Кіріспе

Фантастикалық кейіпкер

Горд Жаршы – Гари Гигакс жазған фантастикалық романдар мен әңгімелердің басты кейіпкері. Гигакс бұл романдар мен әңгімелерді Dungeons & Dragons ойыны үшін World of Greyhawk кампаниялық әлемін насихаттау мақсатымен жазған. TSR компаниясынан кеткен соң да Гигакс бірнеше жыл бойы Горд Жаршы туралы романдар жазуын жалғастырды. Бұл туындылардың барлығы Оерт планетасындағы ірі қаланың төменгі аудандарында қарапайым отбасыда өскен Горд атты жас шабандоздың Оерт планетасын демонның билігінен қорғауға бағытталған ерліктері мен оқиғаларына арналған.

Жариялану тарихы

1984 жылы жарық көрген Dragonlance оқиғасының табысты болуына ықпал еткен факторлардың бірі - Трейси Хикман мен Маргарет Вайстың бір мезгілде жазылған романдары болды. World of Greyhawk кампаниясының әзірлеушісі Гэри Гигакс, Greyhawk-та орын алған романдардың оның жақында жарық көрген World of Greyhawk жинағы үшін де пайдалы болуы мүмкін екенін түсінді, сондықтан ол Greyhawk Adventures атты серияның бірінші романы – «Ескі қаланың сағасын» жазды. Романның басты кейіпкері – Горд Жаршы, ал оның алғашқы романы Грейхок қаласының шұңқырлы ауданынан әлемді аралап, ұрылық өнерде есімдерін шығарған оның өсу жолын баяндайды. Роман, Фланасс аймағындағы түрлі қалалар мен елдердің әлеуметтік әдет-ғұрыптары мен тұрғындары туралы толыққанды мәліметтер беру арқылы жинақтың сатылымын арттыру мақсатында жазылған. Шэннон Аппелклин: «Гигакс Гордты 1985 жылғы тамызда шыққан Dragon журналының 100-ші санындағы «Ай батқанда Қара мысық келеді» атты әңгімесінде таныстырды. Алғашқы роман, «Ескі қаланың сағасы» (1985) бірнеше айдан кейін жарық көрді» деп атап өтті. Аппелклин сондай-ақ, Гэри Гигакс бастаған соңғы жобалар TSR баспасында жарияланғанда, «тағы бірнеше Greyhawk кітабы жарық көрді. Солардың алғашқысы – «Зұлымдықтың артефактісі» (1986), Гигакстың Горд Жаршы туралы екінші және соңғы романы, TSR үшін жарық көрді». Аппелклин: «Гигакстың Горд Жаршы New Infinities жоғалып кеткеннен кейін бірнеше рет пайда болды, White Wolf's Pawn of Chaos: Tales of the Eternal Champion (1996) журналында және Paizo Publishing's Dragon Magazine #344 (2006) журналында жарияланды. Оның кейбір әңгімелерін Troll Lord Games және Paizo Publishing баспалары да қайта басып шығарды» деді. 1985 жылғы қарашада «Ескі қаланың сағасы» басылып шыққанға дейін, Гигакс оның жалғасын – «Зұлымдықтың артефактісін» жазды. Ол сондай-ақ, 1985 жылғы тамызда Dragon журналының арнайы 100-ші санында жарық көрген «Ай батқанда Қара мысық келеді» атты қысқа әңгімесін жазды. Бұл әңгіме ойыншыларға «Ескі қаланың сағасы» шығаруға дайын тұрған кезде Горд Жаршымен таныстырды. Алайда, сонымен бірге TSR-дің әртүрлі топтары компанияның болашағы туралы әртүрлі көзқарастарынан туындаған билік күресі болды, нәтижесінде Гигакс 1985 жылғы 31 желтоқсанда қызметтен босатылды. TSR-мен жасасқан келісімі бойынша Гигакс Горд Жаршыға, сондай-ақ оның атының әріптерінен құралған немесе оның атына байланысты ойын-сауыққа арналған барлық D&D кейіпкерлеріне құқықтарды сақтап қалды (мысалы, Yrag және Zagyg). 1985 жылы TSR-ден кеткеннен кейін, Гигакс Горд Жаршы туралы бірнеше роман жазуын жалғастырды, олар New Infinities Productions баспасынан жарық көрді: Sea of Death (1987), Night Arrant (1987), City of Hawks (1987), Come Endless Darkness (1988) және Dance of Demons (1988). Алайда, Гигакс болмаған кезде TSR Greyhawk оқиғасын Гигакс бағалай алмаған жаңа бағытқа бұрды, ал Горд Жаршысыз Greyhawk Adventures романдарының сериясын Роза Эстес жазуын жалғастырды. Өзінің бұрынғы Оерт әлемінің өлгенін жариялаған әдеби мәлімдеме жасап, Greyhawk және D&D-мен толыққанды үзіліс жасағысы келген Гигакс өзінің Оерт нұсқасын Горд Жаршы туралы соңғы романында – «Жын-шайтандардың биінде» жойды.

