Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Словениялық саясаткер (1958 жылы туған)
Slovenian politician (born 1958)
Иван Янша (; 1958 жылдың 17 қыркүйегінде туған), крещениеден өткен және көбінесе Янез Янша деп танылатын, Словенияның үш рет премьер-министрі болған саясаткер. Ол 2004 жылдан 2008 жылға дейін, 2012 жылдан 2013 жылға дейін және 2020 жылдан 2022 жылға дейін осы лауазымды атқарды. 1993 жылдан бері Янша Словения демократиялық партиясын басқарып келеді, ол Словенияның ең басты консервативтік партиясы болып табылады. Янша 2022 жылдың сәуірінде премьер-министрлікке төртінші рет үміткер болғанда жеңіліске ұшырады, оның партиясы "Азаттық қозғалысы" партиясына есе жіберді. Янша 1990 жылдан 1994 жылға дейін қорғаныс министрі болды, сондай-ақ Словенияның тәуелсіздік соғысы кезінде де осы лауазымды атқарды. Янша 2004 жылдан 2008 жылға дейін премьер-министр болды және 2011 жылдың желтоқсанында өткен мерзімінен бұрынғы сайлаудан кейін 2012 жылы қайтадан премьер-министр болды. 2013 жылдың 27 ақпанында Яншаның екінші үкіметі сенімсіздік дауысымен құлатылды. 2013 жылдың маусым айында Янша жемқорлық айыптары бойынша екі жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл үкім 2014 жылдың сәуірінде Словенияның жоғарғы сотымен расталды, бірақ Словенияның Конституциялық соты процедуралық себептермен қайта қарауға бұйрық бергеннен кейін, іс кейіннен тоқтатылды. 2018 жылғы Словения парламенттік сайлауында оның партиясы көпшілік дауыс жинағанына қарамастан, Яншаның экстремистік көзқарастарына байланысты көптеген партиялар оның басшылығымен үкімет құрудан бас тартқандықтан, ол бастапқыда премьер-министрлікке кандидат ретінде қарастырылмады. Ұзақ жылдар оппозицияда болғаннан кейін, Янша 2020 жылдың наурыз айында премьер-министр Марьян Шарецтің отставкасынан кейін премьер-министр тағайындалды. Оның премьер-министрлік үшінші мерзімі 2022 жылдың 13 мамырында аяқталды. Жастық шағында коммунист болған Яншаның саяси ұстанымы саяси мансабының барысында оңға қарай өзгерді, коммунистік билік кезінде либералды, демократияны жақтаған диссиденттен социал-демократ саясаткерге, содан кейін оңшыл қаталдыққа айналды. Оның саяси стилі Дональд Трамппен салыстырылады. NPR оны "MAGA стиліндегі популист", Der Spiegel "Словениялық Трамп", ал Deutsche Welle "мини Трамп" деп атады. 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауынан кейін Янша Трампты жеңімпаз деп жариялады және сайлау туралы бірқатар артық ойларды таратты. Янша Венгрия премьер-министрі Виктор Орбанның жақын одақтасы. Янша 1982 жылы Любляна университетінің әлеуметтану, саясаттану және журналистика факультетін қорғаныс мамандығы бойынша бітірді.
Ivan Janša (; born 17 September 1958), baptized and best known as Janez Janša , is a Slovenian politician who served three times as a prime minister of Slovenia, a position he had held from 2004 to 2008, from 2012 to 2013, and from 2020 to 2022. Since 1993, Janša has led the Slovenian Democratic Party, which has emerged as the pre eminent Slovenian conservative party. Janša lost his fourth bid for prime minister in April 2022, his party defeated by the Freedom Movement party. Janša served as Minister of Defence from 1990 to 1994, a post he had also held during the Slovenian War of Independence. Janša served as prime minister from 2004 to 2008, and again became prime minister in 2012, following an early election in December 2011. On 27 February 2013, Janša's second government was ousted in a vote of non confidence. In June 2013, Janša was sentenced to two years in prison on corruption charges. The ruling was confirmed by Slovenia's higher court in April 2014, but after the Constitutional Court of Slovenia ordered a retrial for procedural reasons, the case later expired. Despite his party winning a plurality of votes in the 2018 Slovenian parliamentary election, Janša was initially passed over as a prime minister candidate as most parties refused to join a Janša led government because of Janša's extremist views. After spending years in opposition, Janša was selected as prime minister designate in March 2020 following the resignation of prime minister Marjan Šarec. His third term as a prime minister ended on 13 May 2022. A communist in his youth, Janša's political stance has drifted rightward during the course of his political career, from a liberal, pro democracy dissident under communist rule, to a social democrat politician, and to a right wing hardliner. His style of politics has been compared to Donald Trump. He has been dubbed a "MAGA style populist" by NPR, "the Slovenian Trump" by Der Spiegel, and "mini Trump" by Deutsche Welle. Following the 2020 United States presidential election, Janša declared Trump the winner, and proceeded to tweet a series of conspiracy theories about the election. Janša is a close ally of Hungary's prime minister Viktor Orbán. Janša graduated from the Faculty of Sociology, Political Science, and Journalism of the University of Ljubljana with a degree in Defence Studies in 1982,
1975 жылы, 17 жасында Янша Коммунистер лигасына қосылып, оның жастар қанатының жетекшілерінің бірі болды. Ол Zveza socialistične mladine Slovenije (ZSMS) ұйымының Халықты негізгі қорғау және әлеуметтік өзін-өзі қорғау комитетінің төрағасы болды. Янша 1983 жылы Югославияның әскери доктринасымен келіспегендіктен, солшыл көзқарас тұрғысынан халықтың өзін-өзі қорғау жүйесін сынағандықтан партиядан шығарылды. Янша шығарылуына шағымданып, бірақ оның шағымы қабылданбады. Нәтижесінде 1984 жылы Комитеттің төрағасы болып қайта сайлануына кедергі келтірілді, ал 1985 жылы оның паспорты алынып қойылды. Осы кезеңде Янша мен оның серіктері Югославияның құпия полициясының күшті бақылауында болды. Яншаға мемлекеттік мекемелерде немесе мемлекеттік компанияларда жұмыс істеуге тыйым салынды. 1985-1986 жылдары ол барлық талаптарға сай болғанына қарамастан, 250-ден астам жұмысқа өтініш берді, бірақ ешқайсысы қабылданбады. Сондай-ақ, ол мақалаларын жариялай алмады. Осы кезеңде ол компьютерлік бағдарламалар жазу арқылы және кездейсоқ тау туризмі жетекшісі ретінде өмір сүрді. 1986 және 1987 жылдары Янша досы Игорь Омерзамен (кейіннен Словения демократиялық одағының және Словения либералды демократиясының жоғары саяси лауазымдарын атқарған) бірге өзінің бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы Mikro Ada-ны құрды. 1980 жылдардың ортасында ол Словенияның бейбітшілік қозғалысының ең белгілі белсенділерінің бірі болды. Янша сондай-ақ жаңадан пайда болған экологиялық қозғалыста белсенділік танытты. Янша Игорь Бавчармен бірге жинақтың редакторы болды. Кітаптың жарық көруі бұрынғы банкир және Коммунистік партияның реформашыл қанатының көрнекті мүшесі Нико Кавчичтің Коммунистік партияның ішіндегі қаталдыққа қарсы тұратын жаңа Словения солшыл саяси құрылым құру жөніндегі саяси жобасының бір бөлігі болды. Осы кезеңде ол Югославия және Словения конституциясының конституциялық өзгерістері жөніндегі қоғамдық талқылауларға қатысты.
