Толық қуатты патронмен зарядталатын өзі жүктелетін мылтықтар
Battle rifle
Шабуылдық мылтықтар, толық қуатты оқ-дәрілер, тарихы, M1 Garand сияқты үлгілер. Қазақстанда қару туралы ақпарат алыңыз! (Battle rifles, full power cartridges, history, models like M1 Garand. Get info about weapons in Kazakhstan!)
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өзін-өзі зарядтайтын, толық қуатты винтовка патронымен атуға арналған мылтық.
Self loading rifle that fires a full power rifle cartridge
Жауынгерлік мылтық – толық қуатты патронмен атуға арналған қызметтік мылтық. "Жауынгерлік мылтық" термині, негізінен толық қуатты патрондарға арналған автоматты мылтықтарды, аралық патрондарға арналған автоматты мылтықтардан ажырату қажеттілігінен туындаған ретроним. Жауынгерлік мылтықтар 1940-1970 жылдар аралығында қызметтік мылтықтар ретінде кеңінен қолданылды. Қазіргі заманғы жауынгерлік мылтықтар көбінесе қазіргі шабуыл мылтықтарының дизайнына ұқсас болғанымен, бұл термин M1 Garand, SVT 40, Gewehr 41, Gewehr 43, Type 4, FN Model 1949 және MAS 49 сияқты ескі әскери, толық қуатты, жартылай автоматты мылтықтарды да сипаттауы мүмкін.
A battle rifle is a service rifle chambered to fire a fully powered cartridge. The term "battle rifle" is a retronym created largely out of a need to differentiate automatic rifles chambered for fully powered cartridges from automatic rifles chambered for intermediate cartridges, which were later categorized as assault rifles. Battle rifles were most prominent from the 1940s to the 1970s, when they were used as service rifles. While modern battle rifles largely resemble modern assault rifle designs, which replaced battle rifles in most roles, the term may also describe older military full power semi automatic rifles such as the M1 Garand, SVT 40, Gewehr 41, Gewehr 43, Type 4, FN Model 1949, and MAS 49.
Жартылай автоматты
Бірінші дүниежүзілік соғыста қолданылған, толық қуатты, жартылай автоматты патронды мылтықтардың алғашқы үлгілері – 8x50mmR Lebel калибрлі Fusil Automatique Modèle 1917 және .401 Winchester Self Loading калибрлі Winchester Model 1910.
First examples of semi automatic fully powered cartridge rifles used in World War I are the Fusil Automatique Modèle 1917 in 8x50mmR Lebel and the Winchester Model 1910 in .401 Winchester Self Loading.
Өрт сөндіруді таңдаңыз
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әлемнің барлық армиялары бұрандалы мылтықтармен жабдықталды, ал бір жауынгер қолдана алатын, жеңіл және бақыланатын толық автоматты ату мүмкіндігі траншеялық соғыс жағдайында өте пайдалы болар еді деп есептелді. Ресей империясы әлемдегі алғашқы автоматты мылтық – Федоров автоматын жасады. Ол 25 оқтық жәшікшеден 6,5 мм Арисака патронымен атылды. Соғыста шамамен 100 дана ғана өндіріліп, қолданылды, бірақ 1917 жылы Ресей Азамат соғысы салдарынан күштерін кері тартып алуға мәжбүр болды, сондықтан Федоров мылтықтарының жауынгерлік тиімділігі туралы мәліметтер жоқ. Дегенмен, олар 1925 жылға дейін өндіріле берді. Федоров мылтықтары қысқы соғыстың бастапқы кезеңдерінде де шектеулі түрде қолданылды. Франция Chauchat Ribeyrolles 1918 жылғы автоматты мылтығын жасады, ол 8x50ммR Lebel патронына арналған, танк экипаждарын қорғау үшін жоспарланған.
