Кіріспе
Вьетнамдық жекпе-жек өнері Вовинам (Vovinam) (Võ Việt Nam, "Вьетнамдық жекпе-жек өнері" деген мағынаны білдіреді), ресми түрде Việt Võ Đạo (越武道, "Вьетнамдық жекпе-жек өнерінің жолы") деп аталады. Бұл өнер 1938 жылы Нгуен Люк (Nguyễn Lộc) құрған. Ол дәстүрлі вьетнамдық әртүрлі дереккөздерге негізделген. Вовинам "қатаң және жұмсақ" принципіне негізделген, соққылар, шынтақтар, тепкілер, тізелер және күрес әрекеттерін, сондай-ақ дене мен сананы толық бақылауға жету үшін жаттығу құралдары ретінде қолданылатын қылыштар, пышақтар, аралар, тырнақтар және жапсырғыштар сияқты қаруларды қамтиды. Студенттер қорғану техникаларын және формаларды да үйренеді. Вьетнамдық жекпе-жек өнерінің арасында Вовинам ең ірісі және дамыған өнер, әлемде 60-тан астам мектебі бар, оның ішінде Польша, Бельгия, Канада, Камбоджа, Дания, Германия, АҚШ, Марокко, Норвегия, Ресей, Франция, Румыния, Швейцария, Швеция, Сингапур, Өзбекстан, Таиланд, Италия, Австралия, Үндістан, Пәкістан, Иран, Испания, Алжир, Тайвань және Грекия сияқты елдерде таралған.
Vovinam (short for Võ Việt Nam, meaning "Vietnamese Martial Arts"), officially known as Việt Võ Đạo (越武道, meaning "Vietnamese Way of Martial Arts") is a Vietnamese martial art founded in 1938 by Nguyễn Lộc. It is based on traditional Vietnamese eclectic sources. Vovinam, based on the principle of "hard and soft", involves the use of strikes, elbows, kicks, knees, and wrestling moves, as well as weapons such as swords, knives, chisels, claws and fans that serve as training devices for reaching optimal control of body and mind. Students also learn defense techniques and forms. Amongst Vietnamese martial arts, Vovinam is the largest and most developed with more than 60 schools around the world, including Poland, Belgium, Canada, Cambodia, Denmark, Germany, the United States, Morocco, Norway, Russia, France, Romania, Switzerland, Sweden, Singapore, Uzbekistan, Thailand, Italy, Australia, India, Pakistan, Iran, Spain, Algeria, Taiwan and Greece, among others.
Тарих
Vovinam / Việt Võ Đạo 1938 жылы Нгуен Люк (1912 – 1960) құрған, мақсаты – қысқа оқудан кейін жаттығушыларға тиімді өзін-өзі қорғау әдісін ұсыну. Люк жекпе-жек өнері Вьетнамды 1859 жылдан бері Францияның отаршылдық үстемдігінен және басқа елдердің билігінен азат етуге көмектеседі деп сенді. Вовинам дәстүрлі вьетнамдық жекпе-жек өнеріне қытай және жапон жүйелерінің элементтерін қосты, сондықтан бұл жүйе француз оккупациясына жауап ретінде жартылай құрылды, вьетнам халқының ұлттық санасын арттыруға бағытталған. Осылайша, ол таэквондоға ұқсас, өйткені ол жапон және қытай жекпе-жегінің элементтерін жергілікті негізге біріктіретін көп түрлі жүйе. 1940 жылы Люк Ханойда шәкірттерімен бірге Вовинамды көпшілікке көрсетуге шақырылды, содан кейін Ханойдағы Эколь Нормальде осы өнерді оқытуға шақырылды, нәтижесінде Вовинам кең танылды. Келесі жылдары Вьетнамда саяси жағдай нашарлады; жүйенің ұлттық-саяси бағытының салдарынан, өнерге қысым көрсетілді. 1954 жылы Люк Оңтүстік Вьетнамға көшті, онда ол оқытуын жалғастырып, Вовинам мектептерін ашты. Қазір Вовинам бастапқыда болған саяси мағынасынан айырылды. Бұл пішін қаттылық пен жұмсақтықтың үйлесімділігін көрсетеді. Бұл сары пішінде "Vovinam" деген қызыл жазу "Việt Võ Đạo" деген теңіз көк жазудың үстінде орналасқан. Жазудың астында қызыл және теңіз көк түсті Âm Dương символы бейнеленген. Âm Dương – Даоның мәнін көрсететін, қалың ақ шеңбермен оралған, теріс және оң (Âm = Теріс, Dương = Оң) арасындағы делдалдық миссияны орындау, екеуін бағындыру және барлық тіршілік иелерінің өмірін қамтамасыз ету мақсатын білдіреді. Символға Вьетнамның сары картасы қойылған.
Қатты және жұмсақ
Инь мен ян теориясы (вьетнамша: "Âm Dương" және "Nhu Cương") ғаламдағы және жер бетіндегі барлық нәрсе Ам (теріс) пен Дьонг (оң) арасындағы өзара байланыс арқылы басталады демекші. Осы теорияға сәйкес, кейбір жекпе-жек өнері мықтыны жұмсақтан артық көреді, ал басқалары жұмсақты мықтыдан артық көреді. Vovinam Việt Võ Đạo ешқайсысын екіншісінен жоғары қоймайды. Қатты және жұмсақ әр жағдайға, әр мәселеге бейімделу үшін тең дәрежеде қолданылады. Оқушы күресте де, күнделікті өмірде де қатты мен жұмсақты үйлестіру дағдысын дамытуға ұмтылады. Бұл олардың физикалық және рухани қабілеттерін дамытуға бағытталған. Қатты мен жұмсақтың үйлесімділігі ғана емес, жаттығулардың нәтижесінде туындайтын көптеген нәрселер де – мысалы, күрескерлік рух, батылдық, жарасымдылық, әділдік, қарапайымдық және төзімділік – жекпе-жек өнерінің философиясын қалыптастыруға көмектеседі. Ең бастысы, оқушылардың мінез-құлқын моральдық тәрбие және техникаларды қолдану жолы қалыптастырады. Адамның өзімшілдігін тану және оны жеңуге ерекше мән беріледі. Осы арқылы Vovinam оқушысы басқаларға жомарттық пен төзімділік көрсетеді. Адам өміріндегі ең маңызды нәрсе – басқа адамдар екенін түсінген соң, мақсат – өзіне ғана емес, сонымен қатар басқаларға да бейбіт және үйлесімді өмір сүруге көмектесу болады. "Мейірімді жүрекке ие темір қол" деген сәлеммен оқушы әр жаттығуда Vovinam Việt Võ Đạo-ның негізгі қағидасы мен мақсатын есіне алады. Бұл сонымен қатар қарсыластың күшін және реакциясын пайдалану, аздаған күшпен максималды нәтижеге жету туралы да.
Әлем чемпионаттары
Вовинамда 2002 жылдан бері Вонинам әлем чемпионаттары және Вокотруйен әлем чемпионаттары өтеді.