In 1975, aged 17, Janša joined the League of Communists, and became one of the leaders of its youth wing. He became president of the Committee for Basic People's Defence and Social Self Protection of the Zveza socialistične mladine Slovenije (ZSMS). Janša was expelled from the party in 1983 after breaking with Yugoslav military orthodoxy by criticizing the system of people's self defense from a radical left perspective. Janša appealed his ouster, but his appeal was denied.). As a result, his re election as president of the Committee was blocked in 1984, and in 1985 his passport was withdrawn. During this period, Janša and his associates were held under closer watch by the Yugoslav secret police. Janša was also barred from gaining employment in any state institution or state owned company. Between 1985 and 1986, he made over 250 job applications without success despite meeting all qualifications. He was also unable to publish articles. During this period he earned his living writing computer programs and as a chance mountaineering guide. in the years 1986 and 1987, Janša founded, together with his friend Igor Omerza (later high ranking politician of the Slovenian Democratic Union and the Liberal Democracy of Slovenia), his own software company Mikro Ada. By the mid 1980s, he was one of the most prominent activist of the Slovenian pacifist movement. Janša also became active in the nascent environmental movement. Janša edited the volume together with Igor Bavčar. The publication of the book was part of the political project of Niko Kavčič, former banker and prominent member of the reformist wing of the Communist Party, to establish a new Slovenian left wing political formation that would challenge the hardliners within the Communist Party. During that time, he also participated in the public discussions on the constitutional changes of Yugoslav and Slovenian constitution.
1990-1994: Саясатта, Қорғаныс министрі
1989 жылы Янша Словениядағы алғашқы оппозициялық партиялардың бірі – Словения демократиялық одағының (СДО) құрылуына қатысып, оның бірінші вице-президенті, кейіннен партия кеңесінің төрағасы болды. 1990 жылы мамыр айында өткен алғашқы еркін сайлаудан кейін ол Лойзе Петерле кабинетінде қорғаныс министрі болды және 1991 жылы маусым мен шілдеде Словенияның тәуелсіздік үшін күресі кезінде осы лауазымды атқарды. Ішкі істер министрі Игорь Бавчармен бірге Янша Югославия халық армиясына қарсы Словения стратегиясын ұйымдастырушылардың бірі болды. 1992 жылы Словения демократиялық одағы либералдық және консервативтік қанаттарға бөлінген кезде, либералдық фракция жетекшілері Яншаны партияның келісімдік президенті етіп ұсынуды жоспарлады, бірақ ол бұл ұсыныстан бас тартты. Партия толық ыдырағаннан кейін ол Словенияның социал-демократиялық партиясына (қазіргі Словения демократиялық партиясы) қосылды және 1994 жылдың наурызына дейін Янез Дрношектің орталық-солшыл коалициялық үкіметінде қорғаныс министрі қызметін атқарды. 1993 жылдың мамырында ол Словения социал-демократиялық партиясының төрағасы болып сайланды және осы лауазымды қазірге дейін атқарып келеді.
In 1989, Janša was involved in the founding of one of the first opposition parties in Slovenia, the Slovenian Democratic Union (SDZ) and became its first vice president, and later president of the Party Council. Following the first free elections in May 1990 he became the Minister of Defence in Lojze Peterle's cabinet, a position he held during the Slovenian war for independence in June and July 1991. Together with the Minister of Interior Igor Bavčar, Janša was the main organizer of Slovenia's strategy against the Yugoslav People's Army. In 1992, when the Slovenian Democratic Union broke into a liberal and a conservative wing, the leaders of the liberal fraction wanted to propose Janša as the compromise president of the party, but he refused the offer. After the party's final breakdown, he joined the Social Democratic Party of Slovenia (now called Slovenian Democratic Party) and remained Defence Minister in the center left coalition government of Janez Drnovšek until March 1994. In May 1993, he was elected president of the Social Democratic Party of Slovenia, a position he has held ever since.
Дау-дамайлар және министрлік қызметтен босату
Янша қорғаныс министрі лауазымын саяси билікті нығайту үшін пайдаланғаны, БҰҰ-ның қару-жарақ эмбаргосын бұза отырып, Югославия соғыстарындағы жауынгерлерді қарумен қамтамасыз ету мақсатында қару-жарақ саудасына қатысқаны және саясаткерлер, кәсіпкерлер, журналистер мен мәдени және әдеби қайраткерлер сияқты көрнекті тұлғаларды олардың бұрын жарияланбаған коммунистік құпия полициямен байланысы туралы ақпаратты жариялау арқылы шантаж жасағаны айыпталды (ол аталған ақпаратқа министрлік қызметін атқару кезінде қол жеткізген). Осының салдарынан SDS Дрношек үкіметінен шықты. Үкімет ішінде Яншаның, жаңадан құрылған әскери күштердің қолдауымен биліктен бас тартуы мүмкін деген қаулылыс болды. 2003 жылғы «Mladina» журналындағы мақалада Словения әскерінің арнайы бөлімшесі (MORiS) 1994 жылы әскери төңкеріс жасауға дайындық жүргізген әскери оқу-жаттығулар өткізгені туралы мәлімделді. Полиция бір уақытта мемлекетті қорғау және әскери төңкерістің алдын алу үшін жасырын дайындық жүргізіп жатты. Мақала жарияланғанға дейін өткен баспасөз конференциясында Янша полицияның мемлекеттік мекемелерді қорғау жоспарларын көрсететін құжаттарға сілтеме жасап, төңкеріс оның министрлігіне қарсы жасалып жатқанын айтты. 1999 жылы «Delo» газетіне берген сұхбатында Янша 1994 жылғы оқиғалар туралы былай деді: «Менің қолымда үлкен билік болды. [ ] Мені қызметтен шеттету кезінде, бұл шешімге келіспеу туралы көптеген ұсыныстар болды. Мен солай істей алатын едім. Бірақ мен істемедім». 1995 жылы Яншаға заңсыз қару-жарақ саудасы бойынша айып тағылды, бірақ іс сотқа жеткізілмеді. SDS 2004 жылға дейін оппозицияда қалды, тек 2000 жылы Андрей Баюк басқарған қысқа мерзімді оңшыл үкіметке кірген қысқа ғана кезеңді қоспағанда.
