Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын комедияшысы Лесли Доусон (2 ақпан 1931 жыл - 10 маусым 1993 жыл) – ағылшын комедияшысы, актер, жазушы, тележүргізуші және пианист. Ол бейжай мінезімен, қатал бейнесімен, музыкалық номерлерімен және қайын жұбайы мен әйелі туралы әзілдерімен танымал болды.
English comedian
Leslie Dawson (2 February 1931 – 10 June 1993) was an English comedian, actor, writer, presenter, and pianist. He was known for his deadpan style, curmudgeonly persona, musical routines, and jokes about his mother in law and wife.
Ерте өмір
Лес Доусон 1931 жылғы 2 ақпанда Манчестердегі Коллихерст қаласында дүниеге келді. Ол кірпіш қалаушы Лесли Доусонның (1905 жылғы 2 тамыз – 1970 жылғы 10 сәуір) және ирланд тегінен шыққан Джулия Ноланның (1908 жылғы 14 қаңтар – 1957 жылғы 29 қыркүйек) жалғыз баласы еді. Оның алғашқы жұмысы Манчестер кооперативінің жөнелткіш бөлімінде болды. Біраз уақыт "Бьюри Таймс" газетінде журналист болып жұмыс істеді. Ол пианинода ойнап, көрермендерді күлдіретін, "барлық қате ноталарды нақты дұрыс ретпен" ойнап, содан соң аудиторияға шағымданып, өмірлік күнкөрісін тапты. 1967 жылы "Opportunity Knocks" талғампаздық шоуында теледидарда тұңғыш рет пайда болды және өмірінің соңына дейін британдық теледидарда комик ретінде жұмыс істеді. Ол қатысқан телесериалдардың қатарында Барри Крайер жүргізген "Jokers Wild" (1969–73) ойын шоуы, "Sez Les" (1969–76) және "Dawson's Weekly" (1975) бар, бәрі Йоркшир теледидары үшін. BBC-ге қосылғаннан кейін, оның тележобалары: Энди Гамильтон мен Терри Равенскрофт жазған "The Dawson Watch" (1979–80), Терри Равенскрофт жазған "The Les Dawson Show" (1978–89) және 1984 жылдан бастап 1990 жылы жабылған "Blankety Blank" викторинасы болды. Доусон 1970 және 1980 жылдары BBC Radio 2 арнасында "Listen to Les" бағдарламасын жүргізді. Ол 1970 және 1980 жылдары BBC теледидарының "The Good Old Days" әртүрлі бағдарламасында жиі пайда болды. Доусон 1987 жылы Принц Эдуардтың қайырымдылық телешоуы "The Grand Knockout Tournament" бағдарламасын бірге жүргізді. Ричард Уилсон BBC-нің "One Foot In The Grave" комедиясындағы Виктор Мелдрю рөлінен бас тартқанда, сценарист Дэвид Ренвик Доусонды бұл рөлге қарастырды, бірақ Уилсон ұсыныс жасалғанға дейін ойын өзгертті. 1991 жылы Доусон BBC-нің Роберто Коссаның 1977 жылғы "La Nona" ("Әже") пьесасының "Performance" сериясы үшін бейімделген "Nona" телеспектаклінде ойнады. Ол травестиде ойнап, Буэнос-Айрестегі үйдің 100 жастағы, шексіз жейтін адамын сомдады. Доусон екі рет "This Is Your Life" бағдарламасының кейіпкері болды, 1971 жылғы желтоқсанда Эмонн Эндрюс оны "Opportunity Knocks" бағдарламасында күтпеген оқиғаға ұшыратты, және тағы 21 жыл өткен соң, оның соңғы теледидарлық көріністерінің бірінде, 1992 жылғы желтоқсанда Плимут қаласындағы Корольдік театрдағы "Dick Whittington" пантомимінің мақпалында Майкл Аспел оны таң қалдырды. Оның соңғы теледидарлық көрінісі LWT арнасының "Surprise, Surprise" бағдарламасында болды, оны Силла Блэк жүргізді, онда ол аудиториядан бір әйелмен бірге "I Got You Babe" әнін орындады, ол онымен бірге ән айтқысы келді. Бұл эпизод оның қайтысынан кейін көп ұзамай эфирге шықты. Доусон көп темекі шегетін және ішімдік ішетін адам еді. Жұмыс істемегенде, ол көбінесе бір бөтелке виски ішіп, күніне 50 темекі шегетін. Доусон әйгілі шоу-бизнес бауырластығы, Су сырысының Ұлы орденіне қабылданды және 1985 жылы осы орденнің "Сырыш патшасы" болды. Доусон сонымен қатар роман да жазды. Ол екінші әйелі Трейсиге: "Мен де жазушы болғанымды әрқашан еске түсіріңдер" деді.
