Кеңес Одағының МиГ-15 истребителдік ұшағы

Кіріспе

Кеңес одағының әскери ұшағы

Микоян Гуревич МиГ-15 (Микоян Гуревич МиГ 15; USAF/DoD белгілемесі: Type 14; НАТО тіліндегі атауы: Fagot) – Микоян Гуревич бюросы Кеңес Одағы үшін жасаған реактивті ұшақ. МиГ-15 – жоғары трансоникалық жылдамдыққа қол жеткізу үшін қанаттары бұрылған алғашқы, табысты реактивті ұшақтардың бірі. Корея соғысы кезіндегі әуе шайқастарында ол тік қанатты күндізгі ұшақтардан басым түсті, олар көбінесе жерге шабуылдау рөліне бейімделді. МиГ-15-тің пайда болуына жауап ретінде және оған қарсы тұру үшін АҚШ Әуе күштері «North American F-86 Sabre» ұшағын Кореяға жедел жіберді. МиГ-17-ге жаңартылғаннан кейін, бұл негізгі конструкция 1960 жылдардағы Вьетнам соғысында «Republic F-105 Thunderchief» және «McDonnell Douglas F-4 Phantom II» сияқты жоғары жылдамдықты ұшақтарға қарсы тиімділігін көрсеткенде, Батысты қайта таң қалдырды. МиГ-15 – 13 000-нан астам данасы жасалған ең көп өндірілген реактивті ұшақтардың бірі саналады. МиГ-15 Корея Халық Армиясының Әуе күштерінде оқу-жаттығу ұшағы ретінде әлі де қолданыста.

Жобалау және әзірлеу

Микоян-Гуревич ОКБ әзірлеген алғашқы турбореактивті истребитель Микоян-Гуревич МиГ-9 болды, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін пайда болды. Ол неміс BMW 003 қозғалтқыштарының кері инженериясы негізінде жасалған. МиГ-9 нашар, сенімсіз қозғалтқыштармен және басқару проблемаларымен күрескен қиын дизайн болды. Бірінші буын реактивті истребитель ретінде жіктеліп, поршендік истребительдерге тән тік қанаттармен құрастырылған. 1946 жылы Кеңес Одағының қозғалтқыш технологиясы Батыс елдерінен қалып қойған. Немістер 1945 жылдың мамырында капитуляциялау кезінде бірнеше сағаттан артық ұшуға қабілетті турбореактивті қозғалтқыштарды жасауға үлкермеді, бұл советтік соғыстан кейінгі реактивті ұшақтардың дизайнын шектеді. Кеңес авиация министрі Михаил Хруничев және ұшақ конструкторы А.С. Яковлев премьер-министр Иосиф Сталинге КСРО-ның сенімді, толық дамыған Rolls-Royce Nene қозғалтқыштарын сатып алуды ұсынды (Ұлыбританияның лейбористік үкіметі соғыстан кейінгі Ұлыбритания-Ресей қарым-қатынасын жақсартуға ниеттенгенін ескерді), оларды мүмкіндігінше аз уақытта көшіру үшін. Сталин: «Өз құпиясын бізге кім сатпақ?» деп жауап берді. Дегенмен, ол ұсынысқа келісім берді және Микоян, қозғалтқыш конструкторы Климов, Владимир Яковлевич және басқалар қозғалтқыштарды сұрап Ұлыбританияға сапарлады. Сталиннің таңғалуына орай, британдық лейбористік үкімет және оның сауда министрі сэр Стаффорд Криппс техникалық ақпаратты және Rolls-Royce Nene қозғалтқыштарын өндіруге лицензия беруге дайын болды. Үлгілік қозғалтқыштар жобалармен бірге сатып алынып, жеткізілді. Орыс жағдайларына бейімделгеннен кейін, бұл технология МиГ-15-ке енгізілетін Климов РД-45 ретінде жаппай өндіріске енгізілді. МиГ ОКБ-155 конструкторлары бұрынғы МиГ-9 