Janša has been accused of having abused his position as defense minister to consolidate political power, engaging in arms trafficking to arm combatants in the Yugoslav Wars in violation of a United Nations arms embargo, and blackmailing prominent individuals, including politicians, businesspeople, journalists, and cultural and literary figures, by threatening to make public information (to which he was privy to in his ministerial role) regarding their previously undisclosed involvement with the former communist secret police. SDS subsequently left the Drnovšek government as a result. and there were founded fears inside the government that Janša, backed by the nascent military, may refuse to relinquish power. A 2003 Mladina article alleged that Slovenia's military's special unit (MORiS) was in 1994 performing military exercises intended to prepare the force to carry out a military coup d'état. The police force was at the same time covertly preparing to secure the state and prevent a military takeover. In a press conference shortly prior to the article's publication, Janša pointed to documents detailing these police plans to secure state institutions to argue that a coup was in fact afoot against his Ministry. In a 1999 interview with Delo, Janša commented on the events of 1994, saying: "I held immense power in my hands. [ ] And in 1994, when they were deposing me, there was a lot of suggestions that we not accept this removal. I could have done that. But I didn't." In 1995, Janša was charged for alleged illegal arms trafficking, but the case was never brought to trial. SDS largely remained in opposition for until 2004 years, save for a brief period in 2000 when it entered a short lived centre right government led by Andrej Bajuk,
Оппозицияда болған кезінде Янша ЕО мен НАТО-ға интеграция жөніндегі үкіметтің күш-жігерін қолдады. 2002 мен 2004 жылдар арасында ол қазіргі президент Дрношекпен қарым-қатынасты жаңартты: 2003 жылы Дрношек Яншаның ұсыныстары негізінде Словенияның болашағына арналған дөңгелек үстел отырысын өткізді.
During his time in opposition, Janša supported the government's efforts for the integration into EU and NATO. Between 2002 and 2004, he re established cordial relations with now President Drnovšek: in 2003, Drnovšek headed a round table on Slovenia's future based on Janša's recommendations.
Сын-пікірлер экстремистік
Осы кезеңде Янша жиі саяси экстремизм мен радикалдық сөйлеуге қатысты айыптауларға ұшырады. Яншаның бұрынғы досы және диссидент Споменка Грибар оның науқандары конспирологиялық теорияларға ұқсайтынын, рационалдылықтан гөрі эмоцияларға, әсіресе патриоттық ынтаға басымдық беретінін айтады. Марксистік социолог Руди Ризман Яншаның риторикасын радикалды популизм деп сипаттайды, ол демагогияға жақын. Архитектор Эдо Равникардың посткоммунистік элиталар арасындағы заңсыз құрылымдық байланыстарды білдіру үшін қолданған "Удбо мафия" термині Яншаның ойлауында ерекше орын алады. Грибар бұл элементтерді экстремистік ұлтшылдық пен шовинизмнің бір түрі деп санайды; оның пікірінше, Хорватияға қатысты оның ирредентистік талаптары ашық неофашизмге ұқсайды. Жазушы Драго Янчар да Яншаға деген қарсылықты консервативті саяси дискурсқа дайын емес мәдениеттің негізсіз реакциясы деп түсіндіреді. 2004 жылғы сайлау науқаны алдында Янша басымдыққа көшті, радикалдық тілін және болжамды коммунистерге жасаған шабуылдарын жұмсартты. Дегенмен, кейбір сыншылар иммигранттарға қарсы ұлтшылдық риторикаға тоқталып отырды.
During this time, Janša was frequently accused of political extremism and radical discourse. Janša's former friend and fellow dissident Spomenka Hribar argues that his campaigns seem like conspiracy theories, and emphasize emotion, especially patriotic fervor, over rationality. The post Marxist sociologist Rudi Rizman describes Janša's rhetoric as radical populism, close to demagoguery. The notion of "Udbo Mafija", a term coined by the architect Edo Ravnikar to denote the illegitimate structural connections between the post communist elites, is particularly prevalent in Janša's thought. Hribar considers these elements a form of extreme nationalism and chauvinism; to her, his irredentist claims towards Croatia seem obvious neo fascism. The writer Drago Jančar similarly interprets the animosity against Janša as unjustified reactions of a culture unused to conservative political discourse. Ahead of the 2004 electoral campaign, Janša turned towards moderation, tempering his radical language and attacks against alleged communists. Still, some critics continued to point out nationalistic rhetoric against immigrants.
2004-2008: Премьер-министр ретінде бірінші мерзім
Янша 2004 жылдың қарашасынан 2008 жылдың қарашасына дейін Словенияның премьер-министрі қызметін алғаш рет атқарды. Еуроодаққа қосылғаннан кейін туған ынта-қуантпашылық атмосферасында 2005-2008 жылдар аралығында Словения банктерінің несие-депозиттері қатынасы бақылаудан шығып, шетелдік банктерден артық қарыз алу және жеке секторға шамадан тыс несие беруге алып келді, нәтижесінде экономиканың тұрақсыз өсуі байқалды. 1992 жылдан бері бірінші рет президент пен премьер-министр бірнеше ай бойына қарама-қарсы саяси күштерді ұсынды. Дрношек пен үкімет арасындағы қарым-қатынас тез шиеленісе бастады. 2007 жылғы президенттік сайлауда оппозициялық кандидат Данило Тюрк күшті жеңіске жеткеннен кейін, Янша 2007 жылдың 15 қарашасында үкіметке сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізді, оппозицияның сынысы Словенияның Еуроодақ төрағалығы кезінде үкімет жұмысына кедеріл келтіріп отыр деген пікір білдірді. 19 қарашада өткен дауыс беруде үкімет 51 дауыспен қолдау алды, 33 дауыс қарсы болды. 2011 жылдың желтоқсан айының басында Янез Яншаның премьер-министрлік кезеңіндегі Словения үкіметінің жабық отырыстарының бірнеше видеожазбалары YouTube видеохостингісінде жарияланды. Янез Яншаға словен БАҚ-ын бағындыруға тырысқан деген айыптар тағылды. 2008 жылдың 1 қыркүйегінде, Словения парламенттік сайлауына үш апта қалғанда, фин телеарнасы YLE көрсеткен деректі фильмде Янша фин қорғаныс компаниясы Patria-дан (оның 73,2%-ы фин үкіметіне тиесілі) "Patria" ісі бойынша пара алды деген мәлімдеме жасалды. Янша барлық айыптауларды солшыл словен журналистері жасаған бұқаралық ақпарат құралдарының құрастырған жала жамы деп мәлімдеді және YLE-ден дәлелдер ұсынуды немесе мәлімдемеден бас тартуды талап етті. Яншаның жеке журналистерді атауы, оның ішінде 2007 жылғы словен журналистеріне саяси қысым көрсетуге қарсы петицияға қол қойғандардың кейбірін атауы, сондай-ақ YLE редакциялық саясатына әсер ету үшін дипломатиялық арналарды пайдалану әрекеттері Халықаралық баспасөз институты және Халықаралық журналистер федерациясының Еуропалық бөлімшесі сияқты БАҚ бостандығын қорғайтын ұйымдардың сыныптарын тудырды. Аталған федерацияның бас хатшысы Эйдан Уайт: "Үкімет (Яншаның) фактілерді бұрмалап, словен халқына шындықты айтпай, еуропалық қоғамды БАҚ-қа қатысты өз ұстанымы туралы жаңылыстыруға тырысуда" деді.