Les Dawson was born in Collyhurst, Manchester, on 2 February 1931, the only child of bricklayer Leslie Dawson (2 August 1905 10 April 1970) and Julia Nolan (14 January 1908 29 September 1957) who was of Irish descent. His first job was in the parcels department of the Manchester Co op. He worked briefly as a journalist on the Bury Times. Making a living as a pianist evolved into comedy when he got laughs from deliberately bad piano playing by playing "all the wrong notes in exactly the right order" and complaining to the audience. He made his television debut on the talent show Opportunity Knocks in 1967 and worked as a comic on British television for the rest of his life. Television series in which he appeared included the panel game Jokers Wild (1969–73) hosted by Barry Cryer, Sez Les (1969–76) and Dawson's Weekly (1975), all for Yorkshire Television. After joining the BBC, his TV projects were The Dawson Watch (1979–80), written by Andy Hamilton and Terry Ravenscroft, The Les Dawson Show (1978–89), written by Terry Ravenscroft, and the quiz show Blankety Blank, which he presented from 1984 until its cancellation in 1990. Dawson starred in Listen to Les on BBC Radio 2 in the 1970s and 1980s. He made many appearances on BBC Television's variety show, The Good Old Days in the 1970s and 1980s. Dawson co hosted Prince Edward's charity television special The Grand Knockout Tournament in 1987. When Richard Wilson turned down the part of Victor Meldrew in the BBC sitcom One Foot In The Grave, writer David Renwick considered Dawson for the role, but Wilson changed his mind before it was offered. In 1991, Dawson starred in the BBC television production of Nona, an adaptation of the 1977 play La Nona ("Grandma") by Roberto Cossa for the Performance series. Performing in drag, he was cast as a 100 year old, compulsive eater in a Buenos Aires household. Dawson was the subject of This Is Your Life on two occasions, in December 1971 when Eamonn Andrews surprised him on Opportunity Knocks, and again 21 years later, in what would be one of his last television appearances, when he was surprised by Michael Aspel on stage at the Theatre Royal, Plymouth, at the curtain call of the pantomime Dick Whittington in December 1992. His final TV appearance was on the LWT series Surprise, Surprise hosted by Cilla Black, in which he sang a comic rendition of "I Got You Babe" with a woman from the audience who wanted to sing with him. The episode was aired shortly after his death. Dawson was a heavy smoker and drinker. When not working he would often drink a bottle of whisky and smoke 50 cigarettes a day. Dawson was initiated into the famous show business fraternity, the Grand Order of Water Rats and served as that order's "King Rat" in 1985. Dawson also wrote novels. He told his second wife, Tracy, "Always remind them – I was a writer too."
