Кіріспе

Еуропалық комиссияның Брюссельдегі орны (Бельгия)

Берлемонт ғимараты (bɛʁlɛmɔ̃) – Брюссель, Бельгияда орналасқан, Еуропалық комиссияның бас штабына ие ғимарат. Бұл ғимарат Роберт Шуман айналымында, 200, rue de la Loi / Wetstraat мекенжайында, «Еуропалық аудан» деп белгілі аймақта орналасқан. Берлемонт архитектурасының ерекше пішіні Еуропалық комиссияның ресми нышанында қолданылады. Ғимарат Берлемонт әйелдерінің монастырының құрметіне аталған.

Қолданылуы

Құрылысынан бері Еуропалық комиссия орналасқан бұл ғимарат Еуропаның Брюссельдегі бейнесінің символына айналды және Еуропалық Одақтың атқарушы билігін білдіретін сөз тіркесіне айналды. Комиссияның өзі шамамен 60 ғимаратқа тараған, бірақ Берлемонт Комиссияның бас кеңсесі болып табылады, Еуропалық комиссияның төрағасы мен комиссарлар алқасы осы жерде орналасқан. Берлемонтта келесі Бас дирекциялар (департаменттер) да орналасқан: Адам ресурстары және қауіпсіздік (АД), Еуропалық саяси стратегия орталығы, бұрын Еуропалық саясат кеңесшілері бюросы (BEPA) деп аталған, Коммуникация (COMM), Брюссель инфрақұрылым және логистика басқармасы (OIB), Бас хатшылық (SG) және Құқықтық қызмет (SJ). Төраға кеңсесі, Комиссия және кеңес отырыстар залы 13-ші қабатта, "Hebdo" отырыстар залымен және La Convivialité мейрамханасымен бірге орналасқан. Урсула фон дер Ляйен Берлемонтта тұратын Комиссия төрағасының алғашқысы. Ол 13-ші қабаттағы кеңсесіне жақын кішкентай жеке кеңісте ұйықтайды.

Өмірбаян

Еуропалық мемлекеттік қызметкерлердің саны 1958 жылы Брюссельге келгеннен бері жылдам өсіп келе жатқандықтан, Еуропалық комиссия қала бойынша көбірек кеңсе кеңістігіне мұқтаж болды. 1965 жылға қарай Комиссияның өзі ғана 3200 қызметкері 8 түрлі тары ғимаратқа шашырап орналасқан болатын. Олар келген кезде ірі кеңселердің жетіспеуінен туған жағдай қиынға айналды және Комиссия өз қызметкерлерін Роберт Шуман айналымының маңындағы бірнеше жалға алынған ғимараттарда шоғырландыруға тырысты. Бельгия үкіметі мәселенің мәнін түсініп, Комиссияның қалуын қамтамасыз етуге ниеттенгендіктен, барлық қызметкерлерді орналастыруға жеткілікті ауқымды беделді әкімшілік кешен салуды ұсынды. Президент Уолтер Холлштейн институттардың қайда орналасатыны мәселесі талқыланып жатқандықтан, ұзақ мерзімді міндеттемелерге баруға мүдделі болғанымен, сақтық танытты. Дегенмен, кеңсе кеңістігіне деген қажеттілік өте зор болды. Бельгия үкіметінің ұсынысы үшін жеткілікті жер қажет болды, ол Леопольд кварталында (олар қазірдің өзінде орналасқан) және оңтүстік және шығыстағы мемлекеттік қызметкерлердің үйлеріне жақын орналасуы тиіс еді. Таңдалған жерді 300 жылдық тарихы бар Берлемонт әйелдері монастыры алып жатқан. Монастырь мен мектеп қала орталығынан тыс, Уотерлоодағы үлкен және тыныш жерге көшірілді. Бельгия мемлекеті жаңа мектепті аяқтап, инфрақұрылымын салғаннан кейін, Берлемонт ханымдары 1963 жылдың қараша айында Бельгия үкіметіне көп жылдар бойы құрылыс салушыларға сату үшін қысым көрсеткен жерді тапсырды. Қажетті шараларды ұйымдастыру үшін Бельгияның сыртқы істер министрі Пьер Виньи Комиссияның консультативтік Берлемонт тобын ұсынды, онда Комиссия, Бельгияның қоғамдық жұмыстар министрлігі, мердігерлер және сәулетшілер жоспарларды әзірлей алатын еді. Алайда, Бельгия мемлекеті Комиссияға ғана емес, сонымен қатар Комиссия кеткен жағдайда оның мемлекеттік қызметкерлері де пайдалана алатын ғимаратты қалаған. Сондықтан олар Etterbeek-те "Еуропалық қала" салу жобасына қарағанда орталық кеңсе ғимаратына басымдық берді. Жоспарлар олардың нақты тілектерін толыққанды қанағаттандырмағандықтан, Комиссия жалға алу төлемақысын төмендетуге қол жеткізді.