Серияның жалпы көрінісі

Романдар сериясы жетім, қаңғыбас Гордтың өсу жолын, оның қарапайым жастығынан бастап Баланстың бейнесі ретіндегі қалыптасуына дейін көрсетеді. Горд мансабын батырлық ниеттермен емес, бірақ бастапқы наставниктары – Геллор бард және друид Керли Гринлиф оны үнемі ар-ұяты бар мақсаттарға жетеледі. Көп ұзамай Гордтың Catlord деп аталатын сырлы құдаймен байланысы бар екені белгілі болады. Алғашқыда Gygax-тың Greyhawk кампаниясы әлемінің әлеуметтік және сипаттамалық егжей-тегжейлі ақпараттарын беру мақсатымен жазылған бұл серия, 1980 жылғы фолио басылымының немесе 1983 жылғы жинақтың шектеулі көлеміне сыймаған мәліметтерді қамтиды. Романдар Фриц Лейбердің Fafhrd және Gray Mouser әңгімелеріне ұқсас, қағаз беттеріне басылған қияли қилы қаһармандық стилінде жазылған. Gygax, D&D әрқашан тек ер адамдарға қызығушылық тудырады деп сенгендіктен, осы оқырман қауымы үшін жазды.

Жеке романдар

"Ескі қала сағасы" - TSR-дің "Грейхок Әңгімелері" сериясындағы тұңғыш роман. Ол Гордтың бала кезінен басталып, жас шағында және шебер ұры ретінде Грейхок қаласына қайта оралуымен аяқталады. Ол өнерді "кеңсақалдар гильдиясында" үйренеді және ресми ұрылар гильдиясының территориясына еніп келгені үшін кеңсақалдардың тудырған қақтығысына қатысады. Ол саяхаттап, түрлі батырлық оқиғаларға қатысады, соның ішінде соғысқа қатысудан бастап, тұтқынға алынған жас ақсүйек қызды босатуға дейін. "Зұлымдық артефакті" - "Ескі қала сағасы" романының жалғасы. Бұл Gygax жазған TSR-дің "Грейхок Әңгімелері" туы астындағы соңғы роман болды. Ежелгі артефакт табылады, оның күші олардың әлемін құрта алады. Горд пен оның серіктері осы зұлым артефакттың жаман қолға тимей, тоқтатылуын қамтамасыз етуге тырысады. "Өлім теңізі" - New Infinities Productions, Inc. басылымынан шыққан серияның алғашқы романы. Онда Горд жоғалған қалада жасырылған "Теорпартты" іздеу үшін Дауыл теңізіне саяхаттайды. Ол демон-иелер жіберген қарсыластарға қарсы тұруға тиіс: Зуггтмойға қызмет ететін психопаттық эльф Обми және Граццқа қызмет ететін дров жұбысы Эклавдра. Ол Эклавдраның клоны Ледамен танысып, оған ғашық болады. Леда мен Горд кітап соңында ажырасады, ол Аббиске оралып, Гразцтың жоғары мүддесі үшін Эклавдра рөлін сомдайды. "Түнгі қашу" - Гордтың жиырма жасқа толған шағында Грейхок қаласындағы оқиғалары туралы тоғыз әңгімеден тұратын жинақ. "Құстар қаласы" - "Ескі қала сағасы" оқиғаларының қайта баяндалуы. Гордтың қарапайым тіршілікке ие болғаннан шебер ұрыға дейін өсуі, сондай-ақ оның нағыз тегін іздеуі егжей-тегжейлі сипатталған. "Шексіз қараңғылық келсін" - "Өлім теңізі" тоқтаған жерден жалғасады және Горд Тариздун мен Энтропия мырзасының Мультивұқтарды басып алуын тоқтату үшін ізденісін жалғастырады. "Демондар биі" - финал, онда Горд пен Геллор әлемдегі ең күшті тепе-теңдік күштерінің тапсырмасымен Аңғарға кіріп, қалған Теопарттарды қайтарып алуға тырысады. Мақсат – ұзақ уақыт тұтқындалған, ең жамандық пен энтропияның құдайы Тариздунды босатып, оны жою. Роман Оерттің толық құлауымен және жаңа, жақсы әлемнің ашылуымен аяқталады.

