Букстехуде қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Неміс-даниялық барокко композиторы Букстехуде, ресми түрде Ханза қаласы Букстехуде (Hansestadt Buxtehude), Солтүстік Германиядағы Эсте өзенінің жағасында орналасқан қала. Ол Төменгі Саксониядағы Стаде ауданына қарасты. Гамбург қаласының агломерациялық аймағының құрамына кіреді және қаланың S-Bahn жылдам транзиттік желісімен байланысты. Букстехуде – орташа өлшемді қала және Стаде ауданының (Landkreis) екінші ірі муниципалитеті. Ол Гамбург қаласына жақын, Алты Жердің (Altes Land) оңтүстік шекарасында жатыр. Батысында Хорнбург және Стаде қалалары орналасқан, ал оңтүстігінде, негізінен жоғары сапалы тұрғын үйлерден тұратын, бірнеше шағын ауылдар бар, мысалы Оттенсен және Апенсен.

Тарих

Елді мекендердің алғашқы белгілері – Даенсеннің жанындағы қола дәуірінен табылған Даенсеннің бүгілетін креслосы және Солтүстік Еуропаның Римге дейінгі темір дәуірінен Овельгонне нан орамасы, ол Овельгоннедегі балшық кенінен табылды. Эсте өзені бойындағы елді мекен 959 жылы алғаш рет тіркелген. "Буохстадон" иелігі Магдебург аббаттығына берілді. Көп ұзамай "Худ" деп аталатын кемежай салынды. 1135 жылы елді мекен "Buchstadihude" деп аталады, бұл кемежайдан сауданың сәттілігіне сілтеме жасайды. 1180 жылы "Бухстадихуде" кіретін Саксония герцогтығы басып алынып, таратылды. Бюхтехуде Бремен князь-архиепископтығының құрамына енді, жаңадан императорлық мәртебе алған ол Саксония герцогтығының көптеген мұрагер мемлекеттерінің бірі болды. Дегенмен, діни тұрғыдан Бюхтехуде католицизм Реформация кезінде жойылғанға дейін Верден епархиясының құрамында қалды, ал бұл епархия 1644 жылдан бері бос тұр. 1197 жылы екі патшалық қоныс аударушысы ауылға жақын жерде бенедиктин монастырына негіз салды. Жердің құнарлылығы және Лүнебург тұзына қатысу арқасында байлық пен халық саны артты. 1280 жылы Бремен архиепископы Гизельберт елді мекенді қорғаныс қабырғаларымен және бекіністермен қорғауға бұйрық берді, оның ішінде 5 звингер, 7 пил және 3 қала қақпасы болды. 1328 жылы алғаш рет қала әкімшілігі тіркелді және елді мекен Гамбург заңына сәйкес толық қалалық құқықтарға ие болды. Осы кезде "Бюхтехуде" өзін-өзі басқарып, сауда орталығы ретінде жылдам дамыды. 1485 жылы Гамбург бургомистрінің туысы және тәрбиешісі болған өте бай "Мастер Халепаген" қайтыс болып, стипендиялар мен қайырымдылық мақсаттары үшін мүлкін қалаға сыйлады. 1542 жылы Бюхтехуде қалалық кеңесі өз аумағында лютерандық дінді қабылдады. 1600 жылдары Ганза саудасы төмендеді, сауданың ең маңызды саласы – ірі қара мал болды. Стадеден басқа, Бюхтехуде Эльба өзеніндегі жалғыз өткел болды. 1645 жылы Бюхтехуде швед әскеріне бас беріп, тәуелсіздігінен айырылды. Сауда және халық саны күрт азайды. 1648 жылы Бремен князь-архиепископтығы Бремен герцогтығына айналдырылды, оны алғаш шведтер, ал 1715 жылдан бастап Ганновер тажы басқарды. 1769 жылы монастырь секуляризациядан кейін қиратылды. 1823 жылы герцогтық жойылды және оның аумағы Стаде аймағының құрамына енді. 1837 жылы қала арқылы өтетін байланыс жолы бизнесті және сауданы қайта жандандырды. 1845 жылы бұрынғы монастырь жерінде қағаз фабрикасы салынды, өнеркәсіптік өркендеу басым болды. 1945 жылы халық саны 14000-ға жетті. Гамбургте көптеген тұрғын үйлер қирады, адамдар қала маңындағы және Бюхтехуде сияқты қалалар мен ауылдарға қашты. 1958 жылы Бюхтехуде соғыстан кейін Гамбургті қайта құру жоспарының бір бөлігіне айналды және үкімет тарапынан көп қаржыландырылды. 1972 жылы Төменгі Саксония 9 көршілес ауылды қалаға қосып, Бюхтехуденің құрылымын өзгертті және 30000-нан астам тұрғыны бар кластер құрды. 1983 жылы қаланың ескі бөлігі жаяу жүргіншілерге арналды. 1985 жылы Благнак (Франция) қаласымен қалалық серіктестік орнатылды. 1990 жылы бұрынғы Германия Демократиялық Республикасындағы Рибниц-Дамгартен екінші серіктес қала болды.

