Кіріспе
Шығармалық рөлдік ойын кейіпкері граф Страд фон Зарович – бастапқыда өте танымал Advanced Dungeons and Dragons ойынының I6: Ravenloft авантюралық модулінде басты жау ретінде пайда болған ойдан туған кейіпкер. Кейін бұл кейіпкер мен оның әлемі келесі модульдерде, романдарында және Ravenloft кампаниясы аясында толығырақ зерттелді. Осы әлемде Страд – Рейвенлофттың қараңғы иелерінің біріншісі әрі ең танымал өкілі. Ол – өте қуатты ежелгі вампир. Сонымен қатар ол шебер некромант, дағдылы жауынгер және Баровия жерінің сөзсіз билеушісі.
Count Strahd von Zarovich is a fictional character originally appearing as the feature villain in the highly popular Advanced Dungeons and Dragons adventure module I6: Ravenloft. Later, this character and his world would be explored in follow up modules, novels, and the Ravenloft campaign setting. Within this setting, Strahd is the first and best known of Ravenloft's darklords. He is a powerful ancient vampire. He is also a master necromancer, a skilled warrior, and the unquestioned ruler of the domain of Barovia.
Шығармашылық бастауы
1978 жылы Трейси мен Лора Хикман кейіннен Dungeon & Dragons модульдері ретінде жарияланған оқиғаларды жазды. Strahd Хикмандар "Трейси D&D-нің көңілсіз сеансынан үйге оралғаннан кейін жасады. Бірінші нұсқада ойын көбінесе әңгімелеуге қатысты емес. Ол негізінен графикалық қағазға кездейсоқ түрмелерді сызу және олардың ішіндегі жаратылыстармен алтын мен тәжірибе ұпайлары үшін күресуді қамтиды. Сол кездейсоқ бөлмелердің бірінде вампир болды, ол Трейсиге бірден көзге түсті. Ол вампир сияқты жаратылыстың неліктен сопақшалар, гоблиндер мен зомбилермен бірге кездейсоқ түрмеде отыратынын түсінбеді. Сондықтан ол әйелімен бірге, оның себептері мен тарихы бар, вампирді жауыздыққа айналдыруды ойлады". Хикмандар Ravenloft жұмысын бастағанда, олар вампир архетипі тым көп қолданылып, банальды және қарапайым болып кеткенін сезінді және модуль үшін осы жаратылыстың қорқынышты нұсқасын жасауға шешім қабылдады. Олар оны бес жыл бойы әр Хэллоуинде өздерінің ойын жүйесінде "Вампир" атты оқиғамен ойыншылар тобымен сынақтан өткізді. "Хикмандардың айтуынша, жанрдың алғашқы жылдарындағы романтикалық вампирлер тек әйелдерін ұрып-соққан ғана емес, өлтірген де, ең нашар түрдегі құрылымдық тәуелділіктің архетипі болған". Сонымен қатар, "алғашқы 'Ravenloft' Стрейд үшін соңғы көріністерде сүйікті фон болды". Ravenloft-та пайда болғаннан кейін, Strahd Dungeons & Dragons-та ең танымал жауыз персонаждардың біріне айналды. Ойын дизайнера Рик Сван Стрейд туралы былай деді: "Теңдесі жоқ айлакерлікке ие жоғары деңгейдегі некромант, Стрейд граф Дракуламен бірге қорқыныштың ең есте қаларлық қан сорғыштарының бірі". Ravenloft: Realm of Terror дизайнерлері науқан атмосферасына назар аударуға шешім қабылдады, нәтижесінде Ravenloft "үркіттің демипланына" айналды. Бұл демиплан енді "Баровия және Мордент сияқты көптеген қорқынышты жерлерді қамтыды, олар екі 'Ravenloft' модулінен алынған". "Түпнұсқа 'Ravenloft'-тан Стрейдтің тарихы тіпті 'Ravenloft' - үркіттің демипланы қалай пайда болғаны туралы әңгімеге де енгізілді". П.Н.Элродтың жеке Livejournal блогында атап өткеніндей, Strahd von Zarovich пен американдық 1960-1970 жылдардағы Dark Shadows телесериалының кейіпкері Барнабас Коллинз арасында көптеген ұқсастықтар бар. Стрейд жаңа науқандық ортада орналасқан бірнеше оқиғалық модульдерде пайда болды және "Ұлы Конъюнкция тізбегінің соңғы оқиғаларында ерекше назар аударды: RQ3: "Қараңғылықтан" (1992) және RM1: "Зұлымдықтың тамыры" (1993)". Roots of Evil Стрейдтің тарихына қосымша мәліметтер қосты, мысалы, Арканолот Инажираны таныстыру, онымен Стрейд "ескі заманда келісім жасады". Оныншы Ravenloft оқиғасы, RM4: House of Strahd (1993), бастапқы Ravenloft модулін келесі өзгерістермен жаңартты: ол AD&D 2e ережелеріне жаңартылды, Баровия тарихы науқан тарихымен үйлестірілді және Стрейдқа "Қараңғы Лорд мәртебесін көрсету үшін" қуаты күшейтілді. Стрейд DreamForge Intertainment компаниясының Ravenloft: Strahd's Possession (1994) видео ойынының басты кейіпкері болды. Стрейд сондай-ақ PlayStation ойынында Iron & Blood: Warriors of Ravenloft (1996) пайда болады және құпия код арқылы ойналатын кейіпкер ретінде ашылуы мүмкін.