Әдеттегі іс-әрекеттер мен имидж
Оның ерекшелігі Рой Барраклоу мен Доусонды қарт әйелдер рөлінде – Сисси Брейтвейт және Ада Шуффлеботам бейнелегенінде көрінетін. Барраклоудың Сисси кейіпкері мәдениеттілікке ұмтылып, Аданың қате сөздерін немесе әдепсіз тілдерін түзететін. Олар өз заманының нағыз кейіпкерлері болғандықтан, кейбір сөздерді анық айтатын, ал басқаларын аузымен ғана айтатын, әсіресе дене мүшелерінің қызметі мен жыныстық қатынасқа қатысты. Бұл кейіпкерлер Лес Доусонның өмірінде кездескен адамдарының негізінде жасалған. Ол мұндай сөздерді аузымен айтуды (“mee mawing” деп те аталады) Ланкашир мақта фабрикаларындағы жұмысшылардың тоқыма станоктарының шуынан қарым-қатынас жасау әдетінен туындағанын, кейін күнделікті өмірде де деликатты тақырыптарды талқылау үшін қолданылатынын түсіндірді. Солтүстіктегі жұмысшы әйелдердің шынайы бейнесін көрсету үшін Сисси мен Ада қолдарымен кеуделерін түзету арқылы отыратын. Сисси мен Аданың көптеген сахналық көріністерін Терри Рейвенскрофт жазған. Бұл пантомималық стильге де тән еді, ол өзінің кумирі Норман Эванс пен оның "Бақшадан өту" атты қойылымынан алынған. Лес Доусон денелі және көбінесе Джон Булл костюмімен киінетін. Ол BBC телешоуларында "Roly Polys" деп аталатын тоқ әйелдерден тұратын би тобын таныстырды. Доусонның комик стилі шаршаған, мұңды және қарапайым болды. Ол талантты пианист болған, бірақ ол Бетховеннің "Ай сәулесі" сонатасы сияқты таныс пьесаны ойнап, содан кейін қасақана қате ноталарды қосып (бірақ мелодияны бұзбай) ойнайтын, осы кезде жымиып күліп, өзінің орындауының дәлдігі мен жандылығына ләззаттанатын. Бокс матчтарында жауы сынып қалғандықтан, ол жауын еріннің үстіне тартып, әзіл-қалжыңға толы мимика жасауға қабілетті болды. Бұл Доусонның "Аққбауырлар тым көп" атты автобиографиясының бірінші томында сипатталған.
His characteristic routines featured Roy Barraclough and Dawson as elderly women, Cissie Braithwaite and Ada Shufflebotham. Barraclough's character Cissie had pretensions of refinement and corrected Ada's malapropisms or vulgar expressions. As authentic characters of their day, they spoke some words aloud but mouthed others, particularly those pertaining to bodily functions and sex. The characters were based on those Les Dawson knew in real life. He explained that this mouthing of words (or "mee mawing") was a habit of Lancashire millworkers communicating over the loud noise of looms, then resorted to in daily life for indelicate subjects. To further portray the reality of northern, working class women, Cissie and Ada would sit with folded arms, occasionally adjusting their bosoms by a hoist of the forearms. Many Cissie and Ada sketches were written by Terry Ravenscroft. This was also typical of pantomime dame style, an act copied from his hero, Norman Evans and his act Over the Garden Wall. Les Dawson was portly and often dressed in John Bull costume. He introduced to his BBC television shows a dancing group of fat ladies called the Roly Polys. Dawson's style as a comic was world weary, lugubrious and earthy. He was a talented pianist but developed a gag in which he played a familiar piece such as Beethoven's Moonlight Sonata and then introduced hideously wrong notes (yet not destroying the tune) without appearing to realise, smiling unctuously and relishing the accuracy and soul of his own performance. Having broken his jaw in a boxing match, he could pull grotesque faces by pulling his jaw over his upper lip. This is described in the first volume of Dawson's autobiography A Clown Too Many.