During World War I, all of the world's armies were equipped with bolt action rifles, and the thought of fully automatic fire in a design that was lightweight and controllable enough to be used by a single soldier was seen as something that would be extremely useful in the static conditions of trench warfare. The Russian Empire produced the world's first battle rifle, the Fedorov Avtomat, which was select fire and fired the rather underpowered 6.5mm Arisaka round from a 25 round box magazine. Only about 100 were produced and used during the war, before the Russian Civil War forced Russia to withdraw its forces in 1917, and so there is an absence of reports on the combat effectiveness of Fedorov rifles, but they continued to be produced until 1925. Fedorov rifles were also used in limited numbers during the opening stages of the Winter War. France developed the Chauchat Ribeyrolles 1918 submachine gun, an automatic shortrifle chambered in 8×50mmR Lebel, intended to defend tank crews.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ұрыс мылтығы маңызды рөл атқарды, және Америка Құрама Штаттары, Кеңес Одағы, нацистік Германия және Жапон империясы оларды қандай да бір көлемде өндірді. Осы кезеңде миллиондаған мылтық жасалды, бірақ көбінесе, тек Америка Құрама Штаттарын есептемегенде, майданда бұрандалы мылтықтар көптеп кездесті.
The battle rifle was of major significance during World War II, with the United States, Soviet Union, Nazi Germany, and Imperial Japan all producing them in some capacity. Millions were produced during this era, but overall, with the sole exception of the United States, bolt action rifles were much more common on the battlefield.
M1 Гаран
Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, АҚШ әскери мылтық ретінде ресми түрде қабылдаған жалғыз ел болды. M1 Garand .30-06 Springfield патронымен атылды, ол сегіз оқтың блоктық жинағысынан (клиптен) оқталды. Жинақ (клип) бос болғанда, мылтықтан жоғары қарай шығып, ерекше дыбыс шығарды, содан кейін жаңа жинақты (клипті) мылтыққа салуға болады. Жартылай автоматты мылтықты қабылдау американ мылтықшыларына одақтас және қарсыластарына қарағанда әлдеқайда жоғары тұрақты атыс қуатын қолдануға мүмкіндік берді, олар негізгі мылтықтары ретінде бұрандалы мылтықтарды қолданып келді. Garand Корея соғысы кезінде де майдандық қызметін жалғастырды, Вьетнам соғысында шектеулі түрде қолданылды және M14 мылтығын жасауға негіз болды.
At the outbreak of World War Two, the United States was the only nation in the world to have formally adopted a battle rifle as their service rifle. The M1 Garand fired the .30 06 Springfield cartridge, which loaded from an eight round en bloc clip. When empty, this clip would eject upwards out of the rifle, making a distinctive ping sound in the process, after which a new en bloc clip could be inserted into the rifle. The adoption of the semi automatic rifle allowed American riflemen to field much greater sustained firepower than their Allied and Axis contemporaries, who were still using bolt action rifles as their primary rifle. The Garand continued to see front line service during the Korean War, saw limited service during the Vietnam War, and served as the basis for the creation of the M14 rifle.
SVT-40
Кеңес Одағы бір үлкен шайқас мылтығын – Фёдор Токарев өнертапқан, сонымен қатар Токарев тапаншасын жасауымен де әйгітлі SVT-40-ты шығарды. Ол 7.62x54ммR оғын пайдаланды және 10 оқтық дүңгіршекпен қайта зарядталды, бірақ қабылдағышы ашық болғандықтан, Mosin Nagant-та қолданылатын 5 оқтық клиптермен де зарядтауға болатын. SVT-ның жалпы өнімділігі қанағаттандырмайтын болды, себебі ол жеткілікті сенімді болмады, әсіресе оны жиі тазалау қажеттігі болды, сондай-ақ ағаш сапасы нашар еді. Дегенмен, 1 миллионнан астам мылтық өндірілді және ол соғыс аяқталғанға дейін қолданыста болды. Mosin Nagant сияқты, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жақын арада AK-47-мен алмастырылды. DP-27 сияқты стандартты пулеметтер болмаған жағдайларда, шектеулі санда AVT-40 деп аталатын автоматты түрде атуға арналған нұсқасы да шығарылды, бірақ қарудың 10 оқтық сыйымдылығы оны толық автоматты ату үшін біршама қолайсыз етті.
