Кіріспе

Влад І (? – 1396/97?) Узурпатор (Тасығыш) атымен белгілі, кейін Румынияға айналған Валахияның билеушісі болған. Ол Валахияның Мирча I-нен билікті тартып алды. Оның билеуі үш жылға жуыққа созылды, 1394 жылдың қазан-қарашасынан 1397 жылдың қаңтарына дейін, ал кейбір деректер бойынша, оның нақты билеу мерзімі 1395 жылдың мамырынан 1396 жылдың желтоқсанына дейін болған.

Ерте өмір

Влад I-нің тегі туралы әртүрлі пікірлер бар. Ол ақсүйек те болуы мүмкін, немесе Дан I-нің ұлы, Дан II-нің інісі болған. Дегенмен, қолдау құжаттарының жетіспеуіне байланысты, кейбір ғалымдар Влад I мен Үлкен Мирчаның арасындағы қандай да бір туыстық байланыстың болуын күмәндандырады.

Билік

Валахияның Влад I 1394 жылдың күзінде Ровина шайқасы кезінде Осман империясының зор шабуылынан кейін таққа отырды деп есептеледі (бірнеше серб жылнамалары 1394 жылдың 10 қазанымен даталайды). Дегенмен, серб тарихшысы Радослав Радоичичтің сөзіне сүйенсек, Влад I шын мәнінде 1395 жылдың 17 мамырында таққа отырған. Бұл теорияны Анка Янчу сияқты румын тарихшылары қабылдады. 1395 жылдың соңында Люксембургтің Сигизмунды Влад I-нің Валахияның тәуелсіз билеушісі екенін және Осман империясына бейімділігін атап өтті. 1396 жылдың 28 мамырындағы құжатта (Хурмузаки, I / 2, 374–375 бб.), Влад Воевода Польша Корольдігіне ерекше жеңілдіктер берді, бұл оның Польша патшасымен байланыста болғанын көрсетеді. Влад I Валахияны Осман империясына қарсы коалициядан шығарды, нәтижесінде Венгрия Корольдігі мен оның одақтастары оны ресми түрде мойындамады. Алайда, Молдова князі I Степан арқылы Польшамен жасалған келісім Владтың өз еліндегі қуатты билеуші екенін көрсетеді. Бұл пікірді шығарылған монеталар да растайды. Оны тақтан түсіру және Валахияны коалицияға қайтару күресі оның билігінің барлық кезеңінде жалғасты, бірақ 1395 жылдың мамырындағы Стефан Лозонцтың жорылысы әскери сәтсіздікке ұшырағанда, венгр патшасы «Валахия жоғалды және Дунай жаудың қолына түсті» деді (Виктор Мотогна, Үлкен Мирчаның сыртқы саясаты, Герла, 1924, 42 б.). 1395 жылдың шілдесінде Сигизмунд басқарған венгр жорығы, мүмкін, Үлкен Мирчаның қолдауымен, Турну бекінісін басып алып, патшаға адал гарнизон қалдырды. Келесі жыл бойы Владты жою күресі жалғасты. Бұл тек Сигизмунд пен оның вассалдары, соның ішінде Үлкен Мирчаның Никопол шайқасындағы жеңіліске ұшыраған жорылына қатысуымен тоқтатылды. Бұл жорыл кезінде Валахия аумағы Валахия және Осман әскерлерінен қашу үшін айналып өтілді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Дунай арқылы өтуге тырысқандар кепілге алынды немесе өлім жазасына кесілді. Валахия воеводасының бұл реакциясы крестшілердің басып алған қалалардағы болгар православ христиандарын жаппай қырғынға ұшыратқандарымен байланысты болуы мүмкін. 1396 жылдың қазанында Трансильвания воеводасы Стибор басқарған келесі әскери жорыл Владтың жеңіліске ұшырауына және тұтқынға түсуіне әкелді, ол тұтқындықта қайтыс болды. Бұл 1397 жылдың қаңтарында Ақсақал Мирчаның таққа қайта оралуына жағдай жасады.

Дау

Влад I-нің әкелігін анықтау үшін ПП Панайтеску венгр жылнамашысы Иоганнес де Тюрочтың (1435 – 1488 немесе 1489) баяндамасына жүгінеді, онда түріктер қолдаған Дан мен король Сигизмунд қолдаған Мирча арасындағы күрес туралы айтылады. Жылнамада екеуінің де бір туыс екені көрсетілген. Богдан Петричику Хасдеудің теориясын ескере отырып, бұл сипатталған күрес 1386 жылы Дан I мен Мирча арасында болғандығын айтады, Панайтеску Ц. Лициканың 1420 жылы Михаил I мен Дан II арасында шайқас болған деген пікірін қабылдамайды. Ол бұл оқиғаны Тюрочтың қателігі деп санайды, ол Владты Данмен, ал Михаилды Мирчамен шатастырған. Тюрочтың шатасу себебі Влад I-нің Дан I-нің ұлы болғандығы екенін түсіндіреді. Ғ. Братиану Панайтескудің теориясын қолдайды. Ал. В. Дице Тюрочтың жылнамасындағы оқиғаны "дұмыл әңгіме", "халық әңгімелеріндегі "жау бауырлар" тақырыбын еске түсіретін ойдан шығарылған қақтығыс" және "тарихи негізі жоқ қиял" деп сипаттайды.