Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кеңес әуе-ғарыш инженері және ұшақ конструкторы Семен Алексеевич Лавочкин (Семён Алексе́евич Ла́вочкин; 11 қыркүйек 1900 – 9 маусым 1960) – кеңес әуе-ғарыш инженері, ұшақ конструкторы және Лавочкин аэрокөлік конструкторлық бюросын құрған адам. Оның көптеген истребительдері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде совет әскерлері үшін көптеп өндірілді.
Soviet aerospace engineer and aircraft designer
Semyon Alekseyevich Lavochkin (Семён Алексе́евич Ла́вочкин; 11 September 1900 9 June 1960) was a Soviet aerospace engineer, Soviet aircraft designer who founded the Lavochkin aircraft design bureau. Many of his fighter designs were produced in large numbers for Soviet forces during World War II.
Өмірбаян
Лавочкин Смоленск қаласында мұғалімдер отбасында дүниеге келген. 1918 жылы бітіргеннен кейін Қызыл Армияға қабылданып, Ресей азамат соғысында жаяу әскерде қызмет етті. 1920 жылы Мәскеу мемлекеттік техникалық университетіне оқуға түсіп, 1927 жылы аяқтады. Содан кейін Андрей Туполевтің басшылығымен Орталық аэрогидродинамикалық институтының (ЦАГИ) жобалау бөлімінде екі жыл стажер болып жұмыс істеді, онда Туполев TB-3 ауыр бомбалаушысын жобалауға көмектесті. ЦАГИ-де оның әріптестері француз су ұшағын жасаушы Пол Ришар, сондай-ақ Михаил Гуревич және Николай Камов болды. 1930 жылдардың басында Орталық жобалау бюросына ауысты, онда оған стратосфералық ұшақтар, ауа шары және герметикалық кабиналар бойынша жұмыс тапсырылды. Бірақ ол истребительдерді жобалауға көбірек қызығушылық танытқандықтан, Дмитрий Павлович Григоровичтің жобалау бюросына көшті, оған Григорович I-Z истребителін әзірлеуде көмектесті. 1938 жылы Испания азамат соғысы мен Жапонияға қарсы Халхин-Гол шайқасындағы жауынгерлік тәжірибеден кейін советтік истребительдердің жобалары халықаралық стандарттардан қалып қойғаны анық болды. 1939 жылы Лавочкин жеке жобалау бюросын құрды. LaGG-1 истребителінен бастап, ол мыңдаған истребительдер жасады, олар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Совет Әуе күштерінің негізін құрады. Ол әсіресе La-5 және La-7 истребительдерімен танымал, олар Екінші дүниежүзілік соғыстың ең үздік советтік истребительдері саналады. Союздық авиацияның үздік асы Иван Кожедуб Лавочкин жасаған истребительдерде ұшып, 60-тан астам неміс ұшағын атып түсірді. 1941-1945 жылдары 22 000-нан астам Лавочкин истребителі жасалды. Бірақ соғыстан кейін Лавочкиннің жолы суырылып кетті. Оның La-9 және La-11 истребительдері советтік қызметтегі соңғы поршендік истребительдер болды және жақын арада реактивтік ұшақтармен алмастырылды. Ол осы саладағы пионерлік жұмысын жалғастырғанымен (La-176 советтік бірінші үстінқы жылдамдықпен ұшатын ұшақ болды), оның ұшақтары Артем Микоян бюросымен бәсекелестікте әдетте екінші орынды иеленді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, реактивтік қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтарды дамытудағы алға бағытталған ойлар мен бәсекелестік Лавочкинді ракеталық жүйелерді әзірлеуге итермеледі. Бұл шешімнің нәтижесі SA-2 Guideline және "Буря" болды. LA-350 ("Буря") әлемдегі бірінші рет титанды өндірісте қолдануымен және жанар май ағынының кері бағыты арқылы қозғалтқышты салқындатуымен ерекшеленеді. 1944 жылы Лавочкинге инженерлік-техникалық қызмет генерал-майорының құрметті атағы берілді. 1950-1958 жылдары Лавочкин КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды. 1958 жылы КСРО Ғылым академиясының академигі атанды. 1960 жылы 59 жасында Қазақ КСР-інде әуе қорғаныс жүйесін сынау кезінде жүрек талмасынан қайтыс болды және Новодевичье бейіштесіне жерленді. Оның қайтысынан кейін жобалау бюросының назары жер-әуе зымырандарына (әсіресе SA-2 Guideline) және ғарыш жобаларына ауысты.
Lavochkin was born to a family of teachers in Smolensk. After graduation in 1918, he enlisted in the Red Army and served in the infantry in the Russian Civil War. In 1920, he began studies at the Moscow State Technical University, from which he graduated in 1927. He then served for two years as an intern at the design department of the Central Aerohydrodynamic Institute under the direction of Andrei Tupolev, where he assisted in the design of the Tupolev TB 3 heavy bomber. While at TsAGI, his colleagues included the French seaplane designer Paul Richard, as well as Mikhail Gurevich and Nikolay Kamov. In the early 1930s, he transferred to the Central Design Office, where he was assigned work on stratospheric aircraft, balloons and pressurized cockpits. However, as he came increasingly interested in the design of fighter aircraft, he moved to the design office of Dmitry Pavlovich Grigorovich, whom he assisted in the development of the Grigorovich I Z fighter. In 1938, after combat experiences in the Spanish Civil War and at the Battles of Khalkhin Gol against the Japanese, it became clear that the Soviet fighter designs were lagging behind international standards. Lavochkin established his own design bureau in 1939. Starting with the LaGG 1, he produced thousands of fighters which formed the backbone of the Soviet Air Force during the Second World War. He is especially known for the La 5 and La 7, which are among the best Soviet fighter aircraft of World War II. The top Allied ace, Ivan Kozhedub shot down over 60 German airplanes, flying in fighters designed by Lavochkin. From 1941 to 1945 a total of over 22,000 Lavochkin fighters were produced. However, Lavochkin's fortunes faded after the war. His La 9 and La 11 were the last piston engined fighters in Soviet service, and were replaced after a short time by jets. Although he continued pioneering work in this field (the La 176 was the first Soviet supersonic aircraft), his aircraft consistently placed second in competitions with other design bureaux, notably that of Artem Mikoyan. At the end of WWII, forward thinking and competition in jet engine driven planes in Soviet Union pushed Lavochkin to start development of rocket systems. The outcome of that decision was SA 2 Guideline and a Burya. The LA 350 (Burya) is notable for the first in the world production use of Titanium and a thruster cooling by use of reverse flow of propellent. In 1944, Lavochkin was given the honorary rank of Major General of Engineering/Technical Service. From 1950 1958, Lavochkin also served as a deputy of the Supreme Soviet of the USSR. He also became an Academician of USSR Academy of Sciences in 1958. He died in 1960 due to a heart attack during a test of an air defense system in the Kazakh SSR at the age of 59 and was buried in the Novodevichy Cemetery. After his death the focus of the design office shifted to surface to air missiles (most notably the SA 2 Guideline), and to space projects.