Француз ақсұлуының естеліктері: Турель маркизасы Луиза Элизабет де Круа
Louise Élisabeth de Croÿ
Луиза Элизабет де Круа – француз ақсүйек әйелі, Франция ханшайымдарының тәрбиешісі. Француз революциясы кезеңіндегі әскери отырыс туралы естеліктері. 👑📚
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы және ақсүйек Луиза Элизабет де Крой (Louise Élisabeth Félicité Françoise Armande Anne Marie Jeanne Joséphine; 11 маусым 1749 – 15 мамыр 1832) – француз ақсүйек әйелі және сарай қызметкері, Турзель маркизасы. Ол 1789 жылдан 1792 жылға дейін Франция ханшайымдарының тәрбиешісі болды. Француз революциясынан кейін ондаған жылдар өткен соң Луиза Элизабет өзінің естеліктерін жариялады, онда француз революциясы кезіндегі патшалық отбасы туралы ерекше көзқарас ұсынылған. Кейіннен ол герцогиня шеніне ие болды.
French writer and noble
Louise Élisabeth de Croÿ (Louise Élisabeth Félicité Françoise Armande Anne Marie Jeanne Joséphine; 11 June 1749 – 15 May 1832) was a French noblewoman and courtier, as the Marquise of Tourzel. She was the Governess of the Children of France from 1789 until 1792. Decades after the French Revolution, Louise Élisabeth published her memoirs, which presented a unique perspective on the royal family during the French Revolution. She later acquired the title of duchess.
Өмір
Луиза Элизабет Парижде, король Людовик XV билік құрған кездегі көрнекті Крой әулетіне дүниеге келді. Луизаның әкесі Гавр герцогы Луи Фердинанд Жозеф, ал анасы Люксембург-Монморенси ханшайымы Мари Луиза болды. Луиза Элизабет 1766 жылы он жеті жасында Турзель маркизіне тұрмысқа шықты. Олар жиырма жыл бойы бақытты некеде өмір сүрді, осы жылдары Луиза Элизабет алты балаға ана болды. Алайда, 1786 жылы күйеуі аң аулау кезінде қайтыс болды. Ол Бурбон әулетінің жақтасы болды және ешқашан айырылғысы келмеген сақинасына мына ұранды жаздырған: "Құдай, патшаны, дофинді және оның қарындасын сақта!".
Louise Élisabeth was born in Paris, into the illustrious House of Croÿ during the reign of King Louis XV. Louise’s father was the duke of Havré, Louis Ferdinand Joseph, and her mother was the princess of Montmorency Luxembourg, Marie Louise. Louise Élisabeth was married in 1766, at the age of seventeen, to the Marquis de Tourzel. They enjoyed a happy marriage for twenty years, in which Louise Élisabeth bore six children; her husband was, however, killed in a hunting accident in 1786. She was a staunch supporter of the House of Bourbon, and had this motto engraved on a ring she refused to part with: Lord, save the King, the Dauphin, and his sister!.
Француз төңкерісі
1789 жылы Бастилияны шабуылдағаннан кейін, Мария Антуанеттаның жақын туыстары көптеген елдерге қашуға мәжбүр болды. Корольдік балалардың сүйіктісі және тәрбиешісі герцогиня де Полиньяк Швейцарияға көшіп кетуге мәжбүр болды. Мария Антуанетта Луиза Элизаветаны босаған орынға тағайындады, дофин Луи Чарльзға ерекше көңіл бөлді. Маркизаға дофинның қатты дауыстардан, әсіресе Версальдегі көптеген иттердің қауғарынан қорқуын басуға кеңес берді. 1789 жылдың 5 қазанында революционерлердің ықпалымен ашулы әйелдер тобы Версаль сарайына шабуыл жасағаннан кейін, маркиза патша отбасымен бірге Париждегі Тюильри сарайына көшіп барды. Бұл әрекет сәтсіз аяқталып, барлығы Парижге қайтарылды. Сол кезде оның қызы Паулин де Турзель және Мария Антуанеттаның жақын досы, принцесса де Ламбаль да тұтқындалды. Луиза Элизабет пен оның қызына құтқарушы "Монсье Харди" Паулин түрмеден заңсыз қашып кеткендігі және тұтқындалу қаупі бар екендігіне байланысты Парижден кетуге кеңес берді. Олар елді мекенге кетіп, Винсенде және ұлының үйінде жасырын өмір сүрді. Қазан айында Францияның бұрынғы патшайымы Мария Антуанетта да гильотинаға жіберілді. 1799 жылдың маусым айында Митауда Мария Тереза мен Луи Антуанның үйлену тойына қатысып, біраз уақыт Митауда қалды. Кейіннен ол өзінің естеліктерін жариялады, олар патшалық үйдің соңғы күндері туралы құнды тарихи мәліметтерді қамтиды.
After the Storming of the Bastille in 1789, many members of Queen Marie Antoinette’s intimate circle were forced to flee abroad. The duchesse de Polignac, the queen's favourite and the governess to the royal children, was forced to emigrate to Switzerland. Marie Antoinette appointed Louise Élisabeth to the newly vacant post, with particular attention to be paid to the dauphin, Louis Charles. The marquise was advised to curb the dauphin's fear of loud noises, particularly the barking of the many dogs at Versailles. After an angry mob of women incited by revolutionaries stormed the Palace of Versailles on 5 October 1789, the marquise accompanied the royal family to live in the Tuileries Palace in Paris. This attempt failed, and the entire party was brought back to Paris. Also imprisoned at the same time was her daughter, Pauline de Tourzel, and Marie Antoinette's personal friend, Princesse de Lamballe. Louise Élisabeth and her daughter were advised by their rescuer, a "Monsieur Hardi", to leave Paris because Pauline had escaped the prison illegally and was in danger of arrest, and they left for the countryside, where they lived incognito in Vincennes and at the property of her son in Aboundant outside of Dreux. In October, the former queen of France, Marie Antoinette, was also sent to the guillotine. She attended the wedding of Marie Therese and Louis Antoine in Mitau in the June of 1799, and remained in Mitau for some time. She later published her memoirs, which are an invaluable historical account of the final days of the royal household.