Кіріспе

Американдықтар Мексика қаласының оңтүстігінде орналасқан: Скотт пен Уорттың дивизиясы Такубаяда, Гидеон Джонсон Пиллоудың дивизиясы Микскоакта, Дэвид Э. Твиггстің дивизиясы Сан-Анхельде, ал Джон А. Квитманның дивизиясы Сан-Агустинде. 7 қыркүйекте көптеген мексикалық атты әскерлер Эль-Молино-дель-Рей немесе Корольдің диірмені деп белгілі, төменгі, массивті тас ғимараттардың тобының маңында байқалды. Бұл нүктеден шамамен қашықтықта, олар Шапультепек қамалының батысында болды, ал қамалды Мексика қаласының қақпаларынан шамамен 3 км қашықтықта орналасқан еді. Диірмен мен қамалдың арасында үлкен ағаш алқабы жатты, ал қамалдың артиллериялық батареялары аймақты бақылауда ұстады. Генерал Винфилд Скотт ағаштардың зеңбірек құю фабрикасын жасырғаны туралы хабар алды, сондай-ақ Мексика үкіметі мен әскерінің басшысы Антонио Лопес де Санта Аннаның қару-жараққа зәру екендігі және шіркеу мен монастырь қоңырауларын балқытып, зеңбірекке айналдыруға бұйрық бергені туралы әңгімелер тарады. Скотт генерал Вортке диірменге шабуыл жасап, оны басып алуға, фабриканы бұзуға және кездесетін барлық оқ-дәрілерді жоюға бұйрық берді. Молино-дель-Рейде бригадир Антонио Леонның Оахака бригадасы, ал бригадир-генерал Франсиско Перес Каса Матаны, ал бригадир-генерал Симеон Рамирес бригадасы жеті зеңбірекпен екі нысанды жалғастыратын арықты басқарды. Генерал Хуан Альварестің 4000 атты әскері Хасиенда Моралесте резервте күтіп тұрды. Ұлттық гвардияның "Бостандық", "Бірлік", Керетаро және Мина батальондары генерал Леонның (1400 адам және үш 8 фунттық зеңбірек) басқаруында болды, ал бригада (Гренадерлер, Сан-Блас Активос, Миксто-де-Санта-Ана және Морелия батальондары) генерал Хоакин Рангельдің басқаруында болды. Фихо Мехиконың 2-жеңіл батальоны, 1-ші және 12-ші сызықтық полктер, алты артиллериялық құралмен генерал Симеон Рамирес басқарды. 4-жеңіл батальон (600 адам) және 11-ші сызықтық полк (900 адам) генерал Франсиско Перес басқарды. Шапультепек алқабында 1-ші және 3-ші жеңіл батальондардың резерві (700 адам) орналасқан еді.

Шайқас

8 қыркүйек күні таңғы сағат 5:45-те Уорт 500 адамнан тұратын шабуыл тобын жіберді. Олар оның дивизиясының түрлі бөлімшелерінен құралған және 8-ші жаяу әскердің майоры Джордж Райт басқарды. Олардың артынан полковник Чарльз Ф. Смиттің жеңіл батальоны мен Джордж Кэдваладер бригадасы орталыққа орналасты, ал олардың оң жағында Гарланд бригадасы және капитан Саймон Х. Драмның батареясы болды. Сол жақта Каса-Матаға шабуыл жасаған полковник Джеймс Дунканның батареясы және полковник Джеймс С. Макинтош басқарған бригада болды. Майор Эдвин Воз Самнер сол жақ фланқта үш драгун эскадрильясына қолбасшылық етті. Капитан Бенджамин Гугердің ауыр артиллериясы қолдау көрсетті. Майор Райттың күштері қарқынды артиллерия және жеңіл қару атысына түсті, бұл оларды кері қайтарды және 14 офицердің 11-ін өлтірді немесе жарақаттады. Мигель Мария Эчегарайдың 3-ші жеңіл пехотасы қарсы шабуыл жасады, бұл Уортты капитан Ефрем Керби Смит басқарған жеңіл батальонды жіберуге мәжбүр етті. Сол сияқты, Макинтоштің әскері қарсы шабуылға ұшыраған кезде шегінді, бірақ Дунканның артиллериясы Перестің әскерін Каса-Матадан кері шегінуге мәжбүр етті. Уорт шабуылға Вольтижер полкі мен 11-ші жаяу әскерін жіберді, ал Скотт 9-шы жаяу әскерін жіберді. Генерал Леон мен полковник Лукас Балдерас қаза тапты. Бригад генерал Матиас Пенья и Барраган екі қарсы шабуылға шықты, бірақ американдықтар екі қақпаны бұзып, 2 сағаттан кейін бөлмелер арқылы шайқасып, диірменді басып алды, бірақ тек бірнеше қару құю қалыптарын тапты. "Каса-Мата" түске дейін өртеніп, жарылып, көптеген жандардың қаза табуына себеп болды, бірақ сағат 13:00-ге дейін американдықтар бастаған жеріне қайта оралды. 685 мексикалық тұтқынға алынды және тарихшы К. Джек Бауэр олардың қаза тапқандары мен жараланғандарының саны шамамен 2000-ға жуық деп есептейді.

Салдары

Полковник Гитчкок бұл шайқасты американдықтар үшін Пирр жеңісі деп атады. Молино-дель-Рейдің қиратылуына қарамастан, Скоттқа қалаға шабуылдау жолы әлі де қажет болды. Содан кейін Шапультепек шайқасына дайындық дереу басталды.