі күні әскерін Буунвиллге қарай жылжыта бастады. Буунвилл – Кіші Диксидің конфедераттарға жақын аймағы болды, сондықтан Прайс жаңа сарбаздарды жинауға мүмкіндік алды. Тарихшылардың пікірінше, жаңа қосылғандардың саны әртүрлі: тарихшы Чарльз Д. Коллинс 1200 адамды атап көрсетсе, Кристофер Филлипс (Канзас-Сити қалалық кітапханасы үшін жазған) 2000 адамды, ал тарихшы Кайл Синиси аймақта конфедераттарға кем дегенде 2500 адам қосылғанын мәлімдейді. Прайске қару-жарақ қажет болды, бірақ 2010 жылы жасалған Америкалық шайқас алаңдарын қорғау бағдарламасының зерттеуі оның тізімге енгізілуі мүмкін екенін көрсетті.