Құрылыс

Жұмыс жоспарланғандай, әр қанаты аяқталғаннан кейін қызметкерлер көшіп кіре алатын болды, ал ғимараттың қалған бөлігі құрылыс жұмыстары аяқталғанша салына берді. Солтүстік және шығыс қанаттары бірінші кезекте аяқталуға тиіс еді (1961 жылдың тамызында деп жоспарланған, бірақ бұл болжам асыра оптимистік болып шықты). Оңтүстік қанатын салу көбірек уақыт алды, себебі қыздар мектебін қоса, бірнеше ғимаратты бұру қажет болды, ал Берлемонт әйелдері 1963 жылға дейін көше алмады. Бельгия үкіметі бюджеттік шектеулердің салдарынан ешқандай мерзімді сақтай алмайтынын түсінген соң, сыртқы қаржыландыру көзіне жүгінді – Office de sécurité sociale d'Outre mer (OSSOM). Жер OSSOM-нің меншігінде болар еді, ал ғимаратты Бельгия үкіметі салып, жалға беретін болып, жалға төлемақы OSSOM бюджетіне жарна ретінде есептелді. Ақырында, ол 1985 жылы үстеме төлемдер арқылы сатып алынды, ол Комиссияға жалға берілді. OSSOM құрылыс келісімшартын кәсіпкерлердің бірлестігіне – Enterprises François et Fils, Compagnie belge des Chemins de fer et d'entreprises, Compagnie industrielle de travaux және Armand Blaton компанияларына тапсырды. Ашық конкурс өткізілмегені үшін Бельгияның есептік палатасы сынға алды. 1963 жылы алғашқы қанат (солтүстік-шығыс) құрылыс кезеңіне кірді және 1965 жылдың соңына дейін аяқталуы жоспарланған. Осы қанатқа бетон құю жұмысы 1964 жылдың қарашасында аяқталды. Теміржол компанияларының жақын жердегі теміржол желісінің астынан өтетін жол салуға кешіккеніне байланысты аяқтау мерзімі 1966 жылдың басынан бір жылға ықшамдатылды, бұл жер қабатына кіруге кедергі келтірді. Қанат 1967 жылдың 1 ақпанында аяқталды, үш айдан кейін алғашқы мемлекеттік қызметкерлер көшіп келді. Үш айлық кешігу жалға алу шарттары бойынша келіспеушіліктерге байланысты болды. Бельгия мемлекеті жұмыс аяқталғаннан бастап бүкіл ғимаратты Комиссияға жалға беруге міндетті болды, бірақ басқа мүше мемлекеттер құны тым жоғары деп есептеді және басқа мүмкіндіктерді қарастырғысы келді, соның нәтижесінде тек аяқталған бір қанатты ғана жалға алды. Жалға алу шарты 1967 жылдың 1 мамырында күшіне енді және 545 366 еуроға бағаланды (барлық ғимарат 4,82 миллион еуро тұрады, құрылыс шығындарын ескере отырып, 2,48 миллион еуроға төмендетілді). Ғимарат сол жылдың қыркүйек айының басында толықтай пайдалануға берілді.

Кеңейту

Алайда жобаның басынан-ақ Комиссияның Берлемонттың сыйымдылығынан асып кететіні анық болды. Шарль Зұлқарнайын ғимараты Комиссияның пайдалануына берілді. Сонымен қатар, Rue Archimède/Archimedesstraat көшесіндегі ғимарат Комиссияға Шуман айналымы маңындағы осы ғимараттарға шоғырлануға және сыртқы кеңсе кешенін босатуға мүмкіндік беретін еді. Бұл шығындар Кеңестің жоспарды мақұлдауына кедері келтірді, себебі жалға төлемақы тым жоғары болды. Комиссия сонымен қатар Кеңес пен Парламентпен бірге пайдаланған Берлемонттың барлық аумағын толығымен иеленгісі келді. Көпшілік Комиссияны Берлемонтпен байланыстырады және олардың бүкіл ғимаратты алып отыруы – мақтаныш мәселесі саналды. Мұндай жағдай оларға көбірек орын берер еді, және егер олар бұрынғыдай Жойеуз Энтре ғимаратымен біріктірсе, жеткілікті кеңістік болар еді, ал Шарль Зұлқарнайын ғимаратын Кеңес толығымен иеленуге мүмкіндік алатын еді. Бұл олардың бір ғимаратта жұмыс істемей, бірақ жақсы байланыс ұстауларына мүмкіндік берер еді. Ақырында Кеңес келісімге келді, бірақ айналымдағы басқа ғимаратқа көшті.