The Soviet Union issued one major battle rifle, the SVT 40, which was invented by Fedor Tokarev, who is also well known for creating the Tokarev pistol. It uses the 7.62x54mmR cartridge, and reloaded with a 10 round magazine, but the receiver was open top, meaning it could also be loaded with 5 round stripper clips, the same ones used in the Mosin Nagant. The SVT's performance was overall unsatisfactory, owing largely to its lack of reliability, in particular that it needed frequent cleaning, and the stock was of a poor quality. Nonetheless, over 1 million rifles were produced, and it continued to see service until the end of the war. Like the Mosin Nagant, it was replaced by the AK 47 shortly after World War II. A select fire variant named the AVT 40 was also produced in limited numbers where regular machine guns such as the DP 27 were not available, but the weapon's 10 round capacity made it somewhat unsuitable for fully automatic fire.
FG-42
Соғыс кезінде нацистік Германия көптеген тәжірибелік қару-жарақтар жасады. Олардың арасында Fallschirmjäger (парашютшілер) үшін арнайы жасақталған FG 42 винтовкасы болды. Бұл винтовка әуедегі операцияның бастапқы кезеңдерінде, MG 42 сияқты ауыр қару жіберілгенге дейін қолданылуға арналған, универсалды қару ретінде жоспарланған еді. FG 42 – таңдамалы ату режиміне ие винтовка, оның 20 оқтық дүңгіршесі винтовканың сол жағынан зарядталатын, ал оқтар 7,92x57 мм Маузер оқтары болған. Ол алғаш рет 1943 жылы Родос шайқасында қолданылды және соғыс аяқталғанға дейін шектеулі түрде пайдаланылды, барлығы шамамен 7000 данасы өндірілді. Соғыстан кейін бақылаушылар винтовканың мүмкіндіктеріне жоғары баға берді, бұл британдық EM 2 винтовкасы мен американдық M60 пулеметінің жасалуына әсер етті, M60 Вьетнам соғысы кезінде АҚШ-та стандартты қару ретінде қолданылды. Екі дизайн да FG 42 винтовкасының ықпалында болды.
Nazi Germany was responsible for a large amount of experimental weaponry during the war. Among these was the FG 42, a rifle built specifically for the Fallschirmjäger (paratroopers). The rifle was meant to be a jack of all trades that would be used during the first stages of an airborne operation, before heavier weapons like the MG 42 could be sent in. The FG 42 was a select fire rifle, which had a 20 round magazine that loaded on the left of the rifle, and it used the 7.92x57mm Mauser cartridge. It was first used during the Battle of Rhodes (1943), and continued to see limited service until the end of the war, with a total of about 7,000 produced. Postwar observers were very impressed by the rifle, resulting in the British EM 2 rifle and the American M60 Machine Gun, which was standard issue in the U. S. during the Vietnam War. Both of these designs were heavily influenced by the FG 42.
41 және 43-ші мылтық
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған тағы бір неміс үлгісі – Gewehr 41, оны Walther Arms және Mauser компаниялары өндірді. Ол 10 оқтың сыйымдылығы бар ішкі дүкенге ие болды, 2 стриппер клип арқылы зарядталды және 7,92x57 мм Mauser оғын пайдаланды. Mauser үлгісі Gewehr 43-ке жетілдірілгенге дейін шамамен 145 000 данасы жасалды. Сырттан қарағанда екі мылтық көбінесе бірдей көрінеді, ал оларды ерекшелейтін басты айырмашылық – G43 сыртқы қорапша дүкендерімен (10 оқ) қайта зарядталатындығы және қысқа икемді поршені бар екендігі, ал G41 M1922 Bang мылтығындағы сияқты жүйеге ие. 400 000-нан астам G43 мылтығы жасалды.
Another German design built during the Second World War was the Gewehr 41, which was produced by Walther Arms and Mauser, and had a 10 round internal magazine, loaded with 2 stripper clips and used the 7.92x57mm Mauser cartridge. About 145,000 were produced before the Mauser design was worked upon and made into the Gewehr 43. Externally, the two rifles look mostly identical, and the main difference that sets them apart is that the G43 reloads with external box magazines (10 rounds), and has a short stroke piston, whereas the G41 uses the same system as that in the M1922 Bang rifle. Over 400,000 G43s were built.