Janša was prime minister of Slovenia for the first time from November 2004 to November 2008. During the term characterized by over enthusiasm after joining EU, between 2005 and 2008 the Slovenian banks have seen loan deposit ratio veering out of control, over borrowing from foreign banks and then over crediting private sector, leading to its unsustainable growth. It was also for the first time after 1992 that the president and the prime minister had represented opposing political factions for more than a few months. The relationship between Drnovšek and the government quickly became tense. After the landslide victory of the opposition candidate Danilo Türk in the 2007 presidential election, Janša filed a Motion of Confidence in the government on 15 November 2007, stating that the opposition's criticism was interfering with the government's work during Slovenia's presidency over the European Union. The government won the vote, held on 19 November, with 51 votes supporting it and 33 opposing it. In the beginning of December 2011, several clips of the recordings of closed sessions of the Government of Slovenia during the term of Janez Janša were published on the video sharing website YouTube. Allegations were made against Janez Janša that he tried to subordinate Slovenian media. On 1 September 2008, some three weeks before the Slovenian parliamentary elections, allegations were made in Finnish TV in a documentary broadcast by the Finnish national broadcasting company YLE that Janša had received bribes from the Finnish defense company Patria (73.2% of which is the property of the Finnish government) in the so called Patria case. Janša rejected all accusations as a media conspiracy concocted by left wing Slovenian journalists, and demanded YLE to provide evidence or to retract the story. Janša's naming of individual journalists, including some of those behind the 2007 Petition Against Political Pressure on Slovenian Journalists, and the perceived use of diplomatic channels in an attempt to coerce the Finnish government into interfering with YLE editorial policy, drew criticism from media freedom organizations, such as the International Press Institute and European branch of International Federation of Journalists whose representative, Aidan White, IFJ general secretary, said "The (Janša's) government is distorting the facts, failing to tell Slovenians the truth and trying to pull the wool over the eyes of the European public about its attitude to media".
2008-2011: Оппозицияда
2008 жылдың қарашасында өткен парламенттік сайлауда Яншаның партиясы екінші орын алды. Яншаның орнын социал-демократтардың төрағасы Борут Пахор бас министр болып іске кірісті. 2011 жылдың желтоқсанында Яншаның партиясы Словения парламенті сайлауында екінші орынды иеленді. Бірінші орын алған «Позитивті Словения» партиясының премьер-министрлігіне кандидат Зоран Янкович Ұлттық Ассамблеяда қажетті дауыс жиная алмады, ал Словения президенті Данило Тюрк Яншаны премьер-министр ретінде ұсынудан бас тартты, себебі Янша «Отан» парақорлық ісі бойынша айыпталып отырды. 25 қаңтарда 2012 жылы SDS, SLS, DeSUS, NSi партияларының коалициясы және жаңа құрылған Грегор Виранттың Азаматтық тізімі Яншаны премьер-министрлікке ұсынды. 28 қаңтарда ол премьер-министр болып тағайындалды. Оның кабинеті 10 ақпанда бекітілді, соның нәтижесінде Янша жаңа премьер-министр болды және сол күні Пахордан қызметті қабылдады. 13 ақпанда Президент жаңа Үкіметті қабылдап, оларға сәттілік тіледі. Екі тарап та табысқа жету үшін жақсы ынтымақтастық өте маңызды екеніне келісті.
In the November 2008 parliamentary election, Janša's party placed second. Janša was replaced as prime minister by Borut Pahor, leader of Social Democrats. In December 2011 Janša's party won the second place in the Slovenian parliamentary elections. Since the prime minister designate of the first placed party, Positive Slovenia, Zoran Janković failed to secure himself enough votes in the National Assembly, and Danilo Türk, the President of Slovenia, declined to propose Janša as prime minister because Janša had been charged in the Patria bribery case, Janša was proposed as prime minister by the coalition of the parties SDS, SLS, DeSUS, NSi, and the newly formed Gregor Virant's Civic List on 25 January 2012. On 28 January he became prime minister designate. His cabinet was confirmed on 10 February, and Janša became the new prime minister with a handover from Pahor on the same day. On 13 February the President received the new Government and wished them luck. Both parties agreed that good cooperation is crucial for success.
2012-2013 жж: Премьер-министр ретінде екінші мерзім
Премьер-министр ретінде екінші мерзімі, бір жыл ғана созылған, Янез Янша әлемдік экономикалық дағдарыс және Еуропаның мемлекеттік қарыз дағдарысы кезінде Словения экономикасының әлсіреуіне либералды БАҚ-қа және мемлекеттік секторға – әсіресе білім беру және мәдениет салаларына қарсы ескі идеологиялық майдан ашу арқылы жауап берді. Оларды ескі режимнің мүшелерінің ықпалында деп айыптады («Удбомафия» және «Көрнеу артындағы ағалар» (словен тілінде: «strici iz ozadja»)) және Словенияға таңылған қатаң шаралардың дұрыстығына күмәнданатындардың барлығына қарсы шықты. Словенияның саяси элитасы 2012–2013 жылдарғы Словения наразылықтарына тап болды, онда олардың отставкаға кетуін талап етті. 2013 жылдың қаңтарында Словения Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес комиссиясының парламенттік партиялар жетекшілеріне қатысты 2012–2013 жылғы тергеу есебі Янез Янша мен Зоран Янковичтің мүлкін дұрыс жарияламау арқылы жүйелі түрде және қайталап заң бұзғанын көрсетті. Оның жылжымайтын мүліктің бірін сатып алуы ірі мемлекеттік тапсырыс беруші құрылыс фирмасымен жанама түрде қаржыландырылғаны анықталды. Янша есепті елемегендіктен және оның партиясы оны алмастыру туралы ұсыныс жасамағандықтан, үш коалициялық партия мен олардың жетекшілері бірнеше апта ішінде үкіметтен кетіп, Янез Яншаның жеке шабуылдарына ұшырады. Ол SLS жетекшісі Радован Жерявты «Словения тарихындағы ең нашар (экономика) министрі» деп айыптады, ал Азаматтық тізім жетекшісі Грегор Вирантты Янша «вирантувание» (словен карнавалы курентувание туралы сөз ойыны) деп қысым жасады. 2013 жылдың 27 ақпанында Яншаның үкіметі сыбайлас жемқорлық айыптаулары мен елдегі дағдарыс кезінде танылмаған үнемдеу бағдарламасына байланысты сенімсіздік дауысынан кейін құлады. Грегор Виран дауыс беру нәтижесіне ризашылық білдірді, бұл Словенияға жаңа үкімет құруға немесе мерзімінен бұрын сайлау өткізуге мүмкіндік беретінін мәлімдеді. Янша 1 ақпанда Қаржы министрлігін басқарды.