3-ші және 3.5-ші басылым
2001 жылы White Wolf Ravenloft Campaign Setting-тің 3-ші басылымын шығарды, онда Страдтың тарихының толық уақыт жобасы келтірілген. Dragon #315 (2004 жылғы қаңтар) Страдтың 3-ші басылымға сәйкес статистикалық сипаттамасын ұсынды. Бұл түпнұсқа Ravenloft модулінің 3.5 нұсқасы.
4-ші басылым
2010 жылы Страд Castle Ravenloft Board Game ойыны арқылы алғаш рет үстел ойындары әлеміне енді. Ravenloft әлеміне қатысты 4-ші нұсқа Gen Con 2010 көрмесінде жарияланғанымен, ол ешқашан жарық көрмеді. Сондай-ақ, Dragon #416 журналында "Тарихты тексеру: Страд және Ван Рихтен" (2012 жылғы қазан) мақаласы жарияланды.
Бесінші басылым
Strahd D&D бесінші басылымы үшін 2016 жылғы "Curse of Strahd" приключение модуліне оралды. Стрейдтің модульдегі зұлым кейіпкер рөлі туралы Крис Перкинс былай деді: "Готтық қорқыныш әдебиетінде зұлым кейіпкердің азабы көбінесе өзіне-өзі салған жаза; зұлым кейіпкер, иронияға толы түрде, өздерінің қорқынышты табиғаты мен қорқынышты істерінің құрбанына айналады. Ол – қатерлі нарциссизмінің тұзағына түскен қасіретке ұшыраған нарциссист – мәңгі жалғыз, мәңгі қорқынышты және өзгеруге бейімсіз. Ол құтқарылу мүмкін болмағандықтан жойылмалы. [ ] Қорқыныш әдебиетінде зұлым кейіпкер адамдықтың жоқтығын бейнелейді, көбінесе ескерту ретінде қызмет етеді: адамдығын жоғалтсаң, оны ешқашан қайтара алмайсың. Басқа қиял әлемінің зұлым кейіпкерлері мұндай қорқынышты шындыққа осылай бейімделмейді". Модульді әзірлеу процесі туралы Перкинс былай деді: "Хикманс Страдты бастапқы "Ravenloft" приключениесінде бейнеленгеннен өзгеше көріп тұрды. Олардың ойдағы образы Бела Легосинің вампиріне онша ұқсамайтын. Трейси ескі даггертипті (күмістелген мыс табаққа түсірілген фотосуреттің ерте түрі) тапты, ол оның ойындағы Страдтың келбетін дәл бейнеледі, және біз осы суретті вампирдің жаңа келбетін жасау үшін анықтама ретінде пайдаландық". Трейси Хикманның "Страдтың қарғысы" жұмысындағы мақсаттарының бірі "вампир фольклорын оның бастапқы түбірлеріне қайтару" болды.
Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны
Асыл тегінен тараған Штрад өмірінің көп бөлігін жақсылық пен заңдылыққа қызмет етуге арнады, ең бастысы – жауынгер және әскер басшысы ретінде. Алайда, осындай жылдарға созылған қызмет оған ауыр тиді, орта жасқа келген кезде Штрад өмірін және жастығын зейінсіз кетірді деп ойлады. Осы көңіл күймен ол Баровия аймағын жаулап алып, онда билік құрып, Равенлофт деп аталатын бұрыннан бар қаланы резиденциясы етіп алды. Осы билік пен қауіпсіздік орнынан ол әулетінің мүшелерін – «ата-бабалық тақтарынан ұзақ уақыт бұрын айырылғандарын» шақырып, өзіне қосылуға шақырды, соның ішінде кіші інісі Сергей де болды. Осыдан кейін біраз уақыт өткен соң граф жас баровтық Татьянаға ғашық болды, бірақ ол Сергейге деген сезімін қабылдамады. Көңілі құлдырап, Сергейге қызғанышпен қараған Штрад жастығын қайтару үшін сиқырлы жол іздеді. Жүзсіз күйзеліске берілгенде ол «қанмен келісім жасады». Сергей мен Татьянаның үйлену күні Штрад інісін өлтіріп, Татьянаға өзінің сүйіспеншілігін білдірді, бірақ қайғыға батқан ол қашып, Равенлофт қамалының балконынан өзін лақтырып өлтірді. Штрадтың өзі қамал күзетшілерінің садағынан құлады. Бірақ ол өлмеді, Баровия жерінде вампир ретінде биледі. Содан кейін Равенлофттың тұманы Штрадты Үрейдің жартылай әлеміне тартты. Штрадтың тарихы одан әрі нақтыланды, ол белгісіз бір күшпен жасаған келісімнің нәтижесінде беймәлім түрде вампирге айналды (Штрад оны Өлім деп мәлімдейді). Штрад өзінің аймағын қараңғы иелердің ішінде ең ұзақ уақыт биледі, сондықтан Равенлофттың құрылысын білуде теңдессіз. Штрад өз жерінің шекарасын жапқанда, улы тұман пайда болып, оны кесіп өтуге тырысқандарды улайды. Улы тұманнан құтылудың екі жолы бар: уға қарсы иммунитет (сыйлық көмектеспейді, бірақ уға қарсы табиғи иммунитеті бар жаратылыстар, мысалы, элементальдар, конструкциялар және өлі еместер, ештеңеден қорқа алмайды) немесе қашуға тырысуды тоқтату. Сонымен қатар, вистанилер жабық шекараға қарсы иммунитет беретін құпия дәуірді біледі. Бұл тұман Баровия ауылын да толығымен қамтиды. Штрадтың қарғысы – ол Баровияның абсолютті мырзасы және иесі болғанымен, үйлерге шақырусыз кіре алады, өйткені олар оның меншігінде, әр буын сайын Татьянаның жаңадан туған бейнесін көретін әйелмен кездеседі. Ол әрқашан оны баурап алуға тырысады, бірақ оның жазасы қайталанып, әйел сөзсіз өледі. Штрад – қараңғы иелердің ішіндегі ең қиын қарсыластардың бірі. Оның некромантияны меңгеруі соншалықты зор, ол көзге көрінбейтінді көре алатын, троль сияқты жаңарып, кесілген мүшелері де күресін жалғастыратын «супер зомби» сияқты нәрсені жасады. Штрад бұрын өзінің аймағына кірген кем дегенде екі қараңғы иемен күресуге мәжбүр болды: Азалин Рекс – лич және Лорд Сот – өлім салт атты. Лорд Сот Баровияда болған кезде, Штрад Соттың күші Равенлофтқа келген сәттен бастап өзіне тең екенін түсінді. Штрадтың қызметшілерінің әскерлері Лорд Соттың алдында құлады, ал Соттың келтірген зардабы тіпті Штрадты да дүрліктірді. Баровиядан Лорд Сотты қуу үшін Штрад Сот іздеген нәрсені – сатқын қызметші Карадокты беруге мәжбүр болды, Соттың сүйікті жеріне одан да көп зиян келдіруінен қорқып. Ravenloft кампаниясы жасалғанда, Ravenloft II оқиғалары қайта жаңғыртылды, Штрад адам алхимигі кейпінде болды және модуль аяқталғанда өлмеді.
