Хорватиядағы Пелешац түбегінің тарихы мен географиясы
Pelješac
Пелишац – Хорватиядағы Дубровник-Неретва округіндегі екінші ірі жартыарал. Географиясы, тарихы және атының шығу тегі туралы ақпарат. Жартыарал Пелишац.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Pelješac (; Chakavian: Pelišac; ) - Хорватияның Дубровник-Неретва округіндегі түбек. Түбек Оңтүстік Далмацияның бір бөлігі болып табылады және Хорватиядағы екінші ірі түбек. Стоннан басталатын тасқыннан Ловишта мүйісіне дейін ұзындығы шамамен шақырымдай.
Peninsula in the Dubrovnik Neretva County, Croatia
Pelješac (; Chakavian: Pelišac; ) is a peninsula in southern Dalmatia in Croatia. The peninsula is part of the Dubrovnik Neretva County and is the second largest peninsula in Croatia. From the isthmus that begins at Ston, to the top of Cape Lovišta, it is long.
Этимология
Пелишац атауы, ең болжамдысы, Оребич қаласының үстіндегі Пелисак төбесінің атынан шыққан. Бұл түбек үшін салыстырмалы түрде жаңа атау. Тарих барысында басқа да атаулар қолданылған, мысалы, оңтүстік славян тілінде Stonski Rat, латын тілінде Puncta Stagni және итальян тілінде Ponta di Stagno.
The name Pelješac is most likely derived from the name of a hill above town of Orebić, which is Pelisac. This is a relatively new name for the peninsula. Other names have been used throughout history, such as the South Slavic Stonski Rat, the Latin Puncta Stagni and the Italian Ponta di Stagno.
География
Мали Стоны шығанағы жарым аралды Босния және Герцеговинаның Клек жарым аралынан және Хорватияның "құрлығынан" бөліп тұрады. Пелешац бұғазы оның ең батыс бөлігінде орналасқан және жарым аралды Корчула аралынан ажыратады. Жарты аралдың батыс жағында Пелешацтың ең биік нүктесі – Змиеино брдо тауы (кол тілінде "Жылан төбесі") мен оның ең жоғарғы нүктесі – Свети Илија орналасқан.
The Bay of Mali Ston separates the peninsula from the Klek peninsula of Bosnia and Herzegovina and from the Croatian "mainland". The Strait of Pelješac is located at its far western end, and it divides the peninsula from the island of Korčula. In the western part of the peninsula is the highest summit of Pelješac, the Zmijino brdo mountain (lit. Snake's Hill) with the peak Sveti Ilija at .
Тарихқа дейінгі дәуір
Жарым аралдағы ең танымал археологиялық орын – Накована, онда бірнеше мыңжылдықтар бойы адамдар тұрғандығын көрсететін артефакттар сақталған. Пелешац туралы ең ерте тарихи жазбалар ежелгі Грециядан бастау алады. Аймақ Иллирий соғыстарынан (б.з.д. 220-219 жылдар) кейін Рим провинциясы Далмацияның құрамына кірді. Одан кейін римдіктердің қоныс аударуы іле суырып салды.
The best known archeological site on the peninsula is Nakovana, which has preserved artifacts indicating continuous human settlement over several millennia. The earliest known historic records of Pelješac are from ancient Greece. The area became part of the Roman province of Dalmatia after the Illyrian Wars (220 BC to 219 BC.). Roman migration soon followed.