Жеке өмір және өлім
Доусон 1960 жылдың 25 маусымынан бастап, 1986 жылдың 15 сәуірінде қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін, алғашқы әйелі Маргаретқа үйленген. Олардың үш баласы болды: Джули, Памела және Стюарт. 1985 жылдың ақпанында Доусон простата безінің нашарлауынан, соның салдарынан қан улануынан жартылай қайтыс болды. 1988 жылдың 3 қыркүйегінде ол Блэкпулда жүрек талмасына ұшырады және тоғыз күн ауруханада жатты. 1989 жылдың 6 мамырында ол екінші әйелі Трейси Роперге үйленді, ол одан 17 жас кіші болды. Олардың 1992 жылдың 3 қазанында Шарлотта есімді қызы дүниеге келді. Ол 1993 жылдың 10 маусымында 62 жасында Манчестердегі Сент-Джозеф ауруханасында жүрек ауруына емделген кезде жүрек талмасынан кенеттен қайтыс болды. 2005 жылдың 1 қаңтарында Ұлыбританияның Channel 4 арнасында үш сағаттық «Comedians’ Comedian» бағдарламасында Доусон әріптес комедия актерлары мен бизнес өкілдерінің дауыс беруімен барлық уақыттағы 50 үздік комедияшының қатарында 37-орынды иеленді. BBC телеарнасы BBC Two арнасында 2011 жылғы Рождество кешінде «Les Dawson: The Many Faces of» атты естелік бағдарламасын көрсетті. 2013 жылдың 1 маусымында ITV «Les Dawson: An Audience with That Never Was» бағдарламасын көрсетті. Бағдарламада Доусонның «Pepper’s ghost» проекциясы болды, ол 1993 жылғы «An Audience with» бағдарламасының мазмұнын ұсынды, оны Доусон жүргізуге тиіс болған, бірақ оның қайтысынан екі апта бұрын жазбаға алынбаған. Бұл бағдарлама құрмет көрсету мақсатында жасалды және Брюс Форсайт, Силла Блэк, Терри Воган және Кен Додд сияқты атақты тұлғаларға арналды. Тыңдаушылардың арасында Доусонның жесірі Трейси және қызы Шарлотта да болды. 2014 жылдың 10 ақпанында BBC Доусонның қызы Шарлоттаның «Мария Бретт Купер» есімімен жазылған «Айқас көлеңкелері» атты 110 беттік жарияланбаған махаббат және құпия туралы әңгімені тапқанын хабарлады. 2020 жылы Лес Доусонның Париждегі ерте жылдары Sky Arts арнасының «Urban Myths» сериалында «Les Dawson’s Parisienne Adventure» атты эпизодта бейнеленді, онда Марк Адди ескі Лес, ал Джон Брэдли жас Лес рөлінде ойнады. 2022 жылы Джон Кулшоу Доусонды «The Edinburgh Assembly’s Fringe» бағдарламасының бір бөлігі ретінде сомдады.
Dawson was married to his first wife, Margaret, from 25 June 1960 until her death on 15 April 1986 from cancer. They had three children: Julie, Pamela and Stuart. Dawson nearly died in February 1985 from a failing prostate gland, complicated by blood poisoning. On 3 September 1988, he suffered a heart attack in Blackpool and spent nine days in hospital. He married his second wife, Tracy Roper, on 6 May 1989; she was 17 years younger. They had a daughter, Charlotte, who was born on 3 October 1992. He died suddenly, aged 62, on 10 June 1993 from a heart attack during treatment for a heart complaint at St Joseph's Hospital in Manchester. In the Comedians' Comedian, a three hour programme on UK's Channel 4 on 1 January 2005, Dawson was 37th in the top 50 comedians of all time, voted by fellow comedians and business insiders. The BBC broadcast, on BBC Two, The Many Faces of Les Dawson, a retrospective, on Christmas Eve 2011. On 1 June 2013 ITV broadcast Les Dawson: An Audience with That Never Was. The programme featured a Pepper's ghost projection of Dawson, presenting content for a 1993 edition of An Audience with to be hosted by Dawson but unused due to his death two weeks before recording. The show served as a tribute and featured celebrities including Bruce Forsyth, Cilla Black, Terry Wogan and Ken Dodd. Also among the audience were Dawson's widow Tracy and daughter Charlotte. On 10 February 2014, the BBC reported that Dawson's daughter Charlotte had found a 110 page "unpublished story of love and mystery, titled An Echo of Shadows, [that] was written under the name Maria Brett Cooper ". In 2020, Les Dawson's early years in Paris were portrayed in Sky Arts' series Urban Myths in the episode Les Dawson's Parisienne Adventure, with Mark Addy as the older Les and John Bradley as young Les. In 2022, Jon Culshaw portrayed Dawson as part of The Edinburgh Assembly’s Fringe programme.