During his second term as prime minister, which lasted only one year, Janez Janša responded to the weakening of Slovenian economy during the global economic crisis and European sovereign debt crisis with opening up old ideological fronts against liberal media, and against public sector – especially educational and cultural sectors, accusing them of being under influence of members of old regime (called Udbomafia and "Uncles from Behind the Scenes" (In Slovene: "strici iz ozadja")) and against everyone who doubted that austerity measures forced upon Slovenia are right ones. Slovenian political elites faced the 2012–2013 Slovenian protests demanding their resignation. In January 2013, the 2012–2013 Investigation Report on the parliamentary parties' leaders by Commission for the Prevention of Corruption of the Republic of Slovenia revealed that Janez Janša and Zoran Janković systematically and repeatedly violated the law by failing to properly report their assets. It revealed his purchase of one of the real estate was indirectly co funded by a construction firm, a major government contractor. Since Janša was ignoring the report and his party didn't offer any replacement for him, all three coalition parties and their leaders left the government within weeks and were subjected to ad hominem attacks by Janez Janša who accused the SLS's leader Radovan Žerjav of being "the worst (economics) minister in history of Slovenia", while the leader of the Civic List Gregor Virant has been mocked by Janša as engaging in "virantovanje" (a word game on kurentovanje, a Slovenian carnival festival). On 27 February 2013, Janša's government fell, following a vote of no confidence over allegations of corruption and an unpopular austerity programme in the midst of the country's recession. Gregor Virant welcomed the outcome of the vote, stating that it will enable Slovenia to move forward, either to form a new government or to call for an early election. Janša took over Ministry of Finance on 1 February.
2013-2018: Оппозицияға қайта оралу, сотқа түсу және түрмеге қамау
Өз үкіметінің құлауынан кейін Янша Ұлттық Ассамблеяның мүшесі ретіндегі қызметін қайта бастамауды шешті. Оның орнына ол өз партиясы (СДС) үшін жұмыс істеуді, кітап жазуды, халықаралық институттарда дәріс оқуды және кеңесші ретінде көмектесуді жөн көрді. 2013 жылдың 5 маусымында Любляна аудандық соты Янша мен тағы екі адамның 2006 жылы әскери жабдықтау келісімшартын жеңіп алуға көмектесу үшін фин компаниясы Patria-дан шамамен 2 миллион евро комиссия талап еткенін анықтады (Patria ісі). Янша екі жылға, ал оның бірге сотталғандары Тоне Кркович пен Иван Чернович әлде-біреуі 22 айға бас бостандығынан айырылды. Үшеуі де 37 мың евродан айыппұл төледі. Янша бұл айыптауларды жоққа шығарып, бүкіл процестің саяси мақсатта жүргізілгенін мәлімдеді. Келесі күні Әділет министрі Сенко Пличанич сот шешімінің әлі күшіне енбегенін және демек Яншаның кінәсіз деп есептелетінін атап өтті. Сот шешімін наразылық білдіру үшін сот үйінің сыртында бірнеше жүздей жақтастары жиналды, ал тағы бір топ адам шешімді қолдады. Янша алғашқы реакциясында жоғары сотта шешімді күштен шығару үшін барлық қолда бар заңдық және саяси құралдарды қолданатынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ 25 жыл бұрын саяси себептермен қозғалған JBTZ ісімен салыстырып, сол кезде өзі түрмеге кесілгенін еске салды. Сот шешімін «Протест» қозғалысының мүшелері және Словения Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес комиссиясының Горан Клеменчич құттықтады, ол Словенияда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жалғасуы керек екенін айтты.
Following the fall of his government, Janša decided not to resume his position as a member of the National Assembly. Instead, he decided to work for his party (SDS), write books, lecture at international institutes and help as a counsellor. On 5 June 2013, the District Court in Ljubljana ruled that Janša and two others had sought about €2m in commission from a Finnish firm, Patria, to help it win a military supply contract in 2006 (Patria case). Janša was sentenced to two years while Tone Krkovič and Ivan Črnkovič, his co defendants, were each sentenced to 22 months in prison. All three were also fined €37,000 each. Janša has denied the accusations, claiming the whole process is politically motivated. The following day, the Minister of Justice, Senko Pličanič, emphasised that the court ruling was not yet binding and therefore Janša was still presumed innocent. Several hundred supporters had rallied outside the court to protest the ruling, while another group of people welcomed the outcome. In his first response, Janša stated he will fight with all available legal and political means to overturn the ruling at the superior court. He has also drawn parallels to the politically motivated JBTZ trial, where he was sentenced to prison 25 years ago. The ruling was welcomed by the members of the Protest movement and Goran Klemenčič of the Commission for the Prevention of Corruption of the Republic of Slovenia, who stated that the fight against corruption in Slovenia must continue.
Түрмеге қамау және босату
Словенияның Конституциялық соты дауыс көпшілігімен Яншаның барлық басқа да заңдық шараларды қолданбағандықтан, оның апелляциясын қабылдамағаннан кейін, 2014 жылдың 20 маусымында Янша Словенияның ең ірі түрмесі – Доб түрмесінде жазасын өтеуге кірісті. Оны шамамен 3000 қолдаушы сүйемелдеді. Әсерлі неміс оңшыл газеті Frankfurter Allgemeine Zeitung ертесі күні словениялық және халықаралық құқық сарапшылары сот процесінде Яншаның құқықтарының кеңінен бұзылғанын мойындады деп хабарлады. Аталған іс Жоғарғы Сотта қаралуға тиіс, бірақ бұл парламент сайлауына үш апта қалғанда басталған үкімнің орындалуын тоқтатпайды. Бұрынғы конституциялық судьялар Конституциялық соттың шешімін мазмұнға емес, формальды жақтарға негізделген деп сынады, сондай-ақ процестегі елеулі құқықтық қайшылық Конституциялық сотта ғана анықталғанын және бұл Жоғарғы Соттың үкімді күштен шығаруына кедергі келтіретінін мәлімдеді. 2014 жылдың 12 желтоқсанында Янша Конституциялық сот істі қарағанша түрмеден уақытша босатылды. 2015 жылдың 23 сәуірінде Конституциялық сот үкімді бірауыздан жоққа шығарды.