реактивті истребителінен бастады. Жаңа истребитель Климовтың британдық қозғалтқыштарын, қанаттың сыпырылуын және құйрықтың соңына дейін созылатын шығару құбырын пайдаланды. Неміс Me 262 қанатының 18,5° сыпырылуымен жабдықталған алғашқы истребитель болды, бірақ ол ауыр Junkers Jumo 004 турбореактивті қозғалтқыштарының ауырлық ортасын реттеу үшін енгізілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүргізілген тәжірибелер мен зерттеулер кейіннен қанаттың сыпырылуының трансонустық жылдамдықтарда жақсы жұмыс істейтінін көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Кеңес Одағы Германияның ұшақ өнеркәсібінің көптеген активтерін басып алды. МиГ тобы осы жоспарларды, прототиптерді және құжаттарды, әсіресе қанатты зерттеулер мен дизайндарын зерттеді, тіпті 1945 жылы қанаттың дизайнына қатысты зерттеулер жүргізу үшін ұшқыш сынақ ұшағын жасады – поршендік қозғалтқышпен жабдықталған «итеруші» схемасымен жасалған МиГ-8 «Утка» (қанаты алдында орналасқандықтан «үйрек» деп аталды). Кейіннен Кореядағы ұрыс кезінде қанаттың сыпырылуының тура қанатты реактивті истребительдерге қарағанда айқын артықшылықтары бар екені дәлелденді. Нәтижесінде пайда болған конструкцияда 35 градусқа қанаттың сыпырылуы, шағын диэдрал және құйрықтың сыпырылған бөлігіне орнатылған стабилизатор болды. Батыс сарапшылары оның Курт Танктің Focke Wulf Ta 183 ұшағына қатты ұқсайтынын атап өтті, бұл Me 262-ден кейінгі дизайн, бірақ дизайн кезеңінен асып кетпеген. Focke Wulf инженерлерінің көпшілігі (әсіресе Ta 183 әзірлеу тобын басқарған Ханс Мултопп) Батыс әскерлеріне түскен кезде, кеңес әскерлері Ta 183 үшін жоспарларды және жел туннельдерінің модельдерін басып алды. МиГ-15 конструкциясы құрылымы, егжей-тегжейі және пропорциялары бойынша әртүрлі болғанымен, жоғары орналасқан құйрық және мұрындық ауа қабылдағышын бөліседі. МиГ-15 дизайны МиГ конструкторлық бюросының 1945-1946 жылдардағы Мессершмитт Me 263 зымырандық истребителінің кеңестік нұсқасын жасауға жасаған әрекеттерімен байланысты кейбір ортақ ерекшеліктерді және сыртқы ұқсастықтарды көрсетті. Жаңа МиГ бұрынғы тура қанатты МиГ-9 қанатын және құйрық орналасуын сақтап қалды, ал F-86 дәстүрлі төмен қанатты конструкцияны қолданды. Ұрыстың қызу кезеңінде шатасуды болдырмау үшін АҚШ ұшақтарын оларды ажырату үшін жарқын жолақтармен бояды. Нәтижесінде пайда болған прототиптер I-310 деп аталды. I-310 35 градусқа қанат пен құйрықтың сыпырылуымен, әр қанатында қанаттың үстінен ауа ағынын жақсарту үшін екі қанатты қоршаулары бар истребитель болды. Дизайнға бір Rolls-Royce Nene қозғалтқышы алдыңғы ауа қабылдағышы арқылы қоректенді. Құбырлар ауаны пилот кабинасының айналасымен және қозғалтқыштың алдына қайта бағыттады. Оның алғашқы ұшуы 30 желтоқсан 1947 жылы болды, бұл американдық F-86 Sabre алғаш ұшқаннан екі ай кейін болды. Ол ерекше өнімділік көрсетті, содан кейін Кеңес Одағының алғ...

