Кіріспе

The Dreamers - американдық жазушы Дэвид Эддингс пен оның әйелі Ли Эддингстің фантастикалық кітаптар сериясының атауы. Оқиға Дхралл жерінде мекендейтін "Елді құдайлар" деп аталатын төрт құдайдың төңірегінде өрбиді: Солтүстік Далейн, Оңтүстік Велтан, Батыс Зелана және Шығыс Арасия. Олар әлемді жаулап алуға тырысатын қатыгез Влагты жою үшін сырттан келгендердің көмегіне жүгінуі керек. Влаг – өзінің ізбасарларының эволюциясын саналы түрде басқара алатын, оларды қажеттілікке қарай бейімдей алатын ерекше күшке ие жаратылыс (эволюция бірден болмайды, бірақ бірнеше ай немесе тіпті күндерді алады, мысалы, екінші кітапта, "Қадірлісінде" көрсетілгендей). Влагтың көптеген жаратылыстары жәндіктерге ұқсас, улы және қатыгез, бірақ кейбіреулері адам сияқты өсіріліп, тыңшылық қызметке пайдаланылады. Бұл жаратылыстардың арасында "Жоғары сана" бар, оның арқасында әрқайсысы бірін-біріңің іс-әрекеттерін біледі және көреді. Осындай үлкен артықшылықтарына қарамастан, Влаг пен оның жаратылыстары ақылды емес. Олар тіпті өлімнің мәнін түсінбейді, бұл олардың ертеде көптеген жеңіліске ұшырауына себеп болады, бірақ шайқасқан сайын жебелер мен уланған қадалар сияқты қарапайым тұзақтардан сақтануға үйренеді. Влаг мұны түсінген кезде, батырлар оларды жаңылыстыру үшін жаңа тұзақтар мен стратегияларды ойлап табады. Дегенмен, Елді құдайларға өздерінің күштерін кісі өлтіру үшін пайдалануға рұқсат етілмейді, бірақ жас Армандар, кіші құдайлардың бастапқы формалары: Элерия (бұрын Балацения), Яльтар (бұрын Ваш), Лиллабет (бұрын Эналла) және Ашад (бұрын Дакас) өз армандарының күшін болашақ шабуыл туралы ескерту ретінде пайдаланып, жаппай қырып-жоюға және өлтіруге қабілетті үлкен табиғи апаттарды тудыра алады. Кітаптар әрқайсысы шамамен 4-6 тараудан тұратын бөлімдерге бөлінген, және әр жаңа бөлім басталғанда, әдетте нақты кейіпкер туралы ақпарат беріледі, содан кейін оқиға оның көзқарасынан баяндалады. Кейде әр тарауда жаңа кейіпкерлер кездеседі, мысалы, "Қадірлісіндегі" "Көп дауыс" атты бөлімде. Серияға төрт кітап кіреді:
Елді құдайлар (2003)
Қадірлісі (2004)
Кристалл шатқалы (2005)
Кіші құдайлар (2006)