Ортағасырлық тарих
VI ғасырда Пелешак Византия билігіне қарады. Славяндар келгеннен кейін, Неретва өзенінен Риека Дубровачкаға дейінгі және Герцеговинаның солтүстік тауларынан Адриатика теңізіне дейінгі аймақта жаңа әлеуметтік-саяси бірлестіктер құрылды, атап айтқанда Неретва, Приморье, Травуния және Захумлье, оларды жаңадан пайда болған жергілікті ақсүйектер биледі. Стоун (сол кезде Пелешак түбегінің атауы) және Мльет осы княздықтардың бірінің, яғни Захумлье князьдерінің билігінде болды. Бұл жергілікті билеушілер Византияның жоғарылығын мойындады. Болгар императоры Симеонның билігін мойындаған Михаило Вишевичтен кейін, Захумльеге әртүрлі әулеттер билік етті. Шамамен 950 жылы, ол қысқа мерзімге герцог Чаславтың билігінде болды. 10 ғасырдың соңында Самуил Захумльеге ие болды, ал герцогтық король Иван Владимирға тиесілі болды. 1168 жылы Герцогтық пен Захумлье Рашканың бас префекті Стеван Неманямен басып алынды. Отыз жылдан кейін Захумльеге Хорватия мен Далмация герцогы Андрия шапты. 1254 жылы Венгрияның Бела IV Босния мен Захумльеге басып кірді. 1304 жылдан бастап Захумлье Младен Шубичтің, содан кейін қысқа мерзімге жергілікті жупанның, ал 1325 жылдан бастап Стьепан II Котроманичтің билігінде болды. Рагуза (Дубровник) Республикасы Босния билеушілерінен бірнеше онжылдықтар бойы бірнеше сатып алу арқылы иелігіне көшті, алғаш рет 1333 жылы, содан кейін 15 қаңтарда 1399 жылы. Король Твертко II 1405 жылдың 24 маусымында Босанско Приморьені Дубровникке сатуды растады. Ескі Стоун Горица және Сент-Михаил төбелерінің етегінде, Стоун даласының оңтүстігінде орналасқан. Онде бірнеше ерте христиан шіркеулері болды, олардың ең үлкені – Әулие Степан шіркеуі. Мария Магдалинаның епископтық шіркеуі 1944 жылы одақтастардың бомбалауынан зардап шеггенге дейін тұрды. Қазірде сақталған жалғыз шіркеу – соңғы антик каструмның ортасында салынған Әулие Михаил шіркеуі. Ескі қала 1252 жылғы жер сілкінісі кезінде қирады. Республиканың құрылуымен қазіргі орнында жаңа қала салынды. Әулие Михаил шіркеуінде жөндеу жұмыстары жүргізілген кезде римдік әшекейлі гипстің, римдік қабір тастарының және көне керамиканың фрагменттері табылды, бұл болжамды растады. Кейбір деректерге сәйкес, 1250 жылы Стоунде қантөсті азаматтық соғыс болды, және осы қақтығыстарда қала көптеген зардаптарға ұшырады. 14 ғасырдың басындағы алабұрлы заман Захумлье еліне тарады. Бранивоевич ағайындарының билікті басып алуы Дубровник тұрғындарын 1326 жылы Степан II Котроманичтің көмегімен оларға қарсы күресуге мәжбүр етті. Сол жылы Дубровник тұрғындары Стонда қоныстанды, дереу инвестиция салуға және қайта құруға кірісіп, Пелешакты қорғау және олардан үлкен кіріс тапқан құлдарды қорғау үшін жаңа Стоун құрды. Босниядағы бан мен серб патшасы арасындағы қақтығыстан кейін Дубровниктер 1333 жылы екі билеушіден Пелешакты Стонымен бірге сатып алды.
In the 6th century Pelješac came under Byzantine rule. Upon the arrival of the Slavs, the area from the Neretva river to Rijeka Dubrovačka, and from the northern Herzegovina mountains to the Adriatic coast, new socio political entities had been established, namely Neretva, Primorje, Travunija and Zahumlje, and ruled by newly risen local nobility. Ston with Rat (then the name for the Pelješac peninsula) and Mljet were under the rule of one of these principalities, namely under the knyazs of Zahumlje. These local rulers acknowledged the supremacy of Byzantium. After Mihajlo Višević, who acknowledged the authority of Bulgarian emperor Simeon, Zahumlje was ruled over by different dynasties. Around 950, it was briefly ruled by Duke Časlav. At the end of the 10th century, Samuilo was the Lord of Zahumlje, and the dukedom belonged to king Ivan Vladimir. In 1168, the Dukedom and Zahumlje were conquered by Raški major prefect Stevan Nemanja. Thirty years later, Zahumlje was invaded by Andrija, the Duke of Croatia and Dalmatia. In 1254, Béla IV of Hungary invaded Bosnia and Zahumlje. From 1304, Zahumlje was ruled by Mladen Šubić, then again for a short period by local župan, and from 1325 by Stjepan II Kotromanić. Republic of Ragusa (Dubrovnik), acquired it from Bosnian rulers in several purchases over several decades, first in 1333 and then on 15 January 1399. King Tvrtko II confirmed purchase of the Bosansko Primorje to Dubrovnik on 24 June 1405. The old Ston was located on the slopes of the hills of Gorica and St. Michael, south of the Ston field. There were several early Christian churches there, the largest of which was St. Stephen's Church. The bishopric church of Mary Magdalene stood until it was bombed by the Allies in 1944. The only church that still remains is the church of St. Michael, built in the middle of the late antique castrum. The original old town was demolished in the earthquake of 1252. With the arrival of the Republic, a new city was built on today's location. When renovations were made at the church of St. Michael at the top of the hill, fragments of Roman decorative plaster, Roman tombstones and antique ceramics were found, confirming this assumption. According to some sources, Ston experienced a destructive civil war in 1250, and in these conflicts the city suffered a great deal of destruction. The turbulent times at the beginning of the 14th century spread across the entire country of Zahumlje. The usurpation by the Branivojević brothers, forced the people of Dubrovnik to fight them in 1326 with the help of Stjepan II Kotromanić. That year, people from Dubrovnik settled Ston, and immediately began to invest and rebuild, and established a new Ston to defend the Pelješac and protect the slaves from which they had earned big revenue. Since the conflict between the Ban in Bosnia and Serbian king, the Dubrovniks purchased Pelješac with Ston from both rulers in 1333.