The first turbojet fighter developed by Mikoyan Gurevich OKB was the Mikoyan Gurevich MiG 9, which appeared in the years immediately after World War II. It used a pair of reverse engineered German BMW 003 engines. The MiG 9 was a troublesome design that suffered from weak, unreliable engines and control problems. Categorized as a first generation jet fighter, it was designed with the straight style wings common to piston engined fighters. In 1946 Soviet engine technology was far behind the West's. The Germans had been unable to develop airworthy turbojets with thrust over capable of running for more than a few hours at the time of the surrender in May 1945, which limited the performance of immediate Soviet postwar jet aircraft designs. The Soviet aviation minister Mikhail Khrunichev and aircraft designer A. S. Yakovlev suggested to Premier Joseph Stalin that the USSR buy the reliable, fully developed, Rolls Royce Nene (having been alerted to the fact that the U. K. Labour government wanted to improve post war UK Russia foreign relations) for the purpose of copying them in a minimum of time. Stalin is said to have replied, "What fool will sell us his secrets?" However, he gave his consent to the proposal and Mikoyan, engine designer Климов, Владимир Яковлевич, and others travelled to the United Kingdom to request the engines. To Stalin's amazement, the British Labour government and its Minister of Trade, Sir Stafford Cripps, were perfectly willing to provide technical information and a license to manufacture the Rolls Royce Nene. Sample engines were purchased and delivered with blueprints. Following evaluation and adaptation to Russian conditions, the windfall technology was tooled for mass production as the Klimov RD 45 to be incorporated into the MiG 15. Designers at MiG's OKB 155 started with the earlier MiG 9 jet fighter. The new fighter used Klimov's British derived engines, swept wings, and a tailpipe going all the way back to a swept tail. The German Me 262 was the first fighter fitted with an 18.5° wing sweep, but it was introduced merely to adjust the center of gravity of its heavy Junkers Jumo 004 pioneering axial compressor turbojet engines. Further experience and research during World War II later established that swept wings would give better performance at transonic speeds. At the end of World War II, the Soviets seized many of the assets of Germany's aircraft industry. The MiG team studied these plans, prototypes and documents, particularly swept wing research and designs, even going so far as to produce a flying testbed in 1945 to investigate swept wing design concepts as the piston engined "pusher" layout, MiG 8 Utka (Russian for "duck", from its tail first canard design). The swept wing later proved to have a decisive performance advantage over straight winged jet fighters when it was introduced into combat over Korea. The design that emerged had a mid mounted 35 degree swept wing with a slight anhedral and a tailplane mounted up on the swept tail. Western analysts noted that it strongly resembled Kurt Tank's Focke Wulf Ta 183, a later design than the Me 262 that never progressed beyond the design stage. While the majority of Focke Wulf engineers (in particular, Hans Multhopp, who led the Ta 183 development team) were captured by Western armies, the Soviets did capture plans and wind tunnel models for the Ta 183. The MiG 15 does bear a resemblance in layout, sharing the high tailplane and nose mounted intake, although the aircraft are different in structure, details, and proportions. The MiG 15's design understandably shared features and some appearance commonalities with the MiG design bureau's own 1945–46 attempt at a Soviet built version of the Messerschmitt Me 263 rocket fighter in the appearance of its fuselage. The new MiG retained the previous straight winged MiG 9's wing and tailplane placement while the F 86 employed a more conventional low winged design. To prevent confusion during the height of combat the US painted their aircraft with bright stripes to distinguish them. The resulting prototypes were designated I 310. The I 310 was a swept wing fighter with 35 degree sweep in wings and tail, with two wing fences fitted to each wing to improve airflow over the wing. The design used a single Rolls Royce Nene fed by a split forward air intake. A duct carried intake air around the cockpit area and back together ahead of the engine. Its first flight was 30 December 1947, some two months after the American F 86 Sabre had first flown. It demonstrated exceptional performance, reaching at