Ежелгі құдайлар

Сериалдың бірінші томы, "Елдің құдайлары" – Дхралл жерінің шөл даласы орталығында орналасқан Влагтардың әскерлерінің күмәнсіз Зелананың иелігіне басып кіруі туралы. Ежелгі құдайлардың әрқайсысына Арманшы деп аталатын нәресте беріледі және олар әлемді құтқарып, Влагтарды жеңуге тиіс. Елерия, Зелананың баласы, алғашқы арманды көргенде, Ежелгі құдайлар алтынмен жалдамалы сарбаздарды іздеуге шығады (Дхралл жерінде олардың құны жоқ және көптеп табылады). Зелана Дхраллдың батысына, Маг жеріне барады, онда ол дауыл көтеріп, Сорган Хок Биктің кемесі мен экипажын өз иелігіне жеткізеді. Ол Магтан әскер жалдап, соғыс жүргізу үшін үлкен мөлшерде алтын төлеуге уәде береді. Ол жергілікті садақшыларды – Ұзын Сабан мен Қызыл Сақалды, сондай-ақ Зелананы баласы Элериямен бірге Магқа көбірек экипаж іздеуге алып кетеді. Олар үлкен жетістікке жетеді, бірақ Vlagh агент жібергенде, Элерияның көрісінің арқасында олар тоқтатылады. Шабуылға келген түні Ұзын Сабан мен Хок Биктің экипажындағы Магтың кішкентай теміршісі, Қоян, жау флотын және жауапты Vlagh агентін жояды. Қоян мен Ұзын Сабан тығыз дос болады. Осы уақытта Дхраллдан оңтүстікке қарай орналасқан Трогит империясында Велтан отставкадағы генерал Нарасанды және оның серіктері Падан, Гунда, Кесело және Жалқанды жалдауға қол жеткізеді. Екі әскер батыс аймақта кездеседі, бірақ бір-біріне деген күшті жеккөрушілікке қарамастан, Хок Бик пен Нарасан тез арада дос болады, өйткені олар Қызыл Сақалдың мекені Латташ ауылының үстіндегі Равиндегі күтілетін шабуылды тоқтатуды жоспарлайды. Велтанның Арманшысы Ялтар Vlaghтардың сонда шабуыл жасайтынын және екі тараптан да көп шығын болатынын болжайды. Маг пен Трогит империясының әскерлері баррикадалар құрып, шабуылға дайындалып жатқанда, Элерия жасаған жылы мұхит ауасы, Vlaghтардың қызметшілері күтіп тұрған қарды ерітіп, су тасқынына себеп болады, осы арқылы соғыстың барысын өзгертеді. Элерия су тасқынын армандағанда, Қоян мен Кесело құдайлардың нағыз табиғатын және олардың шын мәнінде кім екенін біледі, сондай-ақ оны басқа шетелдіктерден жасыру керектігін ескертеді. Әрине, Элерияның арманы өте ыстық желді әкеледі және көптеген қызметшілер су тасқынында қаза табады. Жергілікті садақшылар Латташқа сумен келген өлген қызметшілердің уын сіңірілген жебелерді пайдаланып, жеңіске жетуді көздейді, сондай-ақ уды найзалар мен ағаш қадаларда қолданады. Равинде қалған Vlaghтардың жаратылыстары өз уларынан өледі. Vlaghтардың алғашқы әскерлері жойылғаннан кейін, шетелдік әскерлер солтүстікке қарай бұлаққа жылжып, бекініс салады, осылайша қызметшілердің үнемі келуін болдырмайды. Алайда, қамал аяқталғаннан кейін және Зелананың иелігі көрінеу қауіпсіз болғанда, Vlaghтардың қызметшілері олардың айласын ашады. Олар тауға қамалға дейін өрлеу үшін жаратылыстарды алдау құралы ретінде пайдаланады, ал олардың басты әскері таудың ішіндегі туннельдер арқылы өтіп, аңғардың тереңіне жетеді. Vlaghтар шетелдіктерді тұтқынға алады, жер сілкіне бастайды. Велтан келіп, Ялтардың арманы алып құбыжықты босататынын ескертіп, шетелдіктерге қауіпсіз жерге көшуді ескертеді. Шетелдіктер эвакуацияланады, екі алып жанартау Vlaghтардың жаратылыстарын туннельдер мен қуыстарды балқыған таспен толтырып жояды. Соғысты шетелдіктер жеңіп шығады. Зелана Армандардың күшінен қорқып қашып кетеді, бірақ ол оралғанда, Латташ екі жанартаудың салдарынан көшірілуге мәжбүр болады, ал Латташ халқының басшысы өзінің атағын Қызыл Сақалға тапсырады, ал жергілікті тұрғындар мен шетелдіктер Vlaghтардың келесі шабуылы қай жерде болатынын ойлайды.

