Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Советтік ұшақ инженері және конструкторы (1894–1977) Ресейлік футболшы
Soviet aircraft engineer and designer (1894–1977)
Russian footballer
Сергей Владимирович Ильюшин (Серге́й Владимирович Илью́шин; 30 наурыз 1894 [ескі стиль бойынша 18 наурыз 1894] – 9 ақпан 1977) – Ilyushin авиациялық конструкторлық бюросын құрған советтік ұшақ конструкторы. Ол 1939 жылы алғашқы рейсін жасаған "Ил-2 Штурмовик" ұшағын жобалаған. Бұл – ең көп санда өндірілген әскери ұшақ және шамамен 36 000-нан астам данасы жасалғандықтан, АҚШ-тың Cessna 172 ұшағынан кейін тарихтағы екінші ең көп өндірілген ұшақ болып табылады.
Sergey Vladimirovich Ilyushin (Серге́й Владимирович Илью́шин; 30 March 1894 [O. S. 18 March 1894] – 9 February 1977) was a Soviet aircraft designer who founded the Ilyushin aircraft design bureau. He designed the Il 2 Shturmovik, which made its maiden flight in 1939. It is the most produced warplane, and remains the second most produced aircraft in history, with some 36,000+ built, behind the US Cessna 172.
Алғашқы жылдар
Дилялево ауылында туған, орыс шаруа отбасының 11 баласының ең кішісі, негізінен өздігінен білім алған Илюшин ерте жасында үйден кетіп қалды. Ол Санкт-Петербургтегі бояу зауытында жұмысшы, құрылыс алаңдарында шұңқыр қазушы, ал арықтарды тазалаушы болып жұмыс істеді. 1910 жылы Коломяжский жарыс жолында бос орындар бар екенін білді. Сол жылы күзде жарыс жолында Бүкілресейлік аэростат фестивалі өтті, Илюшин жәшіктерді ашуға және жабдықтарды орнатуға көмектесті. Сондай-ақ ол Ресейдің авиацияның алғашқы пилоттарымен танысты, бұл оның авиацияға деген қызығушылығын оятып, жаңа мүмкіндіктер ашты. 1911 жылы ол туған ауылына қайтып, сүт зауытында жүкті тасушы болып жұмыс істеді. Келесі жылы Амур темір жолының құрылысында жұмыс істеді, ал 1913 жылы Таллинде кеме жасау зауытында жұмысшы болды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Илюшин Ресей императорлық армиясына шақырылды, жаяу әскерде қызмет етті, кейін (оқу білгендіктен) Вологдадағы әскери әкімшілікте кеңсе қызметкері болды. Авиация бөліміне жеті ерікті қажет болғанда, ол дереу өз еркімен келісті. Алдымен механик және жер экипажының мүшесі болып жұмыс істеді. 1917 жылдың жазында ол ұшқышқа лайықты деп танылды. Оның бір қозғалтқышты Іл-2 шабуылдық ұшағы (тарихтағы ең көп салынған жауынгерлік ұшақ, 36 183 данасы салынған) және Іл-4 екі қозғалтқышты бомбалаушысы (5200 данадан астам салынған) Екінші дүниежүзілік соғыста кеңінен қолданылды, кеңес әскері соғысқан барлық майданда. Соғыстан кейін Илюшин негізінен "Аэрофлот" және көптеген достық елдерде кеңінен қолданылған Іл-18 және Іл-62 сияқты коммерциялық авиалайнерлерге назар аударды. 1967 жылы оған инженерлік-техникалық қызмет генерал-полковнигінің арнайы атағы берілді. 1968 жылы КСРО Ғылым академиясының академигі болды. 1970 жылы ауруына байланысты зейнетке шыққанға дейін Илюшин ОКБ-ның бас конструкторы болып қызмет етті. 1937 жылдан 1970 жылға дейін Илюшин КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды. 1977 жылы Мәскеуде қайтыс болды және Новодевичье бейіште жерленді.
Born in the village of Dilyalevo, the youngest of 11 children born to a Russian peasant family, the largely self taught Ilyushin left home at an early age. He worked as a factory laborer, ditch digger at construction sites, and cleaner of gutters at a dye plant in Saint Petersburg. In 1910, he learned that jobs were available at Kolomyazhsky Racetrack as a groundskeeper. The racetrack was also the site of the first All Russia Festival of Ballooning in autumn of 1910, and Ilyushin assisted in unpacking crates and setting up equipment. He was also able to meet many of Russia's pioneer aviators, an event that awoke his interest in aviation. In 1911 he returned to his native village to work as a carter of a dairy plant. The following year, he worked as a construction worker for the Amur Railway, and in 1913 he was in Tallinn as a worker in a shipyard. With the outbreak of World War I in 1914, Ilyushin was conscripted into the Imperial Russian Army, serving with the infantry, and later (as he was literate) as a clerk in the military administration of Vologda. When a request came for seven volunteers to serve in the fledgling Aviation Section, he was quick to volunteer. He worked at first as a mechanic and member of the ground crew. In the summer of 1917, he was qualified as a pilot. His single engined Ilyushin Il 2 ground attack aircraft, the single most produced combat aircraft design in history (with 36,183 examples), and the Ilyushin Il 4 twin engined bomber (of which just over 5,200 examples were built) were used extensively in World War II, on all fronts where the Soviets fought. After the war, Ilyushin concentrated primarily on commercial airliners, such as the Ilyushin Il 18 and Ilyushin Il 62, which saw extensive use with Aeroflot and with numerous Soviet client states. In 1967 he was given the honorary rank of General Colonel of Engineering/Technical Service. He became an Academician of the Academy of Sciences of the Soviet Union in 1968. He remained the chief designer at the Ilyushin OKB until his retirement due to illness in 1970. From 1937 to 1970 Ilyushin also served as a deputy of the Supreme Soviet of the Soviet Union. He died in 1977 in Moscow and was buried in the Novodevichy Cemetery.