Кіріспе

Методист христиан діні

Ұлыбритания

О бастағы методизмнің негізін қалаушы басшылары жаңа шіркеу құру ниетімен емес, Джон Уэслидің қызметінде болған қайта жандану рухын қалпына келтіруге тырысты. Олардың жетекшілері Хью Борн (1772–1852) және Уильям Клоуз (1780–1851), Веслиан методистік шіркеуінің уағыздаушылары еді. Борн Бёрслемдегі методист қоғамына қосылған, бірақ 1800 жылдың соңында Гаррисейхед және Кидсгроув көмір шахталары ауданына іскерлік сапармен барды. Ол сол жердегі білімсіздікке қатты таңғалып, ауданды діни жаңғыртуды бастады, ал Клоуз 1805 жылы оған қосылды. Екі уағыздаушы Лоренцо Доудан американдық лагерь жиындарының нәтижелерін естіп, 1807 жылдың 31 мамырында Стаффордшир мен Чешир шекарасындағы Моу Копте он төрт сағаттық лагерь жиынын өткізді, нәтижесінде көптеген адамдар сенімге келді. Бірақ Веслиан шіркеуі бұл жаңа мүшелерді қабылдаудан бас тартып, Борн мен Клоусты сөкпекке алды. Ашық ауада жиналыстар өткізуден бас тартпағандықтан, олар шіркеуден қуылды. Біраз уақыт жеке жолдармен жүргеннен кейін, шіркеуге қайта қабылдану үшін екі жыл күткен соң, 1810 жылы "О бастағы методистер" қоғамын құрды. Клоуздың жеке басы көптеген беделді адамдарды өзіне тартты, ал ас үйде, содан кейін қоймада өткен жиналыс аймақтың ядросына айналды. 1811 жылдың шілдесінде Тунстал қаласында шіркеу салынды, ал 1812 жылдың ақпанында олар "О бастағы методистер қоғамы" деген ат алды. Бұл атау олардың Уэсли мен "түпнұсқа" методистердің дәстүрін жалғастырғанын, әсіресе ашық ауада жиналыстар өткізу және әйелдерге уағыз айтуға рұқсат беруді білдіреді. 1890 жылы соңғы саяхатшы уағыздаушы әйел қайтыс болды. О бастағы методистердің қызметкерлері Англиядағы кәсіби одақтар қозғалысының қалыптасу кезеңінде маңызды рөл атқарды. Олар Ұлыбританиядағы басты методистік ұйымдардың арасында ең жұмысшы табына жақын болды. Олар сондай-ақ әйелдерді ертерек уағыздаушылар ("саяхатшылар") ретінде пайдаланды, бұл әйелдердің эмансипациясындағы маңызды қадам болды. О бастағы методистік шіркеу Англиядағы үш негізгі методистік бағыттың бірі болды. 1932 жылы ол Веслиан методистік шіркеуімен және Біріккен методистермен бірігіп, Ұлыбритания методистік шіркеуін құрды. О бастағы методизмнің тарихы Енглис Брукте, О бастағы методизм мұражайында сақталып келеді.

Америка Құрама Штаттары

Америкаға алғашқы миссионерлер 1829 жылы Нью-Йорк штатының Бруклин қаласына келді. Америка Құрама Штаттарында құрылған қоғамдар 1840 жылға дейін Ұлыбританиялық примитивті методистік конференциясының бақылауында болды, содан кейін 16 қыркүйекте "Америкалық примитивті методистік шіркеу" құрылды. Әртүрлі ұйымдық құрылымдар 1975 жылдың мамырында біріктірілді, ал қазіргі (2004) ресми атауы – Америка Құрама Штаттарындағы примитивті методистік шіркеу деп белгіленді. Конфессия жыл сайын конференция өткізеді. Төрт жыл сайын сайланатын президент – конфессияның басшысы, ал оның кеңсесі оның үйінде орналасқан. 2000 жылы американдық қауымда 79 қауым және 4502 мүше болды.

Австралия

Австралияда алғашқы методист қауымдары да құрылды. 1902 жылы Бастапқы методист шіркеуі, Веслиан методист шіркеуі, Киелі кітап христиандары және Біріккен методист еркін шіркеулері Австралазия методист шіркеуін құрды. 1977 жылы Австралазия методист шіркеуі Австралияның конгрегациялық одағымен және Австралияның пресвитериан шіркеуімен бірігіп, Австралиядағы Біріккен шіркеуді құрды.

Нанымдар

Первобыт методистік шіркеу, шомылдыру және Қасиетті Тамақтандырудың, сондай-ақ қасиетті неке сияқты басқа да қасиетті рәсімдерді мойындайды.

Миссиялар

Америка Құрама Штаттарындағы Первобыт методистік шіркеуі Испанияда, Гватемалада және әлемнің басқа да елдерінде миссиялық жұмыс жүргізеді.

Экуменикалық қатынастар

Америка Құрама Штаттарындағы Первобыт методистік шіркеу, экуменизм саласында, Веслиандық-Арминиялық дәстүріндегі шіркеулер ұйымы – Христиандық қасиеттілік серіктестігінің және Евангелистердің ұлттық қауымдастығының мүшесі болып табылады.