The Soviet Union's first swept wing jet fighter had been the underpowered Lavochkin La 160, which was otherwise more similar to the MiG 9. The Lavochkin La 168, which reached production as the Lavochkin La 15, used the same engine as the MiG but used a shoulder mounted wing and t tail; it was the main competitive design. Eventually, the MiG design was favoured for mass production. Designated MiG 15, the first production example flew on 31 December 1948. It entered Soviet Air Force service in 1949 and subsequently received the NATO reporting name "Fagot". Early production examples had a tendency to roll to the left or to the right due to manufacturing variances, so aerodynamic trimmers called nozhi (knives) were fitted to correct the problem, the knives being adjusted by ground crews until the aircraft flew correctly. Visible differences were a headlight in the air intake separator and horizontal upper edge airbrakes. The 23 mm cannon were placed more closely together in their undercarriage. Some "bis" aircraft also adopted under wing hardpoints for unguided rocket launchers or bombs. Fighter bomber modifications were dubbed "IB", "SD 21", and "SD 5". About 150 aircraft were upgraded to SD 21 specification during 1953–1954. The MiG 15 arguably had sufficient power to dive at supersonic speeds, but the lack of an "all flying" tail greatly diminished the pilot's ability to control the aircraft as it approached Mach 1. As a result, pilots had to take care not to exceed Mach 0.92, where the flight surfaces became ineffective. The instrument panel had a red warning light that would illuminate when this speed was reached, and during post Korean War flight tests, American test pilots found that the aircraft would buffet heavily above Mach 0.92 and would pitch up at Mach 0.95. During a high altitude, full power dive to determine if the MiG 15 could exceed Mach 1, Chuck Yeager reached Mach 0.98, but the MiG would go no faster, and he lost roll control and did not begin to regain it until flying into denser air at of altitude; he had descended to by the time he fully regained control and recovered from the dive. Additionally, the MiG 15 tended to spin after it stalled, and often the pilot could not recover. Books by Chinese, Russian and ex Soviet authors, such as Zhang Xiaoming, Leonid Krylov, Yuriy Tepsurkaev and Igor Seydov revealed details of the actual pilots and operations. From the beginning, Soviet pilots were ordered to avoid flying over areas in which they might be captured. Soviet aircraft were adorned with North Korean or Chinese markings and even the pilots inside the aircraft wore either North Korean uniforms or civilian clothes to disguise their nationality. For radio communication, they were given cards with common Korean words for various flying terms spelled out phonetically in Cyrillic letters. and "40–50 assorted transport/liaison/trainer aircraft". Propeller driven, single engine fighters were also numerically dominant amongst the air forces that would come under United Nations Command (UNC) – such as the North American P 51 Mustang, Vought F4U Corsair and Hawker Sea Fury. Initially, the numerical and technical superiority of UNC fighter units gave them air supremacy, and laid North Korean targets bare to the destructive power of United States Air Force (USAF) Boeing B 29 heavy bombers. During 1950, the Kremlin agreed to supply China and North Korea with MiG 15s, as well as train their pilots. The 50th Fighter Aviation Division (50 IAD), equipped with the MiG 15, was already based near Shanghai, as it had taken part in the Chinese Civil War (see previous section). A detachment from the 50 IAD was moved to Antung, next to the border with North Korea