4-түрі
Тынық мұхиты соғысы кезінде Жапония империясы американдық M1 Garand мылтығына қарсы тұру мақсатында Type 4 винтовкасын жасады, ол Type 5 деп те аталады. Бастапқыда Garand мылтығының қарапайым көшірмелерін жасауға тырысылғанмен, жапондық 7.7x58мм Arisaka оғының Garand мылтығының ішкі механизмдеріне сәйкес келмейтіні анықталды. Сондықтан, Garand мылтығының блокты клип жүйесі 10 оқтық ішкі дүңгіршекпен алмастырылды, ол германиялық Gewehr 41 мылтығындағыдай, зарядтау клиптері арқылы толтырылды. 1945 жылы, Жапон императорлық армиясы қиын жағдайға түскен кезде, барлығы 250 дана ғана жасалды, ал өндіріс сол жылдың тамызындағы капитуляциядан кейін тоқтатылды.
During the Pacific War, the Empire of Japan created the Type 4 rifle, also known as the Type 5, to act as a counter to the American M1 Garand. While initial attempts were made as rudimentary copies of the Garand, it was found that the Japanese 7.7x58mm Arisaka cartridge didn't respond well to being fitted into the Garand's internals, and so, the en bloc clip design of the Garand was replaced with a 10 round internal magazine, loaded with stripper clips, as was seen in the German Gewehr 41. Only 250 were built, in 1945, when the Imperial Japanese Army was already at its breaking point, and production ceased with the surrender in August of that year.
FN FAL
Салқын соғыстың ең берік ұрыс мылтығы – FN FAL (Fusil Automatique Léger). FAL – бұл бельгиялық FN Herstal компаниясы өндірген, 7,62×51 мм НАТО оқтарын 20 немесе 30 оқтық дүңгіршектерден атып шығаратын мылтық. Ол алғаш рет 1953 жылы өндірілді. Осы кезде Варшава шартының барлық елдері, Чехословакиядан басқа (ол алдымен өз vz. 52 мылтығын пайдаланды, кейін VZ-58 үлгісіне ауысты), AK-47 немесе оның түріне жататын мылтықтармен жарақтандырылған еді. Ал НАТО елдерінің көпшілігі өздерінің отандық өндірістегі үлгілерін қолданды. Мысалы, Ұлыбритания Ли-Энфилд, АҚШ М1 Гаранд, ал Франция MAS 49 мылтықтарын пайдаланды. FAL осы мәселені шешуге арналған еді. Алайда, АҚШ оны қабылдаудан бас тартты, себебі олардың M14 мылтығы бір фунт жеңіл, ішкі құрылысы аз күрделі болды және оны ішкі өндірісте шығару АҚШ үшін қаржылық тиімділік әкелді. Ол жасалған кезде Бельгия, Люксембург, Нидерланды сияқты бірнеше НАТО елдері оны қабылдады. Ұлыбритания FAL-дің L1A1 өзін-өзі зарядтайтын, жартылай автоматты нұсқасын өндірді. Бүгінгі таңда шабуылдық мылтықтар көбірек қолданылса да, FAL әлі де көптеген елдерде (олардың ешқайсысы НАТО-ға мүше емес), әсіресе Бразилияда қолданыста. Барлығында FAL 90-нан астам елде қолданылған және 7 миллионнан астам данасы өндірілген, соның нәтижесінде мылтықтың басқа, ресми емес атауы пайда болды: "Еркін әлемнің оң қолы".
The most enduring battle rifle of the Cold War is the FN FAL (Fusil Automatique Léger). The FAL is a rifle produced by Belgian company FN Herstal, firing 7.62×51mm NATO from 20 or 30 round box magazines. It was first produced in 1953, at which point all the nations of the Warsaw Pact except Czechoslovakia (which first used its own vz. 52 rifle before switching to the vz. 58 model), were all equipping with the AK 47, or some variant of it, but most NATO countries had their own, domestically produced designs. For instance, the United Kingdom used the Lee Enfield, the United States used the M1 Garand, and France used the MAS 49. The FAL was supposed to solve this issue; however, the United States chose not to adopt it, primarily because their own design, the M14 rifle, was a pound lighter, less internally complex, and there was financial benefit for the United States in producing it domestically. At the time of its creation, it was adopted by several NATO countries, including Belgium, Luxembourg, the Netherlands, among many others. The United Kingdom manufactured their own version of the FAL, the L1A1 Self Loading Rifle, which is semi automatic only. Though assault rifles are typically more common in contemporary usage, the FAL is still in active service in many nations (none of which are in NATO), most notably Brazil. In total, the FAL has been used by over 90 countries and over 7,000,000 have been produced, leading to the rifle's other, unofficial name: "The Right Arm of the Free World."
