Кіріспе

Тавира (tɐˈviɾɐ) – Португалияның оңтүстік жағалауындағы Алгарв аймағының шығысында орналасқан португал қаласы және муниципалитеті, Коста-ду-Акантиладоның астанасы. Ол Фаро қаласының шығысында және Гуадиана өзені арқылы Испаниядағы Уэльва қаласының батысында жатыр. Гилао өзені Тавирада Атлант мұхитына құяды. 2011 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 26 167 адамды құрайды, ал ауданы 606,97 км²-ге жетеді. Тавира – Жерорта теңізі диетасын ЮНЕСКО-ның Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасы тізіміне енгізу үшін Португалияның өкілдік қауымдастығы.

Қола дәуірі Рим империясына дейін

Тавираның тарихы қола дәуірінің соңына (1000-800 ж.б.д.) дейін жетеді. 8 ғасырда б.з.д. ол Пиреней түбегінің батысындағы алғашқы финикиялық елді мекендердің біріне айналды. Финикиялықтар мұнда мықты қабырғалары, кем дегенде екі ғибадатханасы, екі порты және тұрақты қалалық құрылымы бар колониялық қалалық орталық құрды. Бұл құрылым б.з.д. 6 ғасырының соңына дейін сақталды, содан кейін қақтығыстар салдарынан қирады. Оның бастапқы аты Баал Сафон болған деп есептеледі, ол финикиялықтардың Күн күркірі мен Теңіз құдайының құрметіне берілген. Римдіктер кейін оны Балса деп атады. Бір ғасыр бойы тасталып кеткеннен кейін, Тавира қайта жаңғырды және Тавираның Тартессиан кезеңінде одан да ірі елді мекенге айналды, бірақ б.з.д. 4 ғасырының соңына қарай тағы да тасталып кетті. Жақын маңдағы Серро-ду-Кавако төбесінде жаңа қалалық орталық пайда болды, ол император Август заманына дейін бекітілген елді мекен ретінде пайдаланылды.

Рим империясынан маврлар жаулап алғанға дейін

Цезарь дәуірінде римдіктер жаңа порты құрды, оның бір бөлігі Тавирадан болды, оған Балса деп ат қойылды. Балса үлкен қалаға айналды, тіпті Тавирадан әлдеқайда ірі, ол Рим империясымен бірге өсті, гүлденді және құлдырады. VIII ғасырда мавриттер Иберияны басып алған кезде, Балса қала ретінде жойылған еді. Рим үкімдігі кезінде Тавира Балса мен Басурис (қазіргі Кастро-Марим) арасындағы маңызды жолдағы екінші дәрежелі тоқтау орны болды.

Маврлар билігі

Тавираны 8-13 ғасырлар аралығында маврлар басып алған кезең аймақтың ауыл шаруашылығына, сәулетіне және мәдениетіне өз ықпалын тигізді. Сол ықпал Тавирада бүгінге дейін сақталған, ақ түсті ғимараттарында, мавр стиліндегі есіктер мен шатырларында көрініс береді. Тавира қамалы, екі мешіт және сарайлар маврлар тұсында салынған. Жеті аркалы "Рим көпірі" соңғы археологиялық зерттеулерге сәйкес римдік емес, 12 ғасырға жататын мавр көпірі екені анықталды. Бұл Тавира үшін экономикалық өркендеу кезеңі болды, қала теңізшілер мен балықшылар үшін маңызды портқа айналды. Аймақ 11 ғасырға дейін ауылдық сипатта болды, одан кейін мавр Тавирасы (арабша Табира, "жасырын жер") қарқынды дамып, сол кездегі Гарб аль-Андалустың (Батыс) ірі қалаларының біріне айналды, қазіргі Алгарве аймағының бір бөлігі.

Реконкиста

1242 жылы Дом Пайо Перес Коррея жеті маңызды рыцары бітім шарты кезінде қаза болғаннан кейін, Тавираны морилерден қанды кек алу шайқасында қайтарып алды. Дом Пайоның христиан әскерлері Тавира халқының көп бөлігін қырып салды, ал аза тұрғандары "Мурария" деп аталатын кішкентай ауданда қалды.