in August 1950. They formed the 29th Guards Fighter Regiment (29 GvIAP). When China entered the war in support of North Korea, the Soviets agreed to provide 16 operational air regiments of MiG 15s, including combat pilots. In the meantime, more MiG 15 pilots were recruited; the squadrons earmarked for Korea were drawn from elite units. The pilots had to be younger than 27, and priority was given to World War II veterans. The first large Soviet aviation unit sent to Korea, the 324th IAD, was an air defense interceptor division commanded by Colonel Ivan Kozhedub, who, with 62 victories, was the top Allied (and Soviet) ace of World War II. In November 1950, the 151st and 28th IADs plus the veteran 50th IAD were reorganized into the 64th Fighter Aviation Corps (64 IAK). Initially, the Soviet fighters operated close to their bases, limited by the range of their aircraft, and were guided to the air battlefield by good ground control, which directed them to the most advantageous positions. For political, security and logistical reasons, they were not allowed to cross an imaginary line drawn from Wonsan to Pyongyang, and never to fly over the sea. The MiG 15s always operated in pairs, with an attacking leader covered by a wingman. The northwestern portion of North Korea where the Yalu River empties into the Yellow Sea was dubbed "MiG Alley" and became the site of numerous dogfights. MiG 15 pilots also proved very effective in the specific role for which the type was originally designed: intercepting formations of B 29s. At the tactical level, large formations of MiGs would wait on the Chinese side of the border. When UN aircraft entered MiG Alley, the MiGs would swoop down from high altitude to attack. If they ran into trouble, they would try to escape back over the border into China. Soviet MiG 15 squadrons operated in big groups, but the basic formation was a six aircraft group, divided into three pairs, each composed of a leader and a wingman:
The first pair of MiG 15s attacked the enemy Sabres. The second pair protected the first pair. The third pair remained above, supporting the two other pairs when needed. This pair had more freedom and could also attack targets of opportunity, such as lone Sabres that had lost their wingmen. After the MiG 15 entered the war, it was shown to be clearly superior to the best straight wing jets operated by other countries, including the Gloster Meteor, Lockheed F 80, Republic F 84 and Grumman F9F. In most measures of performance, the North American F 86 Sabre – which was also a swept wing design – was the only close contemporary that could match the MiG 15. The USAF has claimed that the F 86 had the advantage in combat kills over Korea between 1950 and 1953. It has been acknowledged that many individual Soviet pilots had larger individual tallies than their UN counterparts, due to a number of factors, although the aggregated claims made by Soviet pilots were probably overstated. According to Soviet/Russian sources, 335 Soviet piloted MiG 15s were lost in Korea to all causes, including accidents, AA fire and ground attacks. Chinese sources claim that 224 Chinese piloted MiG 15s were lost over Korea. North Korean losses are not known, but according to North Korean defectors, their air force lost around 100 MiG 15s during the war. Thus, around 659 MiG 15s are admitted as being lost. While an overwhelming majority of the losses to UN fighters involved F 86 pilots, several MiG 15s were lost in, or immediately after, combat with each of several other UN fighters: F 80s, F 84s, F9Fs, Gloster Meteors and even propeller driven F4Us and Sea Furies. The Soviet 64th Fighter Aviation Corps (64 IAK), which controlled all Soviet piloted aircraft in the Korean War, claimed 1,106 aircraft shot down by MiG 15s. The records of USAF units confirm 139 US aircraft were shot down by MiGs, with another 68 lost due to unknown causes, 237 aircraft listed as missing due to unknown causes, and 472 aircraft classified as "other losses". Data matching with Soviet records suggests that US pilots routinely attributed their own combat losses to "landing accidents" and "other losses".