Жинақталмаған әңгімелері

"Ай басында қара мысық келеді" – Горд пен оның досы варвар Черт туралы ертегі, онда Горд Мысық Иесінен тапсырма қабылдайды. "Evening Odds" оқиғасы "Қауіпті пеш: Мәңгілік чемпион туралы әңгімелер" антологиясында 14-ші оқиға болып келеді, бұл Майкл Муркоктың Мәңгілік чемпион мифологиясынан шабыттанған көркем әдебиеттер жинағы. Оқиға "Жын-шайтандардың биі" оқиғасынан кейін болған оқиғаларды қамтиды. Горд жаңа Мысық Иесі лауазымынан шеттетілген сияқты және Баланс Чемпионы ретінде балама әлемдерді аралап саяхаттап жүр. Оқиға барысында ол қазіргі Жердегі архаз Бафометтің қастандығын жоққа шығарады. "Гордтың оралуы" – Гордтың Грейхок қаласында шебер ұры ретінде өткен күндеріне арналған оқиға, ал "Сөзгердің ұрысы" – Горд пен Черттің қатысуымен, аты аталмаған қалада орын алатын тағы бір оқиға. Дейв Лэнгфорд, "Ақ жұлдыз" журналының 1986 жылғы сәуірдегі (78-ші саны) санында "Зұлымның артефактісін" қарап, Гигакстің жазу шеберлігін сынап, "Бірінші көз тастағанда, менің жаным ағылшын тіліне жасалған қатыгездіктермен тазартылды" деді. Лэнгфорд бұл кітапты нағыз фантастикалық роман емес, тек "AD&D кампаниясының жазбасы" деп санайды.

Басқа тексерулер

Жастар қорғаушыларының дауысы, тамыз, 1986, «Зұлымдықтың артефактісі» және «Қызыл теңіз» кітаптарына шолу, 169-бет;
Жастар қорғаушыларының дауысы, тамыз, 1988, «Шауқұрттар қаласы» кітабына шолу, 142-бет.

Сипаттама

Горд адамдар үшін кішкентай, бойы бір метр жеңілу тоғыз шаңыш, жіңішке және кеуделі деп сипатталады. Оның көздері темір сұр түсті. Оның қара шашы және зәйтүн түсті терісі бар (ол Ренни халқының арасында көзге түспеуге мүмкіндік береді).

"Жаршы Горд" романдары мен әңгімелерінің тізімі

Гигакс, Гэри. "Ай батқанда Қара мысық келеді: Грейхоктың Горд туралы әңгіме". Аждаһа #100 (TSR, 1985)
Гигакс, Гэри. Ескі қаланың сағасы (TSR, 1985)
Гигакс, Гэри. Зұлымдықтың артефактісі (TSR, 1986)
Гигакс, Гэри. Өлім теңізі (Жаңа шексіздер, 1987)
Гигакс, Гэри. Түндегі шабуыл (Жаңа шексіздер, 1987)
Гигакс, Гэри. Шауқұрттар қаласы (Жаңа шексіздер, 1987)
Гигакс, Гэри. Келе бер, шексіз қараңғылық (Жаңа шексіздер, 1988)
Гигакс, Гэри. Демондар биі (Жаңа шексіздер, 1988)
Гигакс, Гэри. "Кешкі мүмкіндіктер". Хаостың құрбаны: Мәңгілік чемпионның әңгімелері (White Wolf Publishing, Кларксон, Га. 1996)
Гигакс, Гэри және Бургуан, К. Р. "Гордтың оралуы". Аждаһа #344 (Paizo Publishing, 2006)
Гигакс, Гэри және Бургуан, К. Р. "Сықыршының ұрысы". Of Dice & Pen (Game Day Fiction, Flying Pen Press баспасының басып шығарған басылымы, Денвер, Co. 2008)

Қабылдау

2021 жылғы Io9 сериясында ескі Dungeons & Dragons романдарын қайта қарастырған Роб Брикен Гордты "кедейлік пен түрмеден шығып, планетадағы ең ұлы ұрылардың біріне айналған жас көше баласы" деп сипаттады және "Гигакс Гордқа тудыратын қиындықтардан ләззат алады" деп қосты. Ол Гордтың баяндамаларын "жоғарғы сюжеті мен эмоционалды дамуы жоқ, қарапайым D&D ойын сессиялары" деп атады. Брикен роман мен оның сюжетінің "мүлдем нашар" екенін, бірақ "Горд осылай ұнамас болмаса, жағдайды жақсартуға болатын еді" деп санайды. "Зұлымдық артефактісін" оқығаннан кейін Брикен "мен өмірімді жаман фильмдер мен кітаптарды қарап өткізуге арнаған адам ретінде, Горд туралы оқу мен үшін ешқандай пайда әкелмейтін нәрсеге ұқсайды" деді.