1755 жылғы жер сілкінісі

18 ғасырда өзендегі порты тұз, құрғақ балық және шарап сияқты өнімдерді тасымалдау үшін маңызды рөл атқарды. Алгарве аймағының көп бөлігі сияқты, оның ғимараттарының барлығы дерлік 1755 жылғы жер сілкінісінен қирады. Бұл жер сілкінісінің күші 8.5–9.0 балға жетеді деп есептеледі және жоғары қарқындылықтағы дірілдеу (Меркалли шкаласы бойынша XI (Extreme) деңгейі) мен цунами салдарынан Алгарве аймағында кең ауқымда зардаптар тудырды. Жер сілкінісі Лиссабон жер сілкінісі деп аталады, себебі оның нәтижесінде астана қаласында зор қиындықтар туды, бірақ эпицентрі Алгарве аймағындағы Сент-Винсент мүйісінің оңтүстік-батысында орналасқан.

Демография

Халық саны. Тавира муниципалитеті (1801–2011) 1801 1849 1900 1930 1940 1960 1981 1991 2001 2008 2011 10 557 14 162 25 392 27 786 28 920 27 798 24 615 24 857 24 997 25 394 26 167

Бүгінгі Тавира

Қала содан бері қайтадан салынды, онда көптеген әдемі 18-ғасырлық ғимараттар мен 37 шіркеу бар. Қаланың екі бөлігін Гилао өзені арқылы көпір жалғастырады. Мәсет орнында салынған Санта-Мария-ду-Кастело шіркеуі Дом Пайо Перес Коррейя мен оның рыцарларының қабірлерін сақтайды. Шіркеудің тарихы 13 ғасырға дейін жетеді, ал сағат мұнарасы бұрынғы минареттің орнында қайта жаңартылған. 1275 жылы Тавирада қайтыс болған Дом Пайоның бюсті қала әкімшілігінің бұрышында орналасқан. Бұрын балық аулау осы аймақтың басты кәсібі болған, бірақ тунец балықтарының қоныс аудару жолдарының өзгеруі және Гилао өзеніндегі лайдың жиналуы салдарынан ол төмендеді. Халық саны шамамен 25 000 тұрғын (Тавира муниципалитеті) әскери базаны қолдайды. Әлі де кең ауқымды туризмге толыққанды тап болмаса да, жақын жерде бірнеше гольф алаңдары бар. Жергілікті жағажай тұзды далалардан кейін жатыр, оған Санта-Лузия жаяу көпірі арқылы немесе пароммен жетуге болады, ол саяхатшыларды Риа Формоза табиғи ылғалды жерлер паркінің бөлігі – Илья-де-Тавира құм аралына жеткізеді. Соңғы жылдары қала шетінде кинотеатр, супермаркеттер мен мейрамханаларды қамтитын Gran Plaza сауда орталығы салынды. Тұрғын үй бағасы соңғы жылдары күрт өсті. Қала маңындағы көптеген гольф клубтарының дамуы да әсер етті. Алгарведегі танымал қалалардың бірі ретінде Тавира туризмнен пайда көреді, ол аймақтың экономикасының басты саласы болып табылады.

Көлік

Тавираның Вила-Реал-де-Санто-Антониодан Фаро мен Лагосқа дейінгі бағытта өзінің теміржол станциясы бар. Пойыздарды «Comboios de Portugal» (CP) компаниясы жүргізеді. Лиссабонға және Португалияның қалған бөлігіне қатынайтын пойыздар Фаро станциясынан ұсынылады. А22 ақы төленетін тас жолы қаланың жанынан өтеді. Бұл Алгарве жағалауы және шығысқа қарай Севильяға жылдам автомобиль жолымен қатынау мүмкіндігін береді. Ең жақын халықаралық әуежайлар – Фаро және Севилья.