1950 жылдың қарашасы - 1952 жылдың қаңтары

1950 жылдың 1 қарашасында 50-ші IAD МиГ-15 ұшақтарымен соғысқа қосылды. Олардың алдыңғы бөліктері қызыл түске боялып, Солтүстік Кореяның таңбаларымен белгіленген. Сол күні сегіз МиГ-15 ұшағы 15 АҚШ Ф-51D Мустанг ұшағын тоқтатып, бірінші лейтенант Федор В. Чиж Арон Аберкомбриді атып түсіріп, американдық ұшқышты қаза қылды. Сол күні 50-ші IAD-тің үш МиГ-15 ұшағы он F 80 Shooting Stars ұшағын тоқтатып, алғашқы реактивтік ұшақтардың арасындағы ұрыс болды. Ф-80С ұшағын 1-лейтенант Фрэнк Ван Сикл басқарса, оны 1-лейтенант Семен Федорович Хоминич атып түсіріп, Ван Сикл қаза тапты. Бірақ АҚШ Әуе күштері осы оқиғаны Солтүстік Кореяның зениттік артиллериясының салдары деп қате айыптады. МиГ-15-ке қарсы тұру үшін АҚШ-тың қанаттары бүгілген жалғыз операциялық реактивтік ұшағы F 86 Sabre-нің үш эскадрильясы желтоқсан айында Кореяға жедел жіберілді. МиГ-15бис ұшағымен капитан Лоренс В. Бахтың F-86A ұшағын атып түсірді. 1950 жылдың соңында Кеңес Одағы Қытайға көмек көрсету үшін жаңа бөлімді тағайындады – 324-ші IAD (екі полктан тұрады: 176-шы GIAP және 196-шы IAP). Ол кезде МиГ-15 тосқауылшы полкінің құрамында 35-40 ұшақ болды, ал дивизия әдетте үш полктен құралды. Жаңа бөлім 1951 жылдың наурыз айында Ялу өзенінің бойындағы әуе базаларына келгенде, көршілес теңіздік әскери округтердегі кеңестік базаларда алдын ала дайындықтан өтті және МиГ-15 ұшақтарында әуеден әуеге жаттығуды бастады. Кеңес ұшқыштары қытайлық және корей ұшқыштарымен бірге жаттықты. 324-ші IAD-тің екі полкі де Антунгтегі алдыңғы әуе базасына көшіріліп, 1951 жылдың сәуір айының басында шайқасқа түсті. Генерал Георгий А. Лобовтың 303-ші IAD сол жылдың маусым айында Кореяға келіп, тамыз айында жауынгерлік операцияларды бастады. Кеңес МиГ-ы ұшқыштары биіктік пен жоғары жылдамдықты пайдаланып, әр түрлі бағыттардан қарсылас топтарға үйлестірілген шабуыл жасау үшін жаттықтырылды. Алғашқы кездесулер келесі екі жарым жылдағы әуе шайқастарының негізгі ерекшеліктерін анықтады. МиГ-15 және МиГ-15бис ұшақтарының биіктігі F 86-ның барлық нұсқаларынан жоғары болды – F 86F-қа қарағанда – және олардың жақсы жылдамдық/салмақ көрсеткіштерінің арқасында F 86A/E/F ұшақтарынан жылдамдады – F 86F-қа қарағанда. МиГ-15 ұшағының минут сайынғы көтерілу жылдамдығы F 86A және E ұшақтарынан жоғары болды (F 86F МиГ-15-ке тең келді). МиГ-15 ұшағының бұрылу радиусы да жоғарырақ болды. МиГ-тың жылдамдығы төмен биіктікте баяу болды – МиГ-15бис конфигурациясында F 86F-қа қарағанда. Барлық Sabre ұшақтары төменде де тығыз бұрылуға қабілетті болды. Сондықтан, егер МиГ-15 Sabre ұшағын тік немесе жоғарыдағы көлденең жазықтықта күресуге мәжбүр етсе, ол айтарлықтай артықшылыққа ие болды. Сонымен