Орталық Африка музыкасын зерттеуші Симха Аром

Кіріспе

Француз-израиль этномузыкологы Сима Аром (16 тамыз 1930 жылы туған) – Орталық Африка, әсіресе Орталық Африка Республикасының музыкасы саласындағы әлемдік сарапшы ретінде танымал француз-израиль этномузыкологы. Оның кітаптарының ішінде «Африка полифониясы және полиритм: музыкалық құрылым және әдістеме» (1991) бар. Ол сонымен қатар ака пигмейлерінің музыкасының тарихи жазбаларын жасаған. 1960 жылдары Аром Израиль үкіметі тарапынан Орталық Африка Республикасында мыс оркестрін құру үшін жіберілді. Ол осы елдің дәстүрлі музыкасына, әсіресе ака пигмейлерінің көп дауысты музыкасына қызығушылық танытты. 1968 жылы CNRS-ке қабылданды және 1984 жылы күміс медальмен марапатталды. 1971 жылдан 1991 жылға дейін ол жыл сайын этнолингвистер мен студенттермен бірге осы музыканы жазып, зерттеу және сақтау жұмыстарын жүргізді. Аром этномузыколог мамандығына ие болғанға дейін Париждің Conservatoire National Supérieur de Musique-дегі француз мүйізі конкурсында бірінші жүлде алды. Интерактивті тәжірибелер арқылы ол музыкалық жүйелерді және мәдениеттердің музыкадағы когнитивтік санаттарды қалай құратынын анықтауға тырысты. Оның жұмысының негізінде, осы салада жиналған деректер зерттелетін мәдениеттің иелеріне тән когнитивтік деректермен расталуы керек деген қағида тұр. Оның ғылыми зерттеу тақырыптарына музыканың уақыт бойынша ұйымдастырылуы, музыкалық шкалалар, полифониялық техникалар, әлеуметтік жүйедегі музыка, сондай-ақ дәстүрлі музыканы жіктеу, талдау және модельдеу үшін ұғымдық құралдарды әзірлеу кіреді. Көптеген жағдайларда сипаттамалық ғылымнан бастап, ол тәжірибе жүргізу, тексеру, растау, модельдеу, ұғымдамалау және синтез арқылы қайта құру сияқты барлық атрибуттары бар толыққанды ғылымды құруға ұмтылды. Ол Монреаль, UCLA, Ванкувер, М.И.Т., Кембридж (Ұлыбритания), Тель-Авив, Бар-Илан, Хайфа, Базель, Цюрих, Сиена және Венеция сияқты көптеген университеттерде қонақ профессор болып жұмыс істеді, ал оның еңбектері Лучано Берио (Coro), Гьёрги Лигети, Стив Райх, Фабиен Леви және Фабиан Паниселло сияқты заманауи композиторларға шабыт берді. Аром CNRS зерттеу директоры, Société française d'ethnomusicologie, Société française d'analyse musicale, European Society for the Cognitive Sciences of Music (ESCOM) және Этномузыкология жөніндегі Еуропалық семинардың негіздеуші мүшесі болып табылады; ол сонымен қатар Société française de musicologie және The Universe of Music жобасының (ЮНЕСКО) директорлар кеңесінің мүшесі. Оның дыбыс архиві 2011 жылы Франция Ұлттық кітапханасының дыбыс кітапханасына тапсырылды. Аром 2014 жылы Джером Блумберг түсірген «SIMHA» атты деректі фильмнің тақырыбы болды.