Қабылдау
Strahd Dragon журналының соңғы санында Dungeons & Dragons тарихындағы ең ұлы жаулардың бірі деп аталды. 2018 жылы Strahd Screen Rant тізімінде "Dungeons & Dragons: The 15 Most Powerful Villains, Ranked" рейтингі бойынша 15-орында келді, ал Скотт Бэйрд: "Ол вампир болғандықтан, Strahd-ты жеңудің көптеген жолдары бар, тіпті кейбір Dungeons & Dragons сыныптарына қол жетімді зомбиге қарсы күшті қабілеттер туралы айтудың қажеті де жоқ" деп атап өтті. Strahd сондай-ақ Game Rant-тің 2020 жылғы "10 Must Have NPCs In Dungeons & Dragons Lore To Make Your Campaigns Awesome" тізімінде 8-орында болды. Мақалада: "Страдтың қарғысын енгізуді немесе оны өз кампаниясына бейімдеуді жоспарлап отырған DM-дер граф Страдты жаман NPC ретінде көрсетуі мүмкін. Ол тіпті Warlock Patron ретінде де пайда болуы мүмкін, ал Warlock-тың оқиғасы Баровияға келгеннен кейін өрбуі мүмкін. Ақымақтығымен, болжамсыздығымен және қорқынышты табиғатымен тартымды және әдемі жаман кейіпкер граф Страд оңай сүйікті жаманға айналуы мүмкін" делінген. Генри Гласшин SLUG Magazine үшін: "Ravenloft шыққанға дейін, әрбір оқиға модулі ойыншы кейіпкерлерінің батылдығы мен төзімділігін сынауға арналған қарапайым тұзақтар мен монстрлермен кездесулерден тұрды. Хикмандар осы кампаниялардың кездейсоқ сипатынан жалықты және кітаптарда кездесетін, бірақ кампанияларда сирек кездесетін бай, күрделі жаманды іздеді. Сондықтан олар граф Страд фон Заровичті ойлап тапты. Күні бүгінге дейін ол Dungeons & Dragons-тың ең жақсы жазылған және ең қызықты жауларының бірі. Ол ойыншыларды өлместік пен қара күш мүмкіндігімен азғырып, ойнайды. Бірақ ол өзінің бұрмаланған құштарлықтарының нәтижесін де сезінеді, оны жетелейтін және күшін сақтайтын өлімге әкелетін мақтаныш. Ол күрделі және өте ұнатуға болатын жаман, және осының өзі оны соншалықты қауіпті етеді" деп жазды. Ari David CBR үшін: "D&D мультивсегінің көптеген әлеміндегі барлық үлкен жаулардың ішінде граф Страд фон Зарович мәңгілікке ең қорқыныштылардың бірі болып қала береді. [ ] Strahd жай ғана Дракуланың көшірмесі емес. Оның мысық пен тышқан ойындарының астында бір кездегі ұлы жауынгердің сынған жүрегі жатыр. Оның жамандыққа құлауына мақтаныш, қызғаныш және махаббат себеп болды. Оған қарамастан, ол өзінің доменіне байланысты тұтқын, зорлық-зомбылық циклін қайталауға міндетті. Оның D&D жанкүйерлері арасындағы танымалдығы оның адамгершілік тарихының арқасында жоғары болып қала береді. Ол зұлым аждаһа құдайлары, шайтан ханзадалары және зомби сиқыршылары галереясының арасында бірегей тұлға". Рори Бристол GeekDad үшін Strahd-тың Curse of Strahd (2016) бейнесі туралы: "Strahd - қорқынышты жанрдың көптеген классикалық белгілері бар ғасырлар бойы өмір сүрген вампир. Күшті жаңару қабілетімен, жануарға немесе тұманға айналу қабілетімен және үш аңыздық қабілетімен, Strahd сіз іздеген кошмар. Оның билік, жеңіс және үстемдікке деген құштарлығы оны заңды жаман мінез-құлқымен қатал билеуші етті. Бірақ оның жалғыз ғашығына деген құштарлығы оның жүрегін әрқашан оның қайта тууына аңсауға мәжбүр етті. Ол партиядан қорықпайды, өйткені олар оның патшалығына оның зұлым мақсаттарымен келуі оның қалауы еді". Gavin Sheehan, Bleeding Cool үшін Dungeons and Dragons: Shadows of the Vampire (2016 жылғы қараша) бейнесі туралы: "Shadows Of The Vampire біздің сүйіктіміз, өйткені ол сізді ойынның ең ұзаққа созылған жауларының бірімен, Ravenloft оқиғаларынан граф Страд фон Заровичпен таныстырады. Егер сіз әлі атауын түсінбесеңіз, Strahd осы әлемдегі барлық вампирлердің вампирі, және онымен бірге әдеттегі қорқыныш, қараңғылық, қантөгіс және түн ортасында күзеттеп тұру, сондықтан сіз оның қараңғы әскеріне қосылмайсыз. Егер сіз қорқынышты немесе белгілі бір әңгімелерді айтумен байланысты қауіп-қатерді ұнататын болсаңыз, бұл сіз үшін".
Рөлдік ойын модульдері мен бастапқы кітаптар
Джереми Кроуфорд, Лора Хикман, Трейси Хикман, Адам Ли, Кристофер Перкинс, Ричард Уиттерс (2016). Стрехттің қарғысы. Жағалау сиқыршылары.