After the Constitutional Court of Slovenia with the majority of votes dismissed Janša's appeal due to him not having exhausted every other legal means available to him, on 20 June 2014 Janša started serving his prison term in Dob Prison, the largest Slovene prison. He was escorted there by about 3,000 supporters. The influential German centre right wing newspaper Frankfurter Allgemeine Zeitung reported the following day that the domestic Slovene and the international law experts recognised large violations of Janša's rights in the court case. The case is to be reviewed by the Supreme Court, but this does not postpone the execution of the sentence that started just three weeks before the parliamentary election. Former constitutional judges criticised the decision of the Constitutional Court for being based on formalities instead of on the content, and commented that a large legal inconsistency in the process was discovered only in front of the Constitutional Court and that it will prevent the Supreme Court from not overturning the judgement. On 12 December 2014 Janša was temporarily released from the prison pending the review of the case by the Constitutional Court. The conviction was unanimously overturned by the Constitutional Court on 23 April 2015.
2020-2022: Премьер-министр ретінде үшінші мерзім
Марян Шарек премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін, 2020 жылдың 3 наурызында Янша Словенияның 14-ші үкіметін құру үшін премьер-министр болып сайланды. 2020 жылдың 4 қарашасында, АҚШ президенттік сайлауынан кейінгі күні, Янша Дональд Трампты оның күрделі қайта сайлануымен құттықтады; жаңалықтар агенттіктері 7 қарашада сайлауды Джо Байденнің пайдасына деп жариялағанда, осылай іс-әрекет еткен жалғыз әлемдік көшбасшы ол болды. Янша 2021 жылдың тамызында Кабулдың талибандарға түсуін «НАТО тарихындағы ең үлкен жеңілісі» деп сипаттады. 2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруі басталғаннан кейін, 2022 жылдың 15 наурызында Польша премьер-министрі Матеуш Моравецкий, премьер-министрдің орынбасары Ярослав Качиньский және Чехия премьер-министрі Петр Фиаламен бірге Янша Украина президенті Владимир Зеленскиймен кездесу үшін Киевке сапар жасады. Сапардың мақсаты Украинаның тәуелсіздігін қолдау болды. Яншаның премьер-министр ретіндегі үшінші мерзімі 2022 жылдың 13 мамырында аяқталды.
Following the resignation of Marjan Šarec as prime minister, Janša was elected as prime minister designate on 3 March 2020, to form the 14th Government of Slovenia. On 4 November 2020, the day after the United States presidential election, Janša congratulated Donald Trump on his alleged reelection; he remained the only world leader to have done so when news organizations instead called the election for Joe Biden on November 7. Janša described the Fall of Kabul to the Taliban in August 2021 as "the greatest defeat for NATO in history". After the start of the 2022 Russian invasion of Ukraine, on 15 March 2022, together with Polish Prime Minister Mateusz Morawiecki, Deputy Prime Minister Jarosław Kaczyński and Czech Prime Minister Petr Fiala, Janša went to Kyiv to meet with Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy. The visit was aimed at supporting Ukraine's independence. Janša's third term as a prime minister ended on 13 May 2022.
Балқандық қағаз емес
2021 жылдың сәуірінде «Балқандық нон-құжаттар» деп аталатын екі құжат, Босния мен Герцеговинаның «бейбіт таратылуын» және Черногория мен Солтүстік Македонияның бөліктерін Үлкен Сербия мен Үлкен Хорватияға қосатын, сондай-ақ Албания мен Косовоны біріктіруді көздеген. Бұл құжаттарды Янша жасады немесе таратты деген мәлімдеме тарады. Босниялық politicki.ba веб-порталы бұл туралы 2021 жылғы 12 сәуірде хабарлады. Құжаттағы жоспарлар мен идеялар Босния мен Герцеговина, Сербия, Хорватия, Черногория, Словенияның көптеген саяси лидерлерінен, сондай-ақ Ресейдің Сыртқы істер министрі Сергей Лавровтан және Еуропалық комиссияның вице-президенті, Еуропалық Одақтың Сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі жоғары өкілі Жозеп Боррелден күшті сынға ұшырады. Яншаның бұл құжаттарды жіберуіне байланысты Босния Президенттігінің мүшесі Шефик Джаферович Еуропалық Кеңестің президенті Шарль Мишельге алаңдаушылық хат жолдады. Құжат туралы хабарды естіген соң Янша Джаферовичпен телефон арқылы сөйлесіп, «Батыс Балқандағы шекара өзгерістеріне қатысты ешқандай құжат жоқ» деді және «Босния мен Герцеговинаның аумақтық тұтастығын» қолдайтынын қосты.
In April 2021, two documents, named the Balkan non papers, which called for the "peaceful dissolution" of Bosnia and Herzegovina and the annexation of parts of Montenegro and North Macedonia into a Greater Serbia and Greater Croatia, as well as the unification of Albania and Kosovo, was said to have been created or distributed by Janša. The story of the non papers was broken down by Bosnian web portal politicki. ba on 12 April 2021. The document's plans and ideas were heavily criticized and reacted to by many political leaders from Bosnia and Herzegovina, Serbia, Croatia, Montenegro, Slovenia and as well as by politicians from the European Union and Russia, including Russian Minister of Foreign Affairs Sergey Lavrov and the European Commission's Vice President and EU's High Representative for Foreign Affairs and Security Policy, Josep Borrell. Upon the non papers being sent by Janša, Bosnian Presidency member Šefik Džaferović sent a letter of concern to European Council President Charles Michel. After hearing news about the document, Janša spoke in a telephone call with Džaferović, stating that "there is no non paper regarding border changes in the Western Balkans" and adding that he supports "the territorial integrity of Bosnia and Herzegovina."
Яншизм
Яншизм (словен тілінде: Janšizem) — «Янез Янша жасаған және қолдайтын саяси бағыт» деп анықталған. «Домовина» консервативті басылымында жазған Тино Мамич, Яншаның саясаты оны сипаттау үшін жаңа сөз ойлап табуға лайық емес екенін, ал бұл термин Янез Яншаның беделін түсіру үшін қолданылып жатыр деп жазады.
Janšism (Slovenian: Janšizem) has been defined as "the political orientation developed and advocated by Janez Janša". Tino Mamić, writing in Domovina, a conservative publication, writes that Janša's politics are not unique enough to warrant coining a neologism to describe them, and that the term is being used with the intent of discrediting Janez Janša.