Жаңарту

Ғимаратты қайта жаңарту 1985 жылы Бельгия мемлекеті Берлемонтты ОССОМ-нан сатып алғаннан кейін оның жауапкершілігіне жүктелді, бірақ бюджеттік шектеулерге байланысты жұмыстарды кейінге шегерді. Комиссия шағымданды, ал Бельгия ғимаратты оларға жеңілдетілген бағамен сатуды ұсынды (жалдау ақысы қазірдің өзінде жартысына тең еді), бірақ тұрақты орналасқан жер туралы саяси мәселе шешілмегендіктен Комиссия оны сатып ала алмады. 1990 жылы ғимараттан қабыршақтанған асбест табылды, содан кейін жөндеу маңызды мәселеге айналды. Мемлекеттік қызметкерлердің кәсіподақтары қысым көрсетті, бұл мәселе ескірген жағдайлар мен жаңа мүше мемлекеттердің көптеп келуіне төтеп беруге қабілетсіздікке байланысты толық жөндеуге себеп болды. Берлемонтты бұзу мүмкін болмады, өйткені оның іргетасы жергілікті жол және метро желілерін тұрақтандырды, ал ғимаратты бұрғанда олар қауіпке ұшырар еді. Дегенмен, Бельгия үкіметінің бюджеттік шектеулеріне байланысты толық жөндеу бюджетін анықтау қиын болды. Сондықтан, басқару және жөндеу компаниясы түрінде жеке сектордың қаржы институттарын тарту туралы шешім қабылданды: SA Berlaymont 2000 (Бельгия мемлекеті негізгі акционері болып қалды). Berlaymont 2000 Бельгия мемлекетіне (кепіл ретінде де әрекет етеді) 74,3 миллион евро төлейді және жұмыстарға 160 миллион евро бөледі, ал оның орнына ғимаратты ұзақ мерзімге жалға алады. Бұл тиімді инвестиция деп есептеліп, Berlaymont 2000 компаниясына Citilease (Citybank-тің еншілес компаниясы), CGER және BACOB қосылды. Олар қаржыландыруды бастады, Комиссияның жалдау ақысы шығындарды жабу үшін едәуір өсті. Жоба 1994 жылы басталып, бес жылға созылуы жоспарланған еді. 1991 жылдың соңында Комиссарлар мен олардың кабинеттері жылдам аяқталған Брейдель ғимаратына көшіп, басқа бөлімдер қаланың және аймақтың басқа ғимараттарына – Аудергем, Эвере және Эттербекке көшірілді. Барлығы 11 ғимарат Бельгия мемлекетіне жылына 14,8 миллион евроға түсті. Комиссия Берлемонт бос тұрғанда жалдау ақысын төлей берді. Алайда, жобада кешігулер пайда болды, бұл Бельгияның беделін түсірді, өйткені жұмыс тәртібін анықтау қиын болды және Berlaymont 2000 1996 жылы міндетін алғанға дейін алдын ала зерттеулер кейінге шегерілді. Комиссия ұсынылған жоспарлар Берлемонтты жаңа қажеттіліктеріне жеткілікті түрде бейімдей алмайтынына күмәнданып, тоқтап қалды. Ақырында, жоспарлар Комиссияға қабылдануына және Берлемонтқа оралуына, сондай-ақ 1997 жылы сатып алу опциясы бар ұзақ мерзімді жалға алу шартына қол қоюына жеткілікті түрде өзгертілді. Асбестті жою жұмыстары ғимараттан шыққаннан кейін үш жарым жыл өткен соң, 1995 жылдың жазында басталды. Жұмыс 1997 жылдың ақпанында аяқталуы күтілді, бірақ тиімсіз ұйымдастыру бірінен соң бірі кешігуге әкелді: ауаның ластануы және стандарттарды бұзу туралы қауесеттер, электр қуатының істен шығуы және экраннан тыс асбест жұмысты тоқтатты. Жұмысты аяқтау үшін көбірек уақыт және капитал қажет болды. Сыртқы басқару енгізілді және асбестті жою 1999 жылы аяқталды. Жөндеу жұмыстары 1999 жылдың 1 маусымында басталды, ғимаратты толық жаңғырту, жақсы табиғи жарық ағыны және құрылыс 2001 жылдың соңына дейін аяқталады деп күтілді. Алайда, Berlaymont 2000 және ғимараттың астында темір жол желісін салудағы SNCB/NMBS қосалқы мердігерлері тағы да кешіктірді. Аяқталу мерзімі жыл сайын жылжи берді және 2004 жылдың ортасына жетті. Көптеген кешігулер мен сот дауларына қарамастан, ғимарат 2004 жылдың 1 шілдесінен бастап Комиссияға кезең-кезеңмен тапсырылды, мемлекеттік қызметкерлер Баррозу Комиссиясының басталуына дейін, кабинеттерімен бірге және барлығы 2700 мемлекеттік қызметкермен бірге оралды. Жөндеу жұмыстары барлығы 13 жылға созылды, бұл құрылысқа қарағанда бес жылға артық. 1998 жылдың желтоқсанындағы тапсыру мерзімі бес рет кейінге шегерілді, ал нашар жоспарлау және келіспеушіліктерге байланысты Бельгия мемлекетіне тиген шығын, бағалаулар бойынша, 824 миллион евроға жетті.

