Кіріспе

Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы қала.

Қаланың тарихы 19 ғасырдың соңындағы еуропалық отарлау кезеңіне дейін жетеді, сол кезде көптеген қоныс аударушылар жергілікті көмір кендерінде жұмыс істеу үшін келген. Қаланың аты маори тілінде "кездесу орны" деген мағынаны білдіреді. Көмір өндіру қаланың негізгі жұмыс берушісі болып табылады.

Тарих

1853-1876 жылдар аралығында Рунанга қалашығының орналасқан аймағы Нельсон провинциясының құрамында басқарылды. Батыс жағалаудағы алтын өндіруге байланысты өскен көптеген қалалар мен елді мекендерден өзгеше, Рунанга жергілікті көмір өнеркәсібін қолдау мақсатында құрылды. 1902 жылы Седдон үкіметі өз көмір шахталарын ашып, Грей өзенінің солтүстік жағындағы барлық аумақты Мемлекеттік көмір қорығы деп жариялады. Елизавета нүктесі №1 шахтасы 1904 жылдың 17 наурызынан бастап көмір өндіруге кірісті. 1903 жылы ағаш кесетін завод ашылып, сол кезге дейін баспана ретінде пайдаланылған шатырлардың орнына ағаш үйлер салына бастады. Рунанга қаласы 1912 жылы 1210 акр жерді алып, шамамен 1500 тұрғынымен құрылды.

Қауымдастық

Басқа қалалардағы сияқты, Рунангада да көптеген клубтар мен қоғамдар болған. Рунангада қазір жоқ және көбі есіне алмайтын осындай ұйым – Буффалолардың Корольдік Көне Орденінің №74 Рунанга ложасы. Бұл ложа 1939 жылдың 13 мамырында провинциялық Ұлы Басшы Бро. Джеймс Инсулл К.О.М. арқылы ашылды. Ложаның негізін қалаушылар Бро. C Инграм С.П. және Бро. Т. Дюркин С.П. болды.

Ложаның алғашқы мүшелері Р. Макмиллан, Х. Фишер, Дж. Мусгроув, Дж. О’Коннел, В.Т. Фостер, Ф. Кранж, Р. Мактаггарт, Оуэн О’Коннел, Г.В. Тимлин, А.В. Фишер, В. Амор, Дж. Стивенс, Д. Батлер, С.Х. Вернер, Дж. О’Нил және Р. Скотт болды. 1943 жылдың сәуір айында ложа өз залында алғашқы отырысын өткізді. Осыған дейін олар жалға алынған жерде жиналатын.

Тау-кеншілердің залы

Рунанга кеншілерінің залы Жаңа Зеландияның Мұра жазбасына I санаттағы құрылым ретінде тіркелген, тіркеу нөмірі 9613. Ол Жаңа Зеландиядағы кәсіподақ қозғалысы тарихындағы маңызды орны және кеншілер залының сирек сақталған үлгілерінің бірі болғандықтан маңызды. 2020 жылы кеншілер залын күшейтуге бағытталған 1,1 миллион долларлық жоба жарияланды.

Көмір ағысының су тасқыны

Коал-Крик сарсуатына Рунангадан басталатын Коал-Крик серуендеу жолы арқылы жете аласыз. Жолдың ұзындығы бар-келіп 3,6 шақырымды құрайды және ол Коал-Крик бойымен, емендер мен басқа да подкарп ағаштарынан өтеді. Сарсуатының ені өзеннің енімен тең және биіктігі жеті метрді құрайды.