қатар, МиГ-15 Sabre ұшағынан оның биіктігіне көтеріліп, оңай құтыла алады, өйткені F-86 ұшағы соңынан еріп келе алмайтынын біледі. Бірақ 8000 м-ден төмен, Sabre ұшағы МиГ-қа қарағанда көтерілу жылдамдығын ескермеген жағдайда, көп жағдайда аздап артықшылыққа ие болды, әсіресе егер совет ұшқышы көлденең жазықтықта күресу қатесін жасаса. МиГ-та сондай-ақ күшті қару-жарақ болды – бір 37 мм N 37 зеңбірегі және екі 23 мм NR 23 зеңбірегі, ал Sabre ұшағында алты 12,7 мм (.50 дюйм) пулеметі болды. Бірақ советтің Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің ASP 1N гироскопиялық нысанасы F 86E және F 86F ұшақтарының дәл A 1CM және A4 радиолокациялық нысаналарына қарағанда аз дамыған. МиГ-15-тің негізгі міндеті F 86-ға қарсы емес, АҚШ Әуе күштерінің Боинг B 29 Superfortress бомбалаушыларына қарсы тұру болды. Бұл миссия Кеңес Әуе күштерінің (ВВС) элитасына, 1951 жылдың сәуірінде полковник Иван Кожедубтың 324-ші IAD-ына, кейіннен сол жылдың маусым айында Кореяға келген генерал Георгий А. Лобовтың 303-ші IAD-ына тағайындалды. Сол күні ең сәтті совет ұшқыштары подполковник Александр П. Сморчков және 1-орындық лейтенант Дмитрий А. Самойлов болды. Біріншісі 22, 23 және 24 қазанда Супер-Қаланы атып түсірді. Ауыр бомбардировщиктер арасындағы бұл шығындар әуе күштерінің жоғарғы қолбасшылығын B 29 ұшақтарының күндізгі дәлдікті шабуылын тоқтатуға және тек радармен бағытталатын түнгі рейдтерді жүргізуге мәжбүр етті. 1951 жылдың қарашасынан 1952 жылдың қаңтарына дейін екі жақ та Ялудағы әуе билігін қолға алуға тырысты, немесе кем дегенде оны жаудан бас тартты, нәтижесінде әуе соғысының қарқындылығы МиГ-15 және F-86 ұшқыштары арасында бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. 1950 жылдың қарашасынан 1952 жылдың қаңтарына дейінгі аралықта 40 совет МиГ-15 ұшқышы бес немесе одан да көп жеңіске жетіп, аса батырлар атағына ие болды. Советтік жауынгерлік жазбалар бойынша, бесінші әуелік жеңісін алған алғашқы ұшқыш – 1950 жылдың 24 желтоқсанында капитан Степан Иванович Науменко. Бұл құрмет капитан Сергей Крамаренкоға тиесілі, ол 1951 жылдың 29 шілдесінде бесінші жеңісін бағындырды. Осы 40 ұшқыштан шамамен 16-сы аса батыр ұшқыш болды, ең табыстысы майор Николай Сутягин, 22 жеңіске ие, олардың 13-і АҚШ тарапынан расталды; полковник Евгений Пепеляев 19 жеңіспен, 15 расталған; және майор Лев Щукин 17 жеңіспен, 11 расталған. МиГ басшылары, биіктіктегі және тактикалық артықшылықтарының арқасында, шайқас басталғанға дейін тактикалық жағдайды анықтай алды. Олар күресуге немесе қалуға қалағандай шешім қабылдай алатын. Жерден радарлық басқарудың артықшылығы МиГ ұшақтарына, қалаған жағдайда, F 86 патрульдік үлгісіндегі бос орындардан өтуге мүмкіндік берді.