2020 жылғы үкіметтіке қарсы наразылық шаралары кезінде қолданылуы
Бұл термин 2020 жылы словениялық наразылықтарда Үшінші Янша үкіметіне қарсылықты білдіру үшін ұрандарда қолданылды. Полиция бірнеше наразылыққа қатысушыға қатысты қылмыстық тергеу бастады, олар "Яншизмге өлім, халыққа бостандық" деген ұранды көрсеткені үшін (бұл Югославиялық партизандық ұран "Фашизмге өлім, халыққа бостандық" бойынша ойын еді). Жауап ретінде Янша мемлекеттік бас прокурорға хат жолдады, онда ол прокурорды "осы ұйымдасқан өлім туралы қорқытулардың салдарынан туындаған кез келген қазаға жеке жауапкершілікке тартыласың" деп ескертіп, қысым жасады. Мемлекеттік прокуратура кеңесі бұл хатты атқарушы биліктің ең жоғары өкілінің мемлекеттік бас прокурорға жасаған қабыланбас саяси қысым деп бағалады.
The term has been used in slogans during the 2020 Slovenian protests to express opposition to the Third Janša Government. Police launched criminal investigations against several protesters after they displayed the slogan "Death to Janšism, freedom to the people" (word play on the Yugoslav Partisan slogan "Death to fascism, freedom to the people") In response to the decision, Janša addressed a letter to the state prosecutor general in which he admonished the prosecutor by threatening "you will be held personally responsible for any possible casualty of these organised death threats". The State Prosecutorial Council labelled the letter as unacceptable political pressure of the highest representative of the executive branch upon the state prosecutor general.
Даулар
Янша 1993 жылдан бері SDS-тің басшысы болып қызмет етіп келеді, және бұл лауазымға ешқандай қарсы кандидат болған емес. Партия мүшелері Яншаға ең жоғары деңгейде адал; партияның культқа ұқсас екені байқалды, көптеген бұрынғы мүшелер Яншаның партияны авторитарлық тәсілмен басқаратынын және ешқандай наразылыққа жол берілмейтінін мәлімдейді. SDS Еуропарламент депутаты Романа Джордан Цизель, жемқорлық үшін түрмеде отырғанда, Яншаның партия басшылығын жалғастыруына күдік білдірген партия басшылығындағы жалғыз адам болды. Кейіннен Джордан Цизельге Яншаға деген адалдығы үшін жаза ретінде SDS тізімі бойынша Еуропарламентке қайта сайлануға рұқсат берілмеді. ), Янша сайттағы өзара әрекеттесулерінде өте ұрысқақ болып көрінеді, бір комментатор оны "журналистерді, саяси қарсыластарды, жалпы халықты және онымен келіспейтін кез келген адамды қорлау үшін әлеуметтік желілерді пайдалану" деп сипаттады, ал The New York Times оны "ұлттық лидердің әлеуметтік желідегі шамадан тыс хабарламаларының стандартын белгілеу" деп сипаттады. Янша Twitter-де журналисті "өткен өмірінен қалған әйел" деп атағандығы үшін қорлау туралы сотқа шағым түсірілді. Бұл іс Конституциялық сотта қаралады. 2020 жылы Яншаның 64 000-нан астам Twitter ізбасарларының талдауы 73,3% жалған есептер екенін көрсетті. Сол жылы Янша өзінің Twitter профилінің әкімшісі жалған есептерді жоятынын мәлімдеді. Яншаның көптеген жалған Twitter ізбасарлары туралы ақпарат құралдары бірнеше жылдан бері хабарлап келеді. Янша сонымен қатар Parler қолданушысы болды, ол сайтта бірнеше даулы, өте оңшыл тұлғалар мен теорияшыларды бақылады. оны партияның басшысы арқылы SDS-тің серігі ретінде партияны басқарумен айыптады. Янша оны 2019 жылғы Еуропарламент сайлауына партиядан кандидат болу талабын қанағаттандырмағандықтан SDS-тен кеткені үшін айыптағаннан кейін, Ушай оны өтірік айтқандығын айыптап, олардың арасындағы әңгімелердің скриншотын жариялады, онда ол "олардың" иммиграция мәселесі бойынша референдумды талқылауға арналған парламент отырысы күні иммиграцияға қарсы наразылық акциясын ұйымдастыруын сұрады, түсіндіріп: "наразылықтар төменнен басталып, спонтанды түрде пайда болғандай көрінгенде тиімді". Мұндай наразылық іс жүзінде өтті және оған 200-250 адам қатысты, олардың арасында болашақ Отан Лигасының жетекшісі де болды. Ушай Шиковец егер ол мәлімдемесінен бас тартпаса, Яншадан одан да зиянды хабарламаларды жариялаумен қорқытты.
Janša has served as the leader of SDS ever since 1993 without a single other contender for the post. Party members are extremely loyal to Janša; it has been noted that the party appears to resemble a cult, with numerous past members claiming that Janša leads the party in an authoritarian manner and that no dissent is tolerated. SDS MEP Romana Jordan Cizelj was reportedly the only one within the party leadership to openly voice her doubts about Janša's continued leadership of the party whilst serving a prison sentence for corruption. Jordan Cizelj was subsequently not allowed to run for re election as MEP on the SDS ticket as punishment for her disloyalty to Janša. ), Janša tends to be pugnacious in his interactions on the site, with one commentator describing him as "[ ] using social media to insult journalists, political opponents, the general public, and anybody who does not agree with him", and The New York Times describing him as "[ ] setting the benchmark for intemperate social media messaging by a national leader". Janša has been sued for defamation after labeling a journalist a "washed up prostitute" in a tweet. The case is to be litigated before the Constitutional Court. A 2020 analysis of Janša's more than 64.000 Twitter followers revealed that 73.3% were fake accounts. That year, Janša announced the administrator of his Twitter user profile would remove fake accounts. Janša's large number of fake Twitter followers has been noted in the media for years. Janša was also a Parler user, Janša followed several controversial far right figures and conspiracy theorists on the site. accused Janša of controlling the party as an SDS satellite through its leader. After Janša accused her of leaving SDS because it didn't meet her demand to stand as the party's candidate for the 2019 European Parliament election, Ušaj accused him of lying and released a screen capture of a conversation between her and Janša in which he requested that "they" should astroturf an anti immigration protest on the day that parliament was to discuss an SDS proposal for a referendum on immigration, explaining that "protests are effective if the action comes from below and appears to be a spontaneous uprising". Such a protest did in fact take place and was attended by some 200 250 people, among them the future leader of the Homeland League. Ušaj Šikovec threatened to release more compromising messages from Janša if he did not recant the statement.
