Кіріспе

Францияның Страсбург қаласындағы өнер мұражайы

Страсбург қаласының заманауи және модерн өнер мұражайы (MAMCS, Заманауи және модерн өнер мұражайы) 1973 жылы құрылып, 1998 жылдың қараша айында жеке ғимаратында ашылған өнер мұражайы. Франциядағы өз түріндегі ең ірі мұражайлардың бірі болып табылатын бұл мұражай 1870 жылдан (импрессионизм) бастап бүгінгі күнге дейінгі кезеңдегі кескіндемелер, мүсіндер, графика, мультимедиа және дизайннан тұратын мол жинақтарға, сондай-ақ фотографиялық кітапханасындағы көптеген туындыларға ие. Мұражайдың жалпы қорында 18 400 жұмыс бар. Жыл сайын көптеген көрмелер ұйымдастырылады, онда әртүрлі суретшілердің туындылары немесе көркем жанрлардың ретроспективасы көрсетіледі. Бұл ғимаратта қалалық мұражайлардың өнер кітапханасы (Bibliothèque d'art des musées municipaux), қалалық мұражайлардың өнер кітап дүкені (Librairie d'art des musées municipaux) және конференциялар, фильмдер мен концерттер өткізуге арналған көп мақсатты зал да орналасқан. Кең жабық террасада мұражай кафесі бар.

Ғимарат

Страсбург қаласының қазіргі және заманауи өнердің муниципалды жинағы 1871 жылдан бастап, Рейхсланд Эльзас-Лотарингия құрылғаннан бері үнемі кеңейтіліп, толықтырылып келеді. 1960 жылдардан бері тәуелсіз мұражай салу жоспарланған. Ғимарат 1995 жылдан 1998 жылға дейін Іл өзенінің сол жағасында салынды. Оның авторы – париждік сәулетші Адриен Фейнсильбер, ол француз астанасындағы Ғылым және өнеркәсіп қалашығын (Cité des Sciences et de l'Industrie) жобалаған. Көрме және пайдалануға арналған алаңдар орталық шынымен жабылған галереяның екі жағына ашылады, ол собор сияқты кеңдікте жасалған, ішкі ұзындығы 104 метр, ішкі биіктігі 22 метр. Музейдің шатырында итальян суретшісі Миммо Паладиноның 4 метрлік «Hortus conclusus» атты жылқы мүсіні орналасқан. Ғимарат қаланың ескі ауданының (Petite France) шетінде, департамент әкімшілік орталығының (École nationale d'administration) алдында және архитектуралық маңызы бар барокко стиліндегі Вабан бөгеті (Barrage Vauban) мен ортағасырлық мұнаралы көпір Ponts couverts жанында орналасқан. Сондай-ақ, ол Страсбург трамвайының жеке аялдамасымен қамтамасыз етілген ("Musée d'Art moderne", B желісі).

Ұрланған өнер және қайтару

1999 жылы француз соты екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистер тонаған Густав Климттің (Die Erfülling) бір туындысын яһуди отбасына қайтаруға міндеттеді. Мұражай қызметкерлері оның соғыс жылдарындағы тарихы туралы ештеңе білмейтінін мәлімдеді. Бұл Климт австриялық өнер сатушы Карл Грунвальдқа тиесілі болған, 1940 жылы нацистер Францияға басып кірген кезде тәркіленді және 1943 жылы аукционда сатылды. 1959 жылы «Страсбург мұражайларының достары» атты коммерциялық емес ұйым картинаны төмен бағаға сатып алып, мұражайға тапсырды. Отбасы Страсбург қаласын сотқа берді, және бұл істің шешілуіне 13 жыл кетті. Туынды 2000 жылы ресми түрде қайтарылды.