Heckler & Koch G3
Heckler & Koch G3 (Gewehr 3) – 1950 жылдары неміс қару-жарақ өндірушісі Heckler & Koch (H&K) пен испан мемлекеттік жобалау және әзірлеу агенттігі CETME (Centro de Estudios Técnicos de Materiales Especiales) бірлесіп жасаған, 7.62×51 мм НАТО оғын қолданатын, 5, 10, 20, 30 немесе 40 оқты ажыратылатын қорапша тәрізді дүңгіршектерден және 50 немесе 100 оқты ажыратылатын барабан тәрізді дүңгіршектерден оқ атуға арналған мылтық. Ол алғаш рет 1959 жылы өндірілді. Модульдік конструкцияға ие G3 көп жылдар бойы 70-тен астам елге экспортталды және кем дегенде 15 елде лицензия бойынша өндірілді, соның нәтижесінде жалпы саны шамамен 7,800,000 данаға жетті.
The 'Heckler & Koch G3 (Gewehr 3) is a roller delayed blowback operating system rifle developed in the 1950s by the German armament manufacturer Heckler & Koch (H&K) in collaboration with the Spanish state owned design and development agency CETME (Centro de Estudios Técnicos de Materiales Especiales), firing 7.62×51mm NATO from 5, 10, 20, 30, or 40 round detachable box magazines and 50 or 100 round detachable drum magazines. It was first produced in 1959. The modular designed G3 has over the years been exported to over 70 countries and manufactured under licence in at least 15 countries, bringing the total number built to around 7,800,000.
М14
M14 мылтығы – американдық конструкция, ол M1 Garand мылтығының орнына жасалған, ал M1 Garand M14-тің негізін құрады. Бұл таңдамалы атыс қаруы, 20 оқтық ажыратылатын дүңгіршелі магазиндерден 7.62×51 мм НАТО оғын атып шығарады. Ол Вьетнам соғысы кезінде негізгі жаяу әскер мылтығы ретінде қолданылды, бірақ ұрысқа түскеннен кейін қарудың жұмысына қатысты шағымдар туды, мысалы, толық автоматты режимде басқару қиын, қарудың корпусы тым ұзын және жалпы сенімсіздік тудырды. 1962 жылғы Қорғаныс министрлігінің баяндамасында ол M1 Garand-қа қарағанда «толыққанды нашар» деп сипатталды. Ол 1959 жылы өндіріске түсірілді және шамамен 1,3 миллион M14 мылтығы жасалды. M14 ақырында M16 шабуыл мылтығымен алмастырылды, бұл шешім дау тудырды, себебі M16-ның нашаррақ 5.56×45 мм НАТО оғы, одан әлдеқайда кіші және жеңіл салмағы, сондай-ақ ағаш орнына пластиктен жасалған бөліктері сарбаздардың арасында әзілде «Mattel 16» деп аталуына себеп болды. Дегенмен, бастапқы кемшіліктеріне қарамастан, M16 бүгінгі күнге дейін АҚШ әскерінде қолданылуда және 5.56×45 мм НАТО оғымен жасалған ең көп өндірілген мылтық болып табылады.
The M14 rifle is an American design, made to replace the M1 Garand, which was used as the basis for the M14. It is a select fire weapon, firing 7.62×51mm NATO from 20 round detachable box magazines. It was the primary infantry rifle used during the Vietnam War, but once deployed into combat, there were complaints about the weapon's performance, such as it was too difficult to control in full auto, its profile was too long, and the weapon was generally unreliable. A 1962 Department of Defense report described it as "completely inferior" to the M1 Garand. It went into production in 1959 and about 1,300,000 M14 rifles have been produced. The M14 was eventually replaced by the M16 assault rifle, which was a controversial decision as the M16's less powerful 5.56×45mm NATO cartridge, combined with the fact it was much smaller and lighter, and had plastic furniture instead of wood, led some soldiers to sarcastically call the new rifle the 'Mattel 16'. Despite initial shortcomings, however, the M16 remains in American military service to this day, and it is the most produced rifle in 5.56×45mm NATO cartridge.
