1840-1867 жылдардағы норвегиялық ұлттық романтизм қозғалысы
Norwegian romantic nationalism
Норвеж романтикалық ұлтшылдығы (1840-1867) – норвеж тілі, өнері мен мәдениетіндегі ұлттық ерекшеліктерді, табиғат сұлулығын дәріптеген қозғалыс. Тарих, саясат әсері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиядағы 1840-1867 жылдар аралығындағы қозғалыс. Норвегиялық романтикалық ұлтшылдық (Nasjonalromantikken) – 1840-1867 жылдар аралығында Норвегияда өнер, әдебиет және халық мәдениетінде дамыған, Норвегия табиғатының эстетикасын және норвегиялық ұлттық ерекшелікті баса көрсететін қозғалыс. Норвегияда көп зерттелген және талқыланған тақырып, ол ностальгиямен ерекшеленеді.
Movement in Norway between 1840 and 1867
Norwegian romantic nationalism (Nasjonalromantikken) was a movement in Norway between 1840 and 1867 in art, literature, and popular culture that emphasized the aesthetics of Norwegian nature and the uniqueness of the Norwegian national identity. A subject of much study and debate in Norway, it was characterized by nostalgia.
Өмірбаян
Норвегиялық романтикалық ұлтшылдықтың контексі мен әсері жақындағы тарих пен саяси жағдайдан туындады. Қара өлімнен кейін Норвегия Данияға тәуелді болды және Копенгаген екі елдің де астанасы ретінде біріктірілді. Содан кейін, Норвегиядан Данияға, Копенгагенде білім алған, Данияның зиялылары мен мәдени тұлғаларына айналған талантты адамдар қоныс аударды, олардың ең танымал өкілі Людвиг Холберг болды. 400 жылдан астам уақыт бойы Дания-Норвегия одағындағы тәуелді, екінші дәрежелі бөлік ретінде, Копенгагендегі үкімет тарапынан мәдени жағынан артта қалған аймақ ретінде қарастырылғаннан кейін, ерекше норвегиялық мәдениет тек Норвегияның ауылдық аймандарындағы шаруалар мен крестьян арасында сақталды. Норвегия 1814 жылы Швеция Корольдігімен жеке одақта жартылай тәуелсіздік алды. Норвегиялықтар үшін, 1814 жылы саяси ұмтылыстарын қайта бекіткеннен кейін, ерекше норвегиялық ұлттық сананың мәселесі маңызды болды. Қалалық мәдениет ауылдық аймақтарда да кеңінен таралғандықтан, Норвегияның бай мәдени мұрасы қауіп төңкеріліп, құлдырауға ұшырады. Осының салдарынан, бірқатар адамдар ерекше норвегиялық мәдениеттің артефакттарын жинауға кірісіп, осылайша норвегиялық ұлттық сананы сақтап, дамытуға үміттенді.
The context and impact of Norwegian romantic nationalism derived from recent history and the political situation. Following the Black Plague, Norway became dependent on Denmark and Copenhagen was made capital of both countries in a personal union. Subsequently, there was a brain drain of talented people from Norway to Denmark, who studied in Copenhagen and became intellectuals and cultural icons in Denmark, most famously Ludvig Holberg. After more than 400 years as a dependent lesser part in the Denmark Norway union treated as a cultural backwater by the absentee government in Copenhagen, the only uniquely Norwegian culture was found among the farmers and peasants in rural districts in Norway; Norway had in 1814 gained a partial independence in a personal union with the Kingdom of Sweden. For Norwegians, having reasserted their political aspirations in 1814, the question of a distinct Norwegian identity became important. As urban culture gained prominence also in the rural districts, the rich cultural heritage of the Norwegian countryside came under threat. As a result, a number of individuals set out to collect the artifacts of the distinctly Norwegian culture, hoping thereby to preserve and promote a sense of Norwegian identity.
Кейінгі дамуы
Ұлттық романтизм қозғалысының соңғы күндері ауылдық ғимараттарды, қолөнер бұйымдарын және өнер туындыларын жинауға күш-жігер қайта жанданды. Стокгольмдегі Нордиска Музеетінің негізін қалаушы Артур Хазелиус үлкен коллекцияларды жинап (және, мүмкін, құтқарып) Швецияға жіберді. Швеция мен Норвегия арасындағы одақтың соңғы патшасы Оскар II осы жаңа жинау толқынының қолдаушысы болды, ол ең көне ашық ауадағы мұражайлардың бірі – Норск фольклорлық мұражайының бастауы болды. Ол Бюгдойдағы корольдік иеліктердің басқарушысы Кристиан Холстқа ауылдық аймақтардан ескі ғимараттарды жинауда көмектесті. Мұражайда әлі күнге дейін сақталған ғимараттардың ішінде 1880-ші жылдардың басында осында көшірілген Гол-Стев шіркеуі ең танымал болып табылады. Ұзақ өтпей, басқа да пионерлер дәстүрлі норвегиялық сәулет және қолөнердің маңызды туындыларын сақтап қалу үшін ұқсас күш-жігерді бастады. Андерс Сандвиг Лиллехаммерде Майхауген мұражайын құрды. Хульда Гарборг дәстүрлі халық костюмдерін (бунад) және билерді жинауды бастады. Бұл жұмыс әлі де жалғасуда, бірақ 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Норвегияда басқа мәдени қозғалыстар алға шыққанда жүйелірек айналды. Романтикалық ұлтшылдық норвегиялық ұлттық санаға зор әсер етті. Аңыздағы Аскеладден кейіпкері норвегиялықтардың өмір салтының ажырамас бөлігі деп есептеледі. Норвегия Конституция күнінде тіпті Осло және Берген сияқты қалаларда да адамдардың көп бөлігі парадқа бунад киінеді, мұндай нәрсе 100 жыл бұрын мүмкін емес еді.
In the waning days of the national romantic movement, efforts were renewed to collect rural buildings, handcrafts and arts. Arthur Hazelius, the founder of Nordiska Museet in Stockholm gathered (and arguably rescued) large collections and sent them to Sweden. The last king of union between Sweden and Norway, Oscar II, was a supporter of this new wave of collecting, starting one of the oldest outdoor museums, the origins of Norsk Folkemuseum. He supported the manager of the Royal domains at Bygdøy, Christian Holst in his efforts to gather old buildings from the rural districts. Among the buildings that are still at the museum, the Gol stave church, moved here in the beginning of the 1880s, is the most prominent. Soon after other pioneers started equal efforts to rescue important pieces of traditional Norwegian architecture and handicraft. Anders Sandvig started the museum Maihaugen at Lillehammer. Hulda Garborg started the collecting of traditional folk costumes (bunad) and dances. This effort is still underway, but became more systematic as other cultural movements took the center stage in Norway in the late 19th and early 20th century. Romantic nationalism has had an enormous impact on the Norwegian national identity. The Askeladden character from the fairy tales is considered being an integral part of the Norwegian way. On the Norwegian Constitution Day even in cities like Oslo and Bergen, a great proportion of people dress up in bunad for the parade, unthinkable 100 years ago.