Кіріспе
Еврей тіліндегі сөз Абаддон (’Ăḇaddōn, "жою", "құрып кету" мағынасын білдіреді) және оның грекше баламасы Аполлион (Ἀπολλύων, "жойғыш" мағынасын білдіреді) Киелі кітапта жойылу орны және түпсіз тұңғиықтың періштесі ретінде кездеседі. Еврей Киелі кітабында абаддон түпсіз тұңғиыққа сілтеме жасап қолданылады, көбінесе Шeol (שְׁאוֹל Šəʾōl) жерімен бірге келеді, яғни қайтыс болған адамдардың тоқырауы. Жаңа өсиеттің Аян кітабында Абаддон деп аталатын періште шегірткелер әскерінің патшасы ретінде сипатталады; оның аты алғаш рет грек тілінде (Аян 9:11 – "еврейше аты Абаддон") Ἀβαδδών деп жазылады, содан кейін Ἀπολλύων, Аполлион деп аударылады. Вульгата мен Дуай-Реймс Киелі кітабында грек мәтінінде жоқ қосымша түсіндірмелер бар, "латынша Exterminans", exterminans латын тілінде "жойғыш" деген сөз. Орта ғасырлық христиан әдебиетінде Аббадонның бейнесі айқын түрде өзгереді, мысалы, 11 ғасырдағы эпикалық поэма "Роланның жыры"-нда. Аббадон Махом (Махаунд) және Термагант (Термагант) сияқты ойдан шығарылған үштік ретінде бейнеленеді, поэма бұл үштікті мұсылмандардың діни амалдарымен байланыстырып көрсетеді.
the Hebrew word
The Hebrew term Abaddon ( ’Ăḇaddōn, meaning "destruction", "doom"), and its Greek equivalent Apollyon (, Apollúōn meaning "Destroyer") appear in the Bible as both a place of destruction and an angel of the abyss. In the Hebrew Bible, abaddon is used with reference to a bottomless pit, often appearing alongside the place Sheol (שְׁאוֹל Šəʾōl), meaning the resting place of dead peoples. In the Book of Revelation of the New Testament, an angel called Abaddon is described as the king of an army of locusts; his name is first transcribed in Koine Greek (Revelation 9:11—"whose name in Hebrew is Abaddon,") as Ἀβαδδών, and then translated Ἀπολλύων, Apollyon. The Vulgate and the Douay–Rheims Bible have additional notes not present in the Greek text, "in Latin Exterminans", exterminans being the Latin word for "destroyer". In medieval Christian literature, Abbadon's portrayal diverges significantly, as seen in the "Song of Roland," an 11th century epic poem. Abbadon is depicted as part of a fictional trinity, alongside Mahome (Mahound) and Termagant (Termagaunt), which the poem attributes to the religious practices of Muslims.
Этимология
Brown-Driver-Briggs сөздігіне сәйкес, еврейше אבדון ’ăḇadōn – семит түбірі мен етістік түбірі אָבַד ’ăḇāḏ "құрып кету", өтетін етістік "жою" түрінің күшейтілген формасы, Еврей Киелі кітабында 184 рет кездеседі. Еврей Киелі кітабының ерте грек тіліне жасалған аудармасы – Септуагинтада "Абаддон" "ἀπώλεια" (apṓleia) деп берілген, ал грекше Аполлион – "жою" деген мағына беретін ἀπόλλυμι (apóllymi) сөзінің активті жатысы.
Екінші ғибадатхана дәуіріндегі мәтіндер
Алғыс айту әндері – 1947 жылы Өлі теңіз шиыршықтарында табылған мәтін – «Абаддон шеолы» және «Абаддонға құйылатын Белиал ағындары» туралы айтады. Киелі жазбаларға негізделген көнеліктер (қате түрде Филонға жатқызылған) Абаддонды жеке тұлға емес, жай ғана орын (жойқындық) ретінде сипаттайды. Абаддон – Гееннаның да бір бөлігі. Сонымен қатар, бұл атау жоғалған жандардың әлемдегі орнына немесе Гееннаға қатысты қолданылуы мүмкін.
Рабиндік әдебиеттер
Кейбір аңыздарда Абаддон – Мұса барған Гееннаның бір бөлігі, мұнда күнәһарлар от пен қарда жатады делінеді.
Орта ғасырдағы христиан әдебиеттерінде
Орта ғасырдағы христиан әдебиетінде Абаддон бейнесі көбінесе сол заманғы діни және мәдени контекстті шағылыстырады. Бұған 11 ғасырдағы «Роланның жыры» атты эпикалық поэма нақты мысал. Бұл туындыда Абаддон Махом (Махаунд), Аполлион (Аполлин) және Термагант сияқты тұлғалармен байланыстырылады, олар поэмадағы мұсылмандардың бейнеленуі аясында құдайлар ретінде суреттеледі. Аполлионның енгізілуі – христиан мәтіндерінде кейде Абаддонмен байланыстырылатын атау – осы кезеңде исламдық амалдарға қатысты түсіндіру тәсілдерін көрсетеді. Орта ғасырдағы христиан әдебиетіндегі мұндай көркемдік бейнелер орта ғасырлардағы дінаралық түсіністік пен қарым-қатынастардың кең ауқымын көрсетеді. Олар Абаддон сияқты тұлғалардың бейнеленуіндегі күрделілік пен нюанстарды, сондай-ақ олардың басқа діндермен қабылданатын байланыстарын көрсетеді.
Апокрифтік жазбалар
Гностиктердің 3-ші ғасырдағы "Томас істері" кітабында Абаддон – демонның немесе шайтанның өзінің аты. Абаддонға екі дереккөзде ерекше маңызды рөл берілген: Александриялық псевдо-Тимофейдің "Абаддонның таққа отырғызылуы" атты уағызы және Елші Бартоломейдің "Иса Мәсіхтің қайта тірілу кітабы". Тимофейдің уағызында Абаддон алғаш Мюриел деп аталған, және оған Адамды жарату үшін қажетті жерді жинау міндеті Құдай тарапынан берілген. Бұл міндетті орындағаннан кейін, періште қорғаушы ретінде тағайындалды. Оған барлығы – періштелер, демоннар және денелі жандар – қорқынышпен қарады. Абаддонға, тірі кезінде оған құлшылық ететіндердің құтқарылатыны уәде етілді. Абаддонның соңғы сотта да маңызды рөлі бар, ол жандарды Жосапат аңғарына жеткізеді.