Early signs of settlements are the Daensen folding chair from a Bronze Age tumulus near Daensen and the Ovelgönne bread roll from the Pre Roman Iron Age of Northern Europe, which was found in a loam mine in Ovelgönne. A settlement by the Este river is first recorded in 959. The manor of "Buochstadon" was given to the Abbey of Magdeburg. Soon a wharf, "Hude", is established. In 1135 the settlement is mentioned as "Buchstadihude" in a reference to the success of trade from the quay. In 1180 the Duchy of Saxony, to which "Buchstadihude" belonged, was conquered and dissolved. Buxtehude became part of the Prince Archbishopric of Bremen, newly upgraded to imperial immediacy it became one of the many successor states of the Duchy of Saxony. Nevertheless, ecclesiastically Buxtehude remained part of the Diocese of Verden until Catholicism was overthrown in the Reformation with that diocese remaining vacant since 1644. In 1197 two royal settlers founded a Benedictine monastery near the village. Owing to the fertile soil and a partial participation in the saline of Lüneburg wealth and population increased. In 1280 the prince archbishop Giselbert of Bremen ordered the settlement to be protected by defensive walls and fortifications including 5 zwingers, 7 peels and 3 town gates. In 1328 the town hall is mentioned for the first time and the settlement is granted full town privileges, based on the law of Hamburg. By now "Buxtehude" was self governing and rapidly growing into a centre of trade. In 1485 the immensely wealthy "Master Halepaghen", cousin and tutor of the burgomaster of Hamburg, died and donated his assets to the town for scholarships and charitable purposes. In 1542 the town council of Buxtehude adopted Lutheranism within its domain. In the 1600s Hanseatic trade declined with the most important area of trade being in cattle. Apart from Stade, Buxtehude was the only crossing point on the Elbe river. In 1645 Buxtehude surrendered to the Swedish army and lost its independence. Trade and population decrease dramatically. In 1648 the Prince Archbishopric of Bremen was converted to the Duchy of Bremen, which was first ruled in personal union by the Swedes and from 1715 on by the Hanoverian Crown. In 1769 the monastery was demolished due to secularization. In 1823 the Duchy was abolished and its territory became part of the Stade Region. In 1837 the link road through the town reanimates business and trade. 1845 is dominated by industrial boom with a paper factory being installed on the former cloister ground. In 1945 the population grew to 14,000. Much living space in Hamburg was in ruins and people fled to the suburbs and surrounding towns and villages such as Buxtehude. In 1958 Buxtehude became part of the plan for the reconstruction of Hamburg after the war and thus was heavily funded by the government. Lower Saxony incorporates 9 neighbouring villages into the town in 1972 changing the structure of Buxtehude and creating a cluster of more than 30,000 inhabitants. In 1983 the old part of town was pedestrianized. In 1985 town twinning with Blagnac (France) is undertaken. In 1990 Ribnitz Damgarten in the former German Democratic Republic became the second twin town.

Мәдениет

Бюхтехуде кейде "Әлемнің ертегілік астанасы" деп аталады, бұл атауды ол Кассельмен бөліседі. Гримм ағайындыларының "Қоян мен кірпі" ертегісі осы қалада өрбітеді. Сонымен қатар, бұл есім көптеген неміс ертегілерінде қолданылады. Сондықтан кейбіреулер Бюхтехуде қаласының іс жүзінде жоқ деп есептейді. "Nach Buxtehude jagen" (сөзбе-сөз "біреуді Бюхтехудеге қуу") деген неміс мақалы біреуді алысқа жер аударуды білдіреді.

Мұражайлар

Мұнда облыстық тарих және өнер мұражайы орналасқан.

Жергілікті диалекттер

Неміс және төменгі саксон тілдері, қазір сирек қолданылатын, бірақ егде жастағы адамдардың арасында әлі де естілуі мүмкін. Сонымен қатар, жергілікті Halepaghen Schule мектебі әр оқу жылында төменгі неміс тілінде оқу жарысын өткізеді.

Көлік

Бюхтехуде қаласына Гамбург S-Bahn желісінің Buxtehude және Neukloster станциялары арқылы қызмет көрсетіледі, сондай-ақ Bundesstraße 3 және Bundesstraße 73 екі федералды тас жолы да қаладан өтеді. Құрылыс жұмыстары жалғасқан жағдайда Бюхтехудені 26-автобасқа қосу жоспарлануда.