On 1 November 1950, the 50th IAD joined the war with its MiG 15s – their noses painted red and in North Korean markings. That day, eight MiG 15s intercepted about 15 USAF F 51D Mustangs, and First Lieutenant Fyodor V. Chizh shot down Aaron Abercombrie, killing the American pilot. The first ever jet versus jet combat occurred that same day when three MiG 15s from the 50th IAD intercepted ten F 80 Shooting Stars. The F 80C piloted by 1st Lt Frank Van Sickle USAF was shot down by 1st Lt Semyon Fyodorovich Khominich, and Van Sickle was killed. However, the USAF falsely attributed the loss to North Korean AA artillery. To counter the MiG 15, three squadrons of the F 86 Sabre, America's only operational jet with swept wings, were quickly rushed to Korea in December. shot down the F 86A of Captain Lawrence V. Bach in his MiG 15bis. At the end of 1950, the Soviet Union assigned a new unit to support China, the 324th IAD (made up of two regiments: the 176th GIAP and 196th IAP). At that time, a MiG 15 interceptor regiment had 35 to 40 aircraft, and a division was usually composed of three regiments. When the new unit arrived at air bases along the Yalu River in March 1951, it had undergone preliminary training at Soviet bases in the neighboring Maritime Military Districts and started an intense period of air to air training in the MiG 15. The Soviets trained alongside Chinese and Korean pilots. Both regiments of the 324th IAD redeployed to the forward airbase in Antung and entered combat in early April 1951. The 303rd IAD of General Georgiy A. Lobov arrived in Korea in June of that same year and commenced combat operations in August. Soviet MiG pilots were trained to attack enemy formations in coordinated attacks from different directions, using both height and high speed to their advantage. The first encounters established the main features of the aerial battles of the next two and a half years. The MiG 15 and MiG 15bis had a higher ceiling than all versions of the Sabre – versus of the F 86F – and accelerated faster than F 86A/E/Fs due to their better thrust to weight ratio – versus of the F 86F. The MiG 15's per minute climbing rate was also greater than the per minute of the F 86A and E (the F 86F matched the MiG 15). A better turn radius above further distinguished the MiG 15. The MiG was slower at low altitude – in the MiG 15bis configuration as opposed to the of the F 86F. All Sabres could also turn tighter below Thus, if the MiG 15 forced the Sabre to fight in the vertical plane or in the horizontal one above , it gained a significant advantage. Furthermore, a MiG 15 could easily escape from a Sabre by climbing to its ceiling, knowing that the F 86 could not follow. Below 8,000 m (26,247 ft), however, the Sabre had a slight advantage over the MiG in most aspects excluding climb rate, especially if the Soviet pilot made the mistake of fighting in the horizontal. The MiG also had more powerful weaponry – one 37 mm N 37 cannon and two 23 mm NR 23 cannons, versus the six 12.7 mm (.50 in) machine guns of the Sabre. However, the Soviet World War II era ASP 1N gyroscopic gunsight was less sophisticated than the accurate A 1CM and A4 radar ranging sights of the F 86E and F.

The main mission of the MiG 15 was not to dogfight the F 86 but to counter the USAF Boeing B 29 Superfortress bombers. This mission was assigned to the elite of the Soviet Air Force (VVS), in April 1951 to the 324th IAD of Colonel Ivan Kozhedub, and later to the 303rd IAD of General Georgiy A. Lobov, who arrived in Korea in June of the same year. The most successful Soviet pilots that day were Lieutenant Colonel Aleksandr P. Smorchkov and 1st Lieutenant Dmitriy A. Samoylov. The former shot down a Superfortress on each of 22, 23 and 24 October. These losses among the heavy bombers forced the Far East Air Forces High Command to cancel the precision daylight attacks of the B 29s and only undertake radar directed night raids. From November 1951 to January 1952, both sides tried to achieve air superiority over the Yalu, or at least tried to deny it to the enemy, and in consequence, the intensity of the aerial combat reached peaks not seen before between MiG 15 and F 86 pilots. During the period from November 1950 to January 1952, no fewer than 40 Soviet MiG 15 pilots were credited as aces, with five or more victories. Soviet combat records show that the first pilot to claim his fifth aerial victory was Captain Stepan Ivanovich Naumenko on 24 December 1950. The honor falls to Captain Sergei Kramarenko, when on 29 July 1951, he scored his actual fifth victory. Approximately 16 out of those 40 pilots actually became aces, the most successful being Major Nikolay Sutyagin, credited with 22 victories, 13 of which were confirmed by the US; Colonel Yevgeny Pepelyaev with 19 claims, 15 confirmed; and Major Lev Shchukin with 17 credited, 11 verified. The MiG leaders, enjoying the advantage from the ground and the tactical advantage of an aircraft with superior altitude performance were able to dictate the tactical situation at least until the battle was started. They could decide to fight or stay out as they wished. The advantage of