АР-10
ArmaLite AR 10 – 7.62×51 мм НАТО ұрыс мылтығы, оны 1955 жылы Юджин Стонер АҚШ армиясының жеңіл мылтық сынақтарына, АҚШ қызметіндегі M1 Garand мылтығын алмастыру мақсатымен кеш қатысушы ретінде жобалаған. Ол бастапқыда ArmaLite (кейіннен Fairchild Aircraft Corporation бөлімшесі) және Artillerie Inrichtingen компаниясының өндіріс лицензиясы бойынша шығарылды. 1956 жылы алғаш рет ұсынылған AR 10 фенолдік композиттен жасалған түзу оқпан/қоршау дизайнының, жаңа газбен жұмыс істейтін құлпы және тасымалдағыш жүйесінің, сондай-ақ құйылған қорытпа бөлшектерінің инновациялық үйлесімін қолданды. Бұл, автоматты атыс кезінде басқаруды айтарлықтай жеңілдетіп, сол кездегі басқа пілдір мылтықтардан жеңілрек болды. Өндіріс кезеңінде бастапқы AR 10 салыстырмалы түрде аз санда, 10 000-нан кем мылтық құрастырылды. Дегенмен, ArmaLite AR 10 (кейіннен ArmaLite AR 15, M16 винтовкасы және M4 карабиніне айналды) көптеген қару-жарақтардың бастауы болды.
The ArmaLite AR 10 is a 7.62×51mm NATO battle rifle designed by Eugene Stoner in 1955, as a late entrant to the United States Army's Light Rifle Trials to replace the M1 Garand in US service. It was initially manufactured by ArmaLite (then a division of the Fairchild Aircraft Corporation) and under a manufacturing license by Artillerie Inrichtingen. First introduced in 1956, the AR 10 used an innovative combination of a straight line barrel/stock design with phenolic composite, a new filed gas operated bolt and carrier system and forged alloy parts resulting in a small arm significantly easier to control in automatic fire and over lighter than other infantry rifles of the day. Over its production life, the original AR 10 was built in relatively small numbers, with fewer than 10,000 rifles assembled. However, the ArmaLite AR 10 (later developed into the ArmaLite AR 15, M16 rifle, and M4 carbine) would become the progenitor for a wide range of firearms.
Қазіргі қолданысы
АҚШ M16 мылтығын ресми қабылдағаннан кейін үрдіс қалыптасты. Олар басқаруға оңай, әлдеқайда жеңіл және қабылдауға болатын тегілу деңгейін ұсынғандықтан, аралық оқтар жақсы таңдау деп есептелді, және біртіндеп ұрыс мылтықтары Steyr AUG, Heckler & Koch G36, FAMAS және SA80 сияқты қарулармен алмастырыла бастады. Дегенмен, ұрыс мылтықтары, қосымша қуатты қажет ететін жағдайларда қолданыла береді, мысалы, Бундесвердегі белгілі бір мергендер HK417-ні пайдаланады. Қазіргі заманғы ұрыс мылтықтарының басқа мысалдары – SCAR H, Mk 14 Enhanced Battle Rifle, Desert Tech MDRx және IWI Tavor 7.
After the United States formally adopted the M16 rifle the precedent was set. Because they were more controllable, much lighter, and still offered acceptable levels of penetration, intermediate cartridges were considered a better choice, and gradually battle rifles began to be replaced with weapons such as the Steyr AUG, Heckler & Koch G36, FAMAS, and SA80. However, battle rifles do continue to be used in certain roles where the extra power is appreciated, for example, designated marksmen in the Bundeswehr use the HK417. Other examples of contemporary battle rifles include the SCAR H, Mk 14 Enhanced Battle Rifle, Desert Tech MDRx, and IWI Tavor 7.