Кіріспе

Yakovlev Yak 27 (НАТО-ның "Flashlight C" деп аталатын) – 1958 жылы Yak 121 прототипінен бастау алған советтік реактивтік ұшақтар отбасы. Ең көп санда жасалған түрі – тактикалық барлауға арналған Yak 27R (НАТО-ның "Mangrove" атауы).

Жобалау және әзірлеу

ЯК-121 прототипі ЯК-25 отбасы ұшақтарының ізбасары ретінде әзірленді және ЯК-27 ұшақтарының негізін қалады. Оқ-дәрілермен және К8 зымыранымен жабдықталған ЯК-27 және ЯК-27К тосқауылдары өз талаптарына сай келіп, тіпті одан да асып түсті, бірақ олардың көрсеткіштері Сухой Су-9 ұшағынан басып өтті, сондықтан өндіріске рұқсат берілмеді. ЯК-27В жоғары биіктіктегі тосқауыл нұсқасы ЯК-121 прототипіне 1300 кг (2866 фунт) салмақты Dushkin S 155 зымырандық күшейткішті артқы фюзеляжға және Туманский RD 9AKYe форсажды турбореактивті қозғалтқыштарға орнату арқылы өзгертілді. Сынақтар кезінде 23 000 м (75 400 фут) биіктікке жеткенімен, көрсеткіштері өте жақсы болғанына қарамастан, Dushkin S 155 зымырандық қозғалтқышының техникалық қызмет көрсетудегі қиындықтарына байланысты әзірлеу тоқтатылды. ЯК-27 тосқауыл ұшағының арнайы жоғары биіктіктегі фотобарлау нұсқасы ЯК-27Р (НАТО белгісі "Мангроув") деп аталды. Радомы мен радары бақылаушы/навигаторға арналған шыны мұрынмен алмастырылды, екі камера қосылды және Нюделман-Рихтер NR 23 зеңбірегі сол қанатынан алынып тасталды. Оның қанаттарының ені 11,82 м (38 фут 9 дюйм) болды, екі Туманский RD 9AF турбореактивті қозғалтқышы және жоғары биіктікте шамамен 1285 км/сағ (798 миль/сағ) жылдамдыққа ие болды. Оның пайдалану биіктігі 16 500 м (54 000 фут) және екі қанатты жанармай бактерімен 2380 км (1480 миль) қашықтыққа ұшуға мүмкіндік берді. Саратов қаласындағы №292 зауытта шамамен 180 ұшақ өндірілді.

Пайдалану тарихы

ЯК-27Р 1960 жылы Кеңес Әуе күштерінің қарулануына түсті және Ілюшин Ил-28 барлау ұшағын алмастыру мақсатында жасалған болатын. Бірақ, оның жылдамдығы мен биіктігі жоғары болғанына қарамастан, ұшу қашықтығы аз болды. ЯК-27Р-дің де бірқатар операциялық шектеулері болды және оны тек ең тәжірибелі ұшқыштар ғана дыбыс жылдамдығынан асып ұша алатын. Қозғалтқыштардың төмен орналасуы салдарынан, олар жабдықталмаған алдыңғы базалық ұшу-қону жолақтарынан сыртқы заттарды жұтып алуға бейім болды. Еуропадағы зениттік ракеталардың арттыруымен, жоғары биіктіктегі ЯК-27Р көбінесе Ил-28-ге қарағанда тиімсіз болды. ЯК-27Р 1970-ші жылдардың басында қызметтен алынып, оның орнына ЯК-28Р және МиГ-25Р ұшақтары келді.

Тірі қалғандар

ЯК-27Р Ресейдің Мәскеу қаласының сыртындағы Монинодағы Орталық Әуе күштері мұражайында сақталған. Германияда тағы екі ұшақ корпусы сақталған, біреуі Дессаудағы Хьюго Юнкерс мұражайында, екіншісі Спейер техникалық мұражайында, алайда соңғысының жағдайы нашар.