French Israeli ethnomusicologist

Simha Arom (born 16 August 1930) is a French Israeli ethnomusicologist who is recognized as a world expert on the music of central Africa, especially that of the Central African Republic. His books include African Polyphony and Polyrhythm: Musical Structure and Methodology (1991) He also made some historical field recordings of the Aka Pygmy music. In the 1960s, Arom was sent by the Government of Israel to establish a brass band in the Central African Republic. He became fascinated by the traditional music of this country, especially the vocal polyphonies of the Aka Pygmies. He entered the CNRS in 1968 and in 1984 he received its Silver Medal. He did field work every year from 1971 to 1991, accompanied by ethnolinguists and students, to record this music to study it and preserve it. Arom was awarded a First Prize for French Horn at the Conservatoire National Supérieur de Musique of Paris before becoming an ethnomusicologist. Using interactive experiments, he has worked on uncovering implicit musical systems and the way in which cultures build cognitive categories as attested in their music. His work is based on the postulate that, in order for it to be valid, data collected in the field must be corroborated by cognitive data specific to the holders of the culture studied. His research topics include the temporal organization of music, musical scales, polyphonic techniques, music in the social system and the elaboration of conceptual tools for the categorization, analysis and modeling of traditional music. From a mostly descriptive discipline, he has tried to build a science in the full sense of the word, with all of its attributes: experimentation, verification, validation, modeling, conceptualization and reconstitution by means of synthesis. He has been a Visiting Professor at many universities – particularly Montreal, UCLA, Vancouver, M. I. T., Cambridge (U. K.), Tel Aviv, Bar Ilan, Haifa, Basel, Zurich, Siena, and Venice, and his work has inspired contemporary composers such as Luciano Berio (Coro), György Ligeti, Steve Reich, Fabien Lévy and Fabian Panisello. Arom is Research Director Emeritus at the CNRS, a founding member of the Société française d'ethnomusicologie, the Société française d'analyse musicale, the European Society for the Cognitive Sciences of Music (ESCOM) and the European Seminar in Ethnomusicology; he is also a member of the Société française de musicologie and the Board of directors of The Universe of Music project (UNESCO). His sound archives were deposited in 2011 at the sound library of the Bibliothèque nationale de France. Arom was the subject of the 2014 documentary SIMHA by Jerome Blumberg.

Мақалалар (іріктеу)

«Essai d'une notation des monodies à des fins d'analyse», Revue de Musicologie 55, 1969, 172–216 бб. «The Use of Play Back Techniques in the Study of Oral Polyphonies», Ethnomusicology 20, 1976, 483–519 бб. «New Perspectives for the Description of Orally Transmitted Music», The World of Music XXIII/2, 1981, 40–60 бб. «Musiques d'ici et d'ailleurs». In Cl. Samuel (ред.), Éclats/Boulez, Париж, Centre Pompidou, 1986, 90–97 бб. «Modélisation et modèles dans les musiques de tradition orale», Analyse Musicale 22, 1991, 67–78 бб. «A synthesizer in the Central African bush. A Method of Interactive Exploration of Musical Scales». In Für Ligeti. Die Referate des Ligeti Kongresses Hamburg 1988, Laaber, Laaber Verlag, 1991, 163–178 бб. «L'étude des échelles dans les musiques traditionnelles : une approche interactive», Analyse Musicale 23 : “Analyse et expérimentation – En hommage à Simha Arom et à son équipe”, 1991, 21–29 бб. «Une parenté inattendue : polyphonies médiévales et polyphonies africaines». In M. Huglo & M. Pérès (ред.), Polyphonies de tradition orale : histoire et traditions vivantes. Париж, Créaphis, 1994, 133–148 бб. «Intelligence in Traditional Music». In J. Khalfa (ред.), What is Intelligence? (‘Darwin College Lectures 1992’), Кембридж және Нью-Йорк, Cambridge University Press, 1994, 137–160 бб. «La musique africaine : un savoir qui s’ignore ?». In A. Sureau (ред.), Qu’est ce qu’on ne sait pas ? : Les rencontres philosophiques de l’UNESCO, жинақ «Découvertes Gallimard» (№ 306). Париж: Gallimard, 1995, 48–55 бб. «Le ‘syndrome’ du pentatonisme africain», Musicae Scientiae. The Journal of the European Society for the Cognitive Sciences of Music – Forum de discussion I/2, 1997, 139–161 бб. «Une raison en acte. Pensée formelle et systématique musicale dans les sociétés de tradition orale», Revue de Musicologie 84/1, (бірлесіп J. Khalfa-мен), 1998, 5–17 бб. «‘L’arbre qui cachait la forêt’» : principes métriques et rythmiques en Centrafrique», Liber Amicorum Célestin Deliège, Revue belge de Musicologie 52, 1999, 179–195 бб. «‘Descartes en Afrique’ : les musiques traditionnelles, domaine privilégié d’étude de la rationalité». In V. Gomez Pin (ред.), Descartes. Lo racional y lo real. EnraHonar, Quaderns de Filosofia – Numero extraordinari (бірлесіп J. Khalfa-мен), 1999, 317–322 бб. «La musique comme pensée pure», Les temps modernes 609 (бірлесіп J. Khalfa-мен), 2000, 307–325 бб. «Prolegomena to a Biomusicology». In N. L. Wallin, B. Merker, S. Brown (ред.), The Origins of Music, Кембридж (MA), M. I. T. Press, 2000, 27–31 бб. «‘En busca del tiempo perdido’ : la metrica y el ritmo en la musica», Quodlibet. Revista de especializacion musical 16, 2000, 3–14 бб. «L’ethnomusicologie est elle condamnée à rester une science ‘molle’» ? In J. M. Chouvel & F. Lévy (ред.), Observation, analyse, modèles : peut on parler d’art avec les outils de la science ?, Париж, L’Harmattan / Ircam, (бірлесіп N. Fernando-мен), 2002, 427–450 бб. «L’aksak. Principes et typologie», Cahiers de musiques traditionnelles 17 : “Formes musicales”, 2005, 11–48 бб. «L’organisation du temps musical : essai de typologie». In J. J. Nattiez (ред.), Musiques. Une encyclopédie pour le XXIe siècle, vol. V. Париж, Actes Sud / Cité de la Musique, 2007, 927–941 бб. «Typologie des techniques polyphoniques». In J. J. Nattiez (ред.), Musiques. Une encyclopédie pour le XXIe siècle, vol. V. Париж, Actes Sud / Cité de la Musique (бірлесіп N. Fernando, S. Fürniss, S. Le Bomin, F. Marandola, E. Olivier, H. Rivière, O. Tourny-мен), 2007, 1088–1109 бб. «‘À plusieurs voix’. La conception wébérienne de la plurivocalité vue par un ethnomusicologue», Revue de Synthèse, tome 129, 6e série, n° 2, 2008, 285–296 бб. «La catégorisation des patrimoines musicaux dans les sociétés de tradition orale». In F. Alvarez Pereyre (ред.), Catégories et Catégorisation. Perspectives interdisciplinaires, Париж, Peeters (бірлесіп N. Fernando, S. Fürniss, S. Le Bomin, F. Marandola, J. Molino-мен), 2009, 273–313 бб. «Entre parole et musique. Les languages tambourinés d’Afrique subsaharienne». In S. Dehaene & Ch. Petit (ред.), Parole et musique. Aux origines du dialogue humain (Colloque 2008). Париж, Odile Jacob (‘Collection du Collège de France’), 2009, 183–199 бб. «Towards a Theory of the Chord Syntax in Georgian Polyphony». In J. Jordania & R. Tsurtsumia (ред.), Proceedings of the Third International Symposium on Traditional Polyphony, Тбилиси. Тбилиси State Conservatoire. (бірлесіп P. Vallejo-мен), 2010, 309–335 бб. «Corroborating external observation by cognitive data in the description and modelling of traditional music». In Musicae Scientiae Special Issue 2010 – “Understanding musical structure and form : Papers in honour of Irène Deliège, 2010, 295–306 бб. «Comprendre la musique : une nouvelle voie». In Académie des Beaux Arts – Communications 2009–2010 (Séance du 2 juin 2010). Париж, Institut de France, 2010, 55–60 бб. «Polifonias de tradicion oral : Africa subsahariana». In F. Jarauta (ред.), Forma y tiempos de la musica. Сантандер, Fundacion Botin (бірлесіп P. Vallejo-мен), 2011, 87–123 бб. «Gespräch mit Simha Arom». In M. A. Dittrich & R. Kapp (ред.), Anklaenge 2010 – Wiener Jahrbuch für Musikwissenschaft, 2011, 29–44 бб. «A Kinship Foreseen : Ligeti and African Music». In L. Duchesneau & W. Marx (ред.), György Ligeti – Of Foreign Lands and Strange Sounds. Woodbridge, Boydell & Brewer, 2011, 107–122 бб. «‘Combining Sounds to Reinvent the World’. World Music, Sociology and Musical Analysis». In M. Tenzer & J. Roeder (ред.), Analytical and Cross Cultural Studies in World Music, Нью-Йорк, Oxford University Press (бірлесіп D. C. Martin-мен), 2011, 388–413 бб.

« Essai d'une notation des monodies à des fins d'analyse », Revue de Musicologie 55, 1969, pp. 172–216. « The Use of Play Back Techniques in the Study of Oral Polyphonies », Ethnomusicology 20, 1976, pp. 483–519. « New Perspectives for the Description of Orally Transmitted Music », The World of Music XXIII/2, 1981, pp. 40–60. « Musiques d'ici et d'ailleurs ». In Cl. Samuel éd., Éclats/Boulez, Paris, Centre Pompidou, 1986, pp. 90–97. « Modélisation et modèles dans les musiques de tradition orale », Analyse Musicale 22, 1991, pp. 67–78. « A synthesizer in the Central African bush. A Method of Interactive Exploration of Musical Scales ». In Für Ligeti. Die Referate des Ligeti Kongresses Hamburg 1988, Laaber, Laaber Verlag, 1991, pp. 163–178. « L'étude des échelles dans les musiques traditionnelles : une approche interactive », Analyse Musicale 23 : “Analyse et expérimentation – En hommage à Simha Arom et à son équipe”, 1991, pp. 21–29. « Une parenté inattendue : polyphonies médiévales et polyphonies africaines ». In M. Huglo & M. Pérès éds, Polyphonies de tradition orale : histoire et traditions vivantes. Paris, Créaphis, 1994, pp. 133–148. « Intelligence in Traditional Music ». In J. Khalfa ed., What is Intelligence? (‘Darwin College Lectures 1992’), Cambridge and New York, Cambridge University Press, 1994, pp. 137–160. « La musique africaine : un savoir qui s’ignore ? ». In A. Sureau éd., Qu’est ce qu’on ne sait pas ? : Les rencontres philosophiques de l’UNESCO, collection « Découvertes Gallimard » (nº 306). Paris: Gallimard, 1995, pp. 48–55. « Le ‘syndrome’ du pentatonisme africain », Musicae Scientiae. The Journal of the European Society for the Cognitive Sciences of Music – Forum de discussion I/2, 1997, pp. 139–161. « Une raison en acte. Pensée formelle et systématique musicale dans les sociétés de tradition orale », Revue de Musicologie 84/1, (in collab. with J. Khalfa), 1998, pp. 5–17. « ‘L’arbre qui cachait la forêt’ » : principes métriques et rythmiques en Centrafrique », Liber Amicorum Célestin Deliège, Revue belge de Musicologie 52, 1999, pp. 179–195. « ‘Descartes en Afrique’ : les musiques traditionnelles, domaine privilégié d’étude de la rationalité ». In V. Gomez Pin, éd., Descartes. Lo racional y lo real. EnraHonar, Quaderns de Filosofia – Numero extraordinari (in collab. with J. Khalfa), 1999 pp. 317–322. « La musique comme pensée pure », Les temps modernes 609 (in collab. with J. Khalfa), 2000, pp. 307–325. « Prolegomena to a Biomusicology », In N. L. Wallin, B. Merker, S. Brown eds, The Origins of Music, Cambridge (MA), M. I. T. Press, 2000, pp. 27–31. « ‘En busca del tiempo perdido’ : la metrica y el ritmo en la musica », Quodlibet. Revista de especializacion musical 16, 2000, pp. 3–14. « L’ethnomusicologie est elle condamnée à rester une science ‘molle’ » ? In J. M. Chouvel & F. Lévy éds, Observation, analyse, modèles : peut on parler d’art avec les outils de la science ?, Paris, L’Harmattan / Ircam, (in collab. with N. Fernando), 2002, pp. 427–450. « L’aksak. Principes et typologie », Cahiers de musiques traditionnelles 17 : “Formes musicales”, 2005, pp. 11–48. « L’organisation du temps musical : essai de typologie ». In J. J. Nattiez éd., Musiques. Une encyclopédie pour le XXIe siècle, vol. V. Paris, Actes Sud / Cité de la Musique, 2007, pp. 927–941. « Typologie des techniques polyphoniques ». In J. J. Nattiez éd., Musiques. Une encyclopédie pour le XXIe siècle, vol. V. Paris, Actes Sud / Cité de la Musique (in collab. with N. Fernando, S. Fürniss, S. Le Bomin, F. Marandola, E. Olivier, H. Rivière, O. Tourny), 2007, pp. 1088–1109. « ‘À plusieurs voix’. La conception wébérienne de la plurivocalité vue par un ethnomusicologue », Revue de Synthèse, tome 129, 6e série, n° 2, 2008, pp. 285–296. « La catégorisation des patrimoines musicaux dans les sociétés de tradition orale ». In F. Alvarez Pereyre éd., Catégories et Catégorisation. Perspectives interdisciplinaires, Paris, Peeters (in collab. with N. Fernando, S. Fürniss, S. Le Bomin, F. Marandola, J. Molino), 2009, pp. 273–313. « Entre parole et musique. Les languages tambourinés d’Afrique subsaharienne ». In S. Dehaene & Ch. Petit éds, Parole et musique. Aux origines du dialogue humain (Colloque 2008). Paris, Odile Jacob (‘Collection du Collège de France’), 2009, pp. 183–199. « Towards a Theory of the Chord Syntax in Georgian Polyphony ». In J. Jordania & R. Tsurtsumia eds, Proceedings of the Third International Symposium on Traditional Polyphony, Tbilissi. Tbilissi State Conservatoire. (in collab. with P. Vallejo), 2010, pp. 309–335. « Corroborating external observation by cognitive data in the description and modelling of traditional music ». In Musicae Scientiae Special Issue 2010 – “Understanding musical structure and form : Papers in honour of Irène Deliège, 2010, pp. 295–306. « Comprendre la musique : une nouvelle voie ». In Académie des Beaux Arts – Communications 2009–2010 (Séance du 2 juin 2010). Paris, Institut de France, 2010, pp. 55–60. « Polifonias de tradicion oral : Africa subsahariana ». In F. Jarauta ed., Forma y tiempos de la musica. Santander, Fundacion Botin (in collab. with P. Vallejo), 2011, pp. 87–123. « Gespräch mit Simha Arom ». In M. A. Dittrich & R. Kapp eds, Anklaenge 2010 – Wiener Jahrbuch für Musikwissenschaft, 2011, pp. 29–44. « A Kinship Foreseen : Ligeti and African Music ». In L. Duchesneau & W. Marx eds, György Ligeti – Of Foreign Lands and Strange Sounds. Woodbridge, Boydell & Brewer, 2011, pp. 107–122. « ‘Combining Sounds to Reinvent the World’. World Music, Sociology and Musical Analysis ». In M. Tenzer & J. Roeder eds, Analytical and Cross Cultural Studies in World Music, New York, Oxford University Press (in collab. with D. C. Martin), 2011, pp. 388–413.