Кіріспе

Жерорта теңізі елдерінің көп түрлі спорттық жарысы

Жерорта теңізі ойындары – Жерорта теңізі ойындарының халықаралық комитеті (ЖТОО) ұйымдастыратын көп түрлі спорттық жарыс. Ол Африка, Азия және Еуропаның Жерорта теңізімен шектесетін елдерінің спортшылары арасында әр төрт жылда бір рет өткізіледі. Алғашқы Жерорта теңізі ойындары 1951 жылы Мысырдың Александрия қаласында, ал ең соңғы ойындар 2022 жылы Алжирдің Оран қаласында өткізілді.

Тарих

Бұл идея 1948 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Египет Олимпиада комитетінің төрағасы және Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) вице-президенті Мұхаммед Тахер Паша ұсынды. Оған ХОК-тің грек мүшесі Иоаннис Кетсеас көмектесті. Ойындарға дейін Жерорта теңізі аймағындағы жеке спорт жарыстары өткізілді. 1947 жылдан 1949 жылға дейін Жеңіл атлетикадан Жерорта теңізі чемпионаты ұйымдастырылды, ал 1949 және 1950 жылдары Жерорта теңізі кубогы футбол турнирі өткізілді. Алғашқы ресми Жерорта теңізі ойындары 1951 жылы Египетте өтті. Ойындар 1951 жылғы қазан айында Египеттің Александрия қаласында Мұхаммед Тахер Пашаның құрметіне салтанатты түрде ашылды, оған 10 елден 734 спортшы қатысып, 13 түрден жарыстар өтті. 1955 жылы Барселонада өткен II ойындар кезінде Ойындарды қадағалау және бақылау органы құру туралы шешім қабылданды, ол іс жүзінде Атқару комитеті болды. Бұл шешімдер 1961 жылғы 16 маусымда іске асырылды, ал аталған орган грек ұсынысы бойынша ICMG (Жерорта теңізі ойындарының халықаралық комитеті) деп аталды. Жерорта теңізі ойындарын өткізген елдер: Африкадан төрт – Мысыр (1951), Тунис (1967, 2001), Алжир (1975, 2022) және Марокко (1983); Еуропадан алты – Испания (1955, 2005, 2018), Италия (1963, 1997, 2009), Түркия (1971, 2013), Югославия (1979), Грекия (1991) және Франция (1993); Азиядан екеу – Ливан (1959) және Сирия (1987). Алғашқы он бір ойын жазғы Олимпиада ойындарынан бір жыл бұрын өтті. 1993 жылдан бері ойындар Олимпиада ойындарынан кейінгі жылы ұйымдастырылады. Бұл өзгеріс Жерорта теңізі ойындарының алдыңғы ойындардан кейін төрт жыл өткен соң өткізілмеген жалғыз жағдайды құрады – 1993 жылы Францияның Лангедок-Руссильон аймағы Афинадан екі жыл ғана кейін ойындарды қабылдады. 2018 жылы Таррагона қаласы жазғы Олимпиада ойындары арасындағы жұп жылдың ортасында (және ФИФА ерлер арасындағы әлем чемпионатымен бірдей жылда) ойындарды өткізу арқылы Жерорта теңізі ойындарының күнтізбесін қайтадан жаңартты.

Сипаттама

Жерорта теңізі ойындары ұлттық делегацияларды дайындау және құрастыру тұрғысынан Халықаралық Олимпиада комитеті мен Грекия Олимпиада комитетінің (ГОК) қолдауымен өткізіледі. Афина – ICMG-нің тұрақты орналасқан жері (президент кім болса да), ал комитеттің Бас хатшысы грек. Бұл Грекияға тағы бір құрмет көрсету болып табылады, елдің осы институттың жұмысын және нығаюын қамтамасыз етудегі жетекші рөлін көрсетеді. Дегенмен, Грекия 2013 жылғы Жерорта теңізі ойындарындағы міндеттемесінен бас тартты, өйткені Волос және Лариса қалаларында 2013 жылғы ойындарды өткізу жоспарланған еді. Бірақ Грекияның қаржылық қиындықтарына байланысты олар одан бас таруға мәжбүр болды, ал 2013 жылғы құрмет Түркияға бұйырды, Мерсин қаласы 2013 жылғы ойындарды өткізуді өз мойнына алды.