Қазіргі тарих
12 ғасырдың соңында Пельжесак аймағында православие пайда болды, сонымен бірге католик епископы Стондан қуылды. 14 ғасырдың соңынан бастап Пелешакта православие дін қызметкерлері болмады. Пелешац түбегі Дубровник үкіміне өткеннен кейін, 1333 жылдан бастап бұл аймақта көбінесе католиктер, православие христиандары және богомильдер өмір сүрді. Стон қабырғалары – Рагуза Республикасы салған ірі бекіністер. Олар Еуропадағы екінші ең ұзын қабырғалар болып табылады. Сондай-ақ, Стонда осы аймақтағы ең көне тұз өндіру алаптарының бірі бар. 1806 жылы француз империясы аймақты басып алып, ескі Республиканы жойды, ал 1808 жылы оны Иллирия провинцияларына айналдырды. 1815 жылы ол Австрия империясына берілді және 1867 жылдан бастап Австрия-Мажарстанның қос монархиясының Цислейтания бөлігіне кірді. 1918-1941 жылдары Югославия Корольдігінің құрамында болды, ал 1945 жылдан бастап Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы құрамындағы Хорватия Социалистік Республикасының бөлігі болды. 1991 жылдан бері ол Хорватия Республикасының құрамына кіреді.
At the end of the 12th century Orthodoxy appeared in the Peljesac area, at the same time Catholic bishop is expelled from Ston. Since the end of the 14th century Orthodox priests are no longer on Pelješac. When the Pelješac peninsula came under rule of Dubrovnik, since 1333 Catholic population predominantly live in this area, with Orthodox Christians and Bogomils present. The Walls of Ston are large fortifications built by the Republic of Ragusa. They are the second longest walls in Europe. Ston also has one of the oldest salt planes in this part of the world. The French Empire occupied the region in 1806, abolishing the old Republic, and in 1808 turned it into the Illyrian Provinces. In 1815 it was given to the Austrian Empire and since 1867 became part of the Cisleithania of the Dual Monarchy of Austria Hungary. Between 1918 and 1941 it was a part Kingdom of Yugoslavia and from 1945 it was part of Socialistic Republic of Croatia within Socialistic Federal Republic of Yugoslavia. From 1991 it is part of Republic of Croatia.
Көлік
D414 жолы – түбектің ең ұзын мемлекеттік жолы, ол барлық муниципалитеттерді, сондай-ақ Трпанжға апаратын D415 және Прапратноға апаратын D416 жолдарын байланыстырады. Аудандық жолдар Ловиште, Жуляна және Ходилье қалаларын, ал бірқатар жергілікті жолдар шалғайдағы ауылдарды қосады. Бриестаның жанындағы Пелешац көпірі түбекті Комарна маңындағы материкке қосып, Дубровник-Неретва округінің оңтүстік жартылай бөлігін оның теңіз арқылы жүретін аумақтық сулары арқылы елдің қалған бөлігімен байланыстырады. Ол Босния және Герцеговинаның теңізге шығуын қамтамасыз ететін Неумдағы тар жағалау жолағын айналып өтеді. Трпаньді материктегі Плочеге, Оребичті осы аттас Корчула аралына және Прапратноны Млеттегі Собраға жалғайтын автопаромдық қатынастар бар.
The D414 road is the longest state road on the peninsula, connecting all municipalities, together with D415 towards Trpanj and D416 towards Prapratno. County roads in turn connect Lovište, Žuljana and Hodilje, and a number of local roads to the more remote villages. The Pelješac Bridge located near Brijesta connects the peninsula to the mainland near Komarna, and through it connects the southern semi exclave of the Dubrovnik Neretva County with the rest of the country via its territorial waters. It bypasses the narrow strip of coastline at Neum that grants Bosnia and Herzegovina sea access. There are car ferry routes connecting Trpanj to Ploče on the mainland, Orebić to Korčula on the eponymous island, and Prapratno to Sobra on Mljet.