Кіріспе

Воланд – орыс (советтік) жазушы Михаил Булгаковтың 1928-1940 жылдары жазған «Мастер және Маргарита» романындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Воланд – құпия шетелдік және профессор, оның Мәскеуге келгені сюжетті дүрліктіретін және әлемді аударып тастайтын оқиғаны бастайды. Оның қарауындағы әртүрлі әйгілілер – сиырқын, вампирлер және сөйлейтін алып мысық, сюжеттегі оның рөлі және Воландтың неміс тілінде «шайтан немесе зұлым рух» деген мағына беретін (қазір көне сөз) екендігі оның, шын мәнінде, Шайтан екенін көрсетеді. Басқа да интерпретациялар бойынша, ол Петір апостол (Иса Петірге «Маған жол бер, шайтан!» деген сөзін айтқандықтан) немесе тіпті Мәсіхтің қайта оралуы ретінде қарастырылады. Эдвард Эриксон Воландты «ортодоксалды (әсіресе орыс православиесі) христиан теологиясының шайтаны» деп есептейді. Ол адамдарды азғыратын және ең бастысы, өзі қарсы тұратын күшке өмір мен күшін қарызды болған, құдайлық әділеттің бейсана құралы. Воландты жасағанда Булгаков Гётенің «Фауст» трагедиясындағы Мефистофель бейнесінен көп шабыттанды. Бұл байланыс романның басындағы поэзиядан алынған эпиграф арқылы нақты көрсетіледі. Сонымен қатар, Воланд есімінің өзі Мефистофельдің Вальпургия түнінде өзін атаған есімінен – сквайр Воландтан (Юнкер Воландтан) алынған. Гётенің Мефистофеліне жасалған тағы бір сілтеме – Воландтың пудельдің басы бар таяғы және оның ақсауы. Воландқа Шарль Гуноның «Фауст» операсы да әсер еткен.

Өзгерістерде

Вениамин Смехов оны Мәскеудегі сахналық қойылымда ойнады. 1972 жылғы итальяндық-югославиялық бейімделуінде «Мастер және Маргарита» туындысында Воландты француз актері Ален Куни сомдады. 1990 жылғы поляк телесериалы «Мастер және Маргарита» да Воландты Густав Холубек ойнады. 1994 жылғы орыс фильмдік бейімделуінде Воландты Валентин Гафт ойнады. 2005 жылғы орыс мини-сериалында Воландты Олег Басилашвили сомдады. 2024 жылғы орыс фильмдік бейімделуінде Воландты Август Диль ойнады.

Цитаталар

"Мені кешіріңіз, бірақ мен сізге сенбеймін. Мұндай болмайды: қолжазбалар жалғанбайды." Мырзаға

"Иә, адам өлімді, бірақ бұл жартылай ғана қиындық. Ең жаманы – ол кейде күтпеген жерден өлімге ұшырайды. Міне, сонда ғана қиындық!" Берлиозға

Пайдаланылған әдебиеттер

Ескертпе: Гёте 1832 жылы қайтыс болды.