Қадірлі бала

Нарасан мен Сорган әскерлерін Велтан доменіне жылжытады, онда Велтанның досы Омагамен кездеседі. Олардың келгеніне дейін Велтан Омагаға пышақ берген еді, ал Омага пышақты сыртқы әлемде кең таралған, бірақ Велтан доменінің бейбіт халқына беймәлім найзаға айналдырудың жолын тапты. Велтан келгендерге үйін көрсетеді, олар үйдің бір тастан тұрғанын білгенде таңғалады. Олар доменнің кішкентай моделін қарап, жоспарлар құра бастайды. Омагоның әйелі Ара кіріп, кешкі ас дайын екенін хабарлайды, ал зорлық-зомбылық пен жемқорлыққа бой алған Жалан оған проституциямен айналысуды ұсынады, сонда Омаго оны ұрып жібереді. Жалан қарсылық көрсетуге тырысады, бірақ Кесело оны тоқтатады, ал Нарасан оны жұмыстан шығарып, Паданға оны тізгілеп, «Жеңіс» атты бас флагманының түрмесіне тастауды бұйырады. Жалан қашып, Трогит империясына оралады, онда ол бұрынғы досы және қылмыстағы әріптесі Аднари Эстаргпен қайта байланысады. Аднари жемқор Амарит шіркеуінің ішінде билікке ие, ал ол Джалкин әкелген Дхралл жеріндегі мол алтын туралы әңгімелерге қызығады. Шіркеу Велтан доменін тонап, бейбіт азаматтарды құлдыққа сату мақсатымен үлкен экспедиция ұйымдастырады. Бірақ олар Дхраллға келгеннен кейін көп ұзамай, табиғаттан тыс күш (кейін Омагоның әйелі Ара екені анықталады) Амарит әскерін Влахтың шөлі алтынмен жабылған деп иландырады. Шіркеу сарбаздары табиғаттан тыс қызулыққа беріліп, Қаңыраған жерге асығады, лагерьтерін қараусыз қалдырып, құлдыққа алынған жергілікті тұрғындарды босатады. Осы уақытта Нарасан, Сорган және Қызыл сақалдың біріккен әскерлері, Омага басқаратын шаруалардан құралған жауынгерлер тобы Влахтың үш жаңа түрге айналған қолбасшыларына қарсы тұрады. Влахтың барлаушылары ретінде шошқа-жәндік гибридтері қызмет етеді, ал үлкен жылан адамдар мен тасбақа сияқты қабықтары бар алып сарыжалдар оның жауынгерлік күшін құрайды. Бастапқыда олар қауіпті көрінсе де, бұл жаратылыстар баяу және ақымақ екені анықталады, ал қорғаушылар оларды оңай ұстап тұрады. Ұзын садақ иесі түсінде құпия әйелдің (кейін Ара екені анықталады) қорғаныс әскерлерін кері шегінуге шақыратынын көреді, осылайша Амарит шіркеуінің экспедициясы Қаңыраған жерге қарай жылжуына мүмкіндік береді. Әлі де алтын табады деп сеніп, шіркеу әскері Влахтың қолбасшыларымен шайқасады. Олар шайқасып жатқанда, түсі көрушілердің бірі өзеннің бағытын өзгертіп, екі шабуылшы әскерін де суға батырады.

Жас құдайлар

25 эонның соңы жетті. Ежелгі құдайлар секунд сайын шаршап, ұйқыға тонуға аяздай жақындап келеді, бірақ Влагтың қызметшісі Алцеван Арасияны «Зұлым Эналла» оның тағын басып алуға тырысып жатыр деп сендіріп, Лиллабетті өлтіруге көндіреді. Сөйтіп, Арасия Лиллабетті өлтірсе, Эналла ешқашан оның орнын алмастай болады. Арасия ақылынан адасып Лиллабетті өлтіруге тырысады, бірақ Дралл құдайларын анықтайтын ең басты заңды ұмытып, құдайлар өлтіре алмайды екенін есінен шығарады. Осылайша Арасияның бар болуы тоқтатылады. Ал осы уақытта Ұзын садақ, Омаго және басқалары Шөлге сапар шегеді. Омаго жаңадан есіне түскен күштерін пайдаланып, Влагты Жоғары Ақылдан бөгеп, барлық жәндіктерді ұяларынан қуады. Vlagh Арасияның көшірмесі түрінде пайда болып, оның қызметкерлері басқа жәндіктерді жеп бітіргенін көреді, соңында Vlagh жалғыз қалады. Vlagh дауыспен айқайлайды («Бұл, бауырлар, мәңгіге созылатын шығар» - деп Омаго пікір білдіреді), ал Ұзын садақ қуанышпен Vlaghтың азап шеккенін көреді, сондай-ақ Мүсті Су енді кек алды деседі. Сол үңгірде, бірақ басқа бір қуыста, Арасияны Лиллабетті өлтіруге итермелеген қызметші де айқайлайды. Олар мәңгілікке дейін айқайлай береді. Арасияның жоғалуынан кейін Элерия Арасияның орнын басатынына көз жеткізеді, себебі Зелананың салқын қабақты қарауы мен Элерияның дельфиндермен өсіп-өнуі оларды тым ерекше етіп жібергендіктен, Балацениямен енді біріге алмайды. Элерия Арадан Ұзын садақтың сүйіктісі, Влагтың көп жыл бұрын өлтірген Мүсті Суды қайта тірілтуін өтінеді. Ара келіседі, ал Ежелгі және Жаңа құдайлардың бәрі тойға қатысады. Оқиға Зелана мен Элерияның ұйықтап кетуімен аяқталады, ал Балацения оларды тағы 25 мың жылдан кейін ұйықтауға дайын болғанда оятуға уәде береді.