Өрт

2009 жылдың 18 мамырында шамамен сағат 11:00 GMT-де Берлемонт ғимараты баспасөз бөлмесінде болған өрт салдарынан эвакуацияланды. Ешқандай жарақат алғандар туралы хабарлама түспеді. Ғимаратта гаражdan басқа жерде өрт сөндіру жүйесі қарастырылмаған.

Сәулет

Ғимарат уақытша "Centre Administratif Europe" деп аталды және Люсьен Де Вестель, Жан Гилсонмен (Альфа тобы), Андре және Жан Полакпен бірлесіп, инженер Йорис Шмидттің ұсынысымен жобаланды. Ол тікелей Париждегі ЮНЕСКО хатшылығының 1958 жылғы ғимаратынан (Марсель Брюер, Пьер Луиджи Нерви және Бернард Зерфусс жобалаған) шабыттанды. Бұл жоба сол кездегі жаңашылдық болды және Брюссельдегі бір журналдың ынталы пікіріне ие болды: "Бұл жобалау идеясы 20-ғасырдың инновациялық рухын және батылдығын көрсетеді және 1958 жылғы көрменің таңғажайып инженерлік құрылысын еске салады". Ғимараттың төрт қанаты бар, олар орталық ядродан шатыр тәрізді кеңейеді, мөлшері әртүрлі. Ол әр қанаттың астындағы қазықтарға орнатылған, бетоннан жасалған тар тіреуге сүйенеді, ол өз кезегінде шыны қасбеттің қаңқасын құрайтын болат арқалықтарды ұстайды. Бірақ жоғарғы, 13-ші қабат тікелей жоғарғы арқалықтармен тіреліп тұр, төменгі деңгейді тек ядродан басқа еркін тұрғызып, толығымен оларға ілінген. Дизайн жарық пен ашықтық сезімін беруге арналған. Монотондылықтан сақтау үшін мүсіндер мен фрескалар сияқты сәндік элементтер қосылған. Кешен бастапқыда 3000 мемлекеттік қызметкерді және төрт деңгейлі жер асты паркингісінде 1600 автомобильді орналастыруға арналған. Негіздері тереңге сіңген. Төменгі деңгейлердің саны (жол туннельдері мен метромен байланысты) Синквантенар маңындағы биіктік шектеуімен байланысты болды (көріністі бұзбау үшін). Жоғары қабаттарда Комиссияның тағы тоғыз отырыс залы орналасқан. Сыртқы кеңістіктер қоғамдық бақтар мен террасаларға айналдырылды. Қасбет жылжымалы шыны экрандары бар перделік қабырғамен ауыстырылды, ол ауа райына бейімделіп, жарықты кіргізіп, қысқа сәулелерді азайтады. Олар сондай-ақ шуды азайтатын кедергі ретінде де қызмет етеді, Rue de la Loi-дан келетін шуды басады. Терезелер ашылғанда энергияның ысырабын болдырмау үшін кондиционер өшіріледі. Қазіргі таңда кеңейтілген кеңселердің жылытуы автоматты түрде немесе жеке реттеледі. Бөлме бос болғанда жылыту автоматты түрде өшіріледі. Ғимаратта 18 қабат бар, жалпы ауданы, 42 лифт және 12 эскалатормен байланыстырылған. Мұнарада 3000 шенеунікке арналған кеңселер мен кездесу бөлмелері орналасқан. Жер астында мейрамхана, 900 орындық кафетерий, телестудия, конференц-залдар, қоймалар, скандинавиялық сауна, 1100-ден астам автомобильге арналған тұрақ және басқа да қызметтер бар. Архитекторлар Пьер Лаллеман, Стивен Беккерс және Вильфрид Ван Кампенхоут 1991–2004 жылдар аралығында жаңарту жұмыстарын жүргізді.