Плагиаттау туралы айыптау
Ең ірі және ең танымал католик газеттері «Дружина» мен Янша Кочевский Рог қырғынынан аман қалған санаулы адамдардың арасында Яншаның әкесінің де болғанын мәлімдеді. Бірақ 1989 жылы «Младина» газетінде алғаш рет айтылған, нағыз аман қалған Франс Деяк туралы оқиға, Яншаның әкесі осыны бастан өткендей толыққанды баяндалды. 2008 жылы «Младина» газеті Жанез Яншаның Ұлыбритания премьер-министрі Тони Блэрдің сөзін көшіргенін хабарлады. Ол 2006 жылы Словения тәуелсіздігінің 15 жылдығына арналған салтанатта қолданылды. Оның кеңсесі бұл көшірме емес, Блэрдің сөзіне ұқсас екенін, сондай-ақ мұндай жағдайларда жиі қолданылатын бірнеше фраза ғана екенін мәлімдеді. Осы сөйлемдердің бір бөлігі 2006 жылы «Вечер» газетінің «Жылдың лопатасы» сыйлығына ие болды; бұл сыйлық Словениядағы ең жақсы жарияланған ойға жыл сайын беріледі.
The largest and most notable Roman Catholic newspaper Družina and Janša have both claimed that the very few individuals who managed to survive the Kočevski Rog massacre included Janša's father, although the story of the actual survivor France Dejak, which was told in 1989 for the first time in Mladina, was re told in details as if it has been experienced by Janša's father. In 2008, it was reported by the newspaper Mladina that Janez Janša copied a speech by Tony Blair, the prime minister of the United Kingdom. It was used in 2006 for the ceremony on the 15th anniversary of the Slovenian declaration of independence. His office responded with the claim that it was not copied but similar to Blair's speech, and that this were only a few phrases often used for such occasions. A few of these sentences were proclaimed the Spade of the Year by the newspaper Večer in 2006; the award is given annually to the best publicly expressed thought in Slovenia.
Жеке өмір
Янша белсенді альпинист, гольфшы, футболшы, шаңғышы және сноубордшы. Яншаның Сильва Предаличпен ұзаққа созылған қарым-қатынасы болды, олардың екі баласы бар – ұл мен қыз. 2009 жылдың шілдесінен бастап Янша Веленье қаласынан Уршка Бачовникке (медицина ғылымдарының докторы) үйленді. Олар 2006 жылдан бері кездесіп жүрді. 2011 жылдың тамызында олардың ұлы Чртомир дүниеге келді. 2013 жылдың тамызында екінші ұлдары Якоб туды.
Janša is an active mountaineer, golfer, footballer, skier and snowboarder. Janša had a long term relationship with Silva Predalič, and they had two children, a son and a daughter. Since July 2009, Janša has been married to Urška Bačovnik (MD) from Velenje. The two had been dating since 2006. In August 2011, their son Črtomir was born. Their second son, Jakob, was born in August 2013.
Автор
Янша бірнеше кітап жариялады, олардың екеуі – «Премики» («Маневрлер», 1992 жылы жарық көрді және кейіннен ағылшын тіліне «Словения мемлекетінің құрылуы» деген атпен аударылды) және «Окопи» («Баррикадалар», 1994), онда ол Словенияның коммунизмнен парламенттік демократияға өту мәселелеріне қатысты жеке пікірлерін білдіреді. Екі кітапта да, әсіресе «Окопиде» Янша сол кездегі Словения президенті Милан Кучанды Словения Коммунистік партиясының соңғы төрағасы ретінде алған бейресми ықпалын пайдаланып, күнделікті саясатқа араласып жатқаны үшін сынады. Ол сол кітаптың екінші басылымын шығарды: «Dvajset let pozneje Okopi» – қосымша құжаттармен және жеке пікірлермен. «Қауіпсіздік пен қорғанысты әлеуметтендіру» (редактор); Любляна: Republiška konferenca ZSMS, 1984. Stane Kavčič, «Dnevnik in spomini» («Стане Кавчичтің естеліктері», Игор Бавчармен бірге редакцияланған); Любляна: ČKZ, 1988. «Na svoji strani» («Өз жағыңда», мақалалар жинағы); Любляна: ČKZ, 1988. «Premiki: nastajanje in obramba slovenske države 1988–1992»; Любляна: Mladinska knjiga, 1992. Ағылшын тіліндегі аудармасы: «The Making of the Slovenian State, 1988–1992: the Collapse of Yugoslavia»; Любляна: Mladinska knjiga, 1994. «Okopi: pot slovenske države 1991–1994» («Тренчтер: Словения мемлекетінің эволюциясы, 1991–1994»); Любляна: Mladinska knjiga, 1994. «Sedem let pozneje» («Жеті жылдан кейін»); Любляна: Založba Karantanija, 1994. «Osem let pozneje» («Сегіз жылдан кейін», Иван Борстнер мен Дэвид Тасичпен бірге); Любляна: Založba Karantanija, 1995. «Dvajset let pozneje, Okopi II» («Екі жүз жылдан кейін, Тренчтер II»); Любляна: Založba Mladinska knjiga, 2014. «White panther» («Ақ пантера»): «The kingdom of Noric» («Нориктің патшалығы») кітабының бірінші кітабы. Лондон: IndieBooks, 2018.
Janša has published several books, the two of which are Premiki ("Manoeuvres", published in 1992 and subsequently translated into English under the title "The Making of the Slovenian State") and Okopi ("Barricades", 1994), in which he exposes his personal views on the problems of Slovenia's transition from communism to a parliamentary democracy. In both books, but particularly in Okopi, Janša criticized the then president of Slovenia Milan Kučan of interfering in daily politics using the informal influence he had gained as the last chairman of the Communist Party of Slovenia. He published a second edition of the same book: Dvajset let pozneje Okopi with some additional documents and personal views. Podružbljanje varnosti in obrambe ('The Socialization of Security and Defence', editor); Ljubljana: Republiška konferenca ZSMS, 1984. Stane Kavčič, Dnevnik in spomini ('The Memoirs of Stane Kavčič', co edited with Igor Bavčar); Ljubljana: ČKZ, 1988. Na svoji strani ('On One's Own Side', collection of articles); Ljubljana: ČKZ, 1988. Premiki: nastajanje in obramba slovenske države 1988–1992; Ljubljana: Mladinska knjiga, 1992. English translation: The Making of the Slovenian State, 1988–1992: the Collapse of Yugoslavia; Ljubljana: Mladinska knjiga, 1994. Okopi: pot slovenske države 1991–1994 ('Trenches: the Evolution of the Slovenian State, 1991–1994'); Ljubljana: Mladinska knjiga, 1994. Sedem let pozneje ('Seven Years Later'). Ljubljana: Založba Karantanija, 1994. Osem let pozneje ('Eight Years Later', co authored with Ivan Borštner and David Tasić); Ljubljana: Založba Karantanija, 1995. Dvajset let pozneje, Okopi II ('Twenty Years Later, Trenches II'). Ljubljana: Založba Mladinska knjiga, 2014. White panther : the first book of The kingdom of Noric. London: IndieBooks, 2018.