Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегияның тілдік саясаты жөніндегі мемлекеттік агенттігі – Норвегияның тілдік кеңесі (Språkrådet) – тіл мәселелері бойынша Норвегия мемлекетінің әкімшілік органы. Ол норвег тілінің екі жазбаша түрін реттейді: бокмол және нюнорск. 2005 жылы құрылған және 1974 жылдан 2005 жылға дейін болған Норвегия тіл кеңесінің (Norsk språkråd) орнын басты. Бұл Мәдениет министрлігінің қарауындағы еншілес агенттік болып табылады және 2023 жылғы мәлімет бойынша қырық төрт қызметкері жұмыс істейді. Норвегияда тілдерді стандарттаумен айналысатын екі ұйымның бірі – Норвегия академиясы.
Norwegian government agency for language policy
The Language Council of Norway (Språkrådet, ) is the administrative body of the Norwegian state on language issues. It regulates the two written forms of the Norwegian language: Bokmål and Nynorsk. It was established in 2005 and replaced the Norwegian Language Council (Norsk språkråd, ) which existed from 1974 to 2005. It is a subsidiary agency of the Ministry of Culture and has forty four employees (as per 2023). It is one of two organisations involved in language standardization in Norway, alongside the Norwegian Academy.
Норвегия тілінің кеңесі
Норвегия тілінің кеңесі (1974–2005) норвегияның жазба және ауызша тілі арқылы көрініс тапқан мәдени мұрасын сақтау, норвегия тілі білімін арттыратын шараларды ілгерілету, норвегия тілінің әртүрлі нұсқаларын қолданушылар арасындағы төзімділік пен өзара құрметті күшейту және тіл қолданысында жеке адамның құқықтарын қорғау міндетін атқарды. Кеңестің ең маңызды міндеттерінің бірі – бокмол және нюнорск тілдерін стандарттау, тілдік кеңес беру және оқулықтардың тілдік сапасын қамтамасыз ету болды. 2000 жылы кеңеске норвегия тілі мен ақпараттық технологиялар саласында жұмыс істеу тапсырылды. Норвегия тілінің кеңесі жаңа сөздерді тіркеді, ағылшын тілінен алынған сөздердің орнына қолдануға болатын сөздерді ұсынды және бокмол мен нюнорск тілдерінің теңдігін қамтамасыз ету шараларын қолдады. Кеңес Språknytt және Statspråk басылымдарын жариялады. Оның құрамында түрлі мүдделі тараптардың өкілдерінен құралған 38 мүше болды, оларға Норвегия академиясы, Riksmålsforbundet және Noregs Mållag сияқты басқа тілдік ұйымдармен қатар білім беру және БАҚ өкілдері де кірді. Кеңес қабылданатын сөздердің тізімін жасады. Кейбір сөздердің бұрын екі түрі болды: мемлекеттік құжаттар мен оқулықтарда қолданылатын ресми түр және мемлекеттік мектептердегі оқушылар қолдана алатын қосымша түр. Алайда, 2005 жылдан кейін Норвегия тілінің кеңесі жариялаған тізімдерде бұл айырмашылық жойылды.
The Norwegian Language Council (1974–2005) had the task of safeguarding the cultural heritage represented by the Norwegian written and spoken language, promoting measures that can increase knowledge of the Norwegian language, promoting tolerance and mutual respect between everyone who uses the Norwegian language in its various variants, and protecting the rights of the individual person when it comes to the use of language. Among the most important tasks of the council were standardization of Bokmål and Nynorsk, linguistic advice and linguistic quality assurance of textbooks. In 2000, the council was tasked with working with the Norwegian language and information technology. The Norwegian Language Council registered new words, put forward proposals for replacement words instead of English import words and promoted measures to ensure linguistic equality between Bokmål and Nynorsk. The council published the publications Språknytt and Statspråk. It had 38 members, which represented different stakeholders, such as other language organisations including the Norwegian Academy, Riksmålsforbundet and Noregs Mållag, but also the educational sector and the media. The council created lists of acceptable word forms. Some words previously had two forms, the official form which were to be used in government documents and textbooks, and optional forms, which could be used by students in state schools. However, after 2005 this difference no longer exists in the lists published by the Language Council of Norway.
Норвегияның тілдік кеңесі
2003 жылы Стортинг Норвегия тілінің ұлттық құзыретті орталығына айналдыру туралы Норвегия тілі кеңесінің ұсынысын мақұлдады. Жаңа орган 2005 жылдың 1 қаңтарында құрылды. 2005 жылдың мамыр айында осы мекемені Тіл кеңесі деп атау туралы шешім қабылданды. Ол енді тілдік ұйымдарды өкілдік етпейді. 2005 жылы Стортинг шешімімен мемлекеттік органдарға тілдік қызмет көрсету орталығы да құрылды. Тілдік қызмет көрсету орталығының екі маңызды міндеті бар: үкіметте қарапайым тілді қолдануды ілгерілету және мемлекеттік құжаттарда нюнорск және бокмол тілдерінің тең таралуын қамтамасыз ету. Сильфест Ломхайм 2010 жылдың 1 қыркүйегіне дейін Кеңестің алғашқы директоры болып қызмет етті. Åse Wetås 2015 жылдан бері Кеңесті басқарып келеді.
In 2003, the Storting agreed to a proposal to transform the Norwegian Language Council into a national competence center for the Norwegian language. The new body was established on 1 January 2005. In May 2005, it was decided to name the institution the Language Council. It no longer represents the language organizations. In 2005, the Language Service for state bodies was also established following a decision in the Storting. The Language Service has two equal tasks: to promote plain language within the government and ensure more even distribution between Nynorsk and Bokmål in state documents. Sylfest Lomheim served as the first director of the Council until 1 September 2010. Åse Wetås has been leading the Council since 2015.
Даулар
2006 жылы норвегиялық Ny Tid газеті кеңестен «этностық норвегиялықтар» терминіне балама табуды сұрады, себебі бұл термин Норвегияға көшіп келгендерді бөлеуге немесе оларды жат сезінуге әкелуі мүмкін. Жауап ретінде кеңес иммигранттардың норвегиялық екенін немесе бола алатынын жоққа шығарды, былай деп жазды: «Біз «этностық норвегиялық» терминін басқа терминмен алмастыру қажеттігін көрмейміз. Біздің пікірімізше, басқа елден келген адамдарды «норвегиялық» деп атау дұрыс емес, себебі «норвегиялық» деген сөз этностық тұрғыдан норвегиялық текті адамды білдіреді. Норвегияға көшіп келген пакистандық, тіпті норвегиялық азамат болған жағдайда да, норвегиялық бола алмайды». Кеңестің норвегиялық ұлттық санасын шектеулі түсінуі норвегиялық жаңалықтар құралдарында және әлеуметтік желілерде қызу пікірталас тудырды.
In 2006, the Norwegian newspaper Ny Tid requested that the council choose an alternative to the term "ethnic Norwegians" because the term might be alienating or exclusionary to immigrants to Norway. In response, the council denied that immigrants were Norwegians or could ever become Norwegians, writing: "We do not believe that there is a need to replace ‘ethnic Norwegian’ by another term. We believe it is incorrect to call people from other countries ‘Norwegians’ because ‘Norwegian’ by definition refers to someone of ethnic Norwegian descent. A Pakistani who settles in Norway does not become Norwegian, not even if he becomes a Norwegian citizen." The council's narrow definition of Norwegian identity sparked controversy in Norwegian news media and on Norwegian social media.