Кіріспе

Ұйымның қажеттіліктеріне сәйкес ресурстарын тиімді және нәтижелі қолдану

Ұйымдық зерттеулерде ресурстарды басқару – ұйымның ресурстарын қажет кезде тиімді және нәтижелі пайдалану болып табылады. Бұл ресурстарға қаржылық ресурстар, қойма, адамдық қабілеттер, өндірістік ресурстар, ақпараттық технологиялар (АТ) және табиғи ресурстар жатуы мүмкін. Жобаларды басқару саласында ресурстарды бөлудің ең оңтайлы жолдарына қатысты процестер, техникалар және философиялар жасалған. Бұған функционалдық және салааралық ресурстарды бөлу мәселелері, сондай-ақ Жобалық басқару институты (PMI) сияқты ұйымдардың Жобалық басқару білімі жиынтығы (PMBOK) әдістемесі арқылы қолданатын процестер туралы талқылаулар кіреді. Ресурстарды басқару – жобалық ресурстарды бағалау және жобаның адам ресурстарын басқарудың маңызды бөлігі. Екеуі де жобаны сәтті жүзеге асыру және бақылау үшін толыққанды жобалық басқару жоспарының қажетті құрамдас бөліктері болып табылады. Жобаларды басқарудың жалпы тәжірибесі сияқты, ресурстарды басқаруға арналған бағдарламалық құралдар да бар, олар жобаларға ресурстарды бөлу процесін автоматтандыруға және ресурстардың сұранысы мен ұсынымын қамти отырып, портфельдің ресурстық ашықтығын арттыруға көмектеседі.

Корпоративтік ресурстарды басқару процесі

Ірі ұйымдардың көбінде корпоративтік ресурстарды басқарудың нақты белгіленген процесі болады, ол ресурстардың бірнеше жобаға артық бөлініп кетпеуін қамтамасыз етеді. Питер Друкер жаңа жоба қолға алынған сайын, перспективасы аз жобалардан бас тарту және ресурстарды шоғырландыру қажеттігін айтқан, себебі шашыраңқылық нәтижелерге кедеріл келтіреді.

Техникалар

Ресурстарды басқарудың бір әдісі – ресурстарды теңестіру. Оның мақсаты – қолдағы ресурстардың қорларын тегістеу, артық қорларды және тапшылықты азайту. Қажетті деректер: әртүрлі ресурстарға деген сұраныс, болашаққа қарай кезеңдер бойынша болжамдалған, сондай-ақ осы сұраныста қажетті ресурстардың құрамы және ресурстардың ұсынысы, қайтадан болашаққа қарай уақыт бойынша болжамдалған, егер бұл орынды болса. Мақсат – 100% тиімділікке қол жеткізу, бірақ бұл маңызды көрсеткіштермен есептелгенде және шектеулерге байланысты, мысалы: қызмет деңгейінің ең төменгі шегін сақтау, бірақ басқа жағдайларда шығындарды азайту. Жобалық ресурстарды бөлу матрицасы (PRAM) әртүрлі жобаларға ресурстарды бөлуді визуализациялау үшін қолданылады. Принцип – ресурстарды жинақталған мүмкіндіктер ретінде инвестициялау, содан кейін талапқа сәйкес осы мүмкіндіктерді пайдалану. Ресурстарды басқаруға ресурстарды дамытудың бір өлшемі кіреді, оның арқасында ресурстарға инвестиция жасау арқылы сұранысқа ие жаңа мүмкіндікті дамытуға, ағымдағы ресурсты жоюдан және оны қажетті мүмкіндікке ие басқа ресурспен алмастырудан гөрі аз инвестициямен қол жеткізуге болады. Табиғатты қорғау саласында ресурстарды басқару – табиғи жүйелердің тұтастығын сақтауға бағытталған амалдар жиынтығы. Осы басқару түрінің мысалдары: ауа ресурстарын басқару, топырақты қорғау, орман шаруашылығы, жабайы табиғатты басқару және су ресурстарын басқару. Бұл типтегі ресурстарды басқарудың жалпы аталымы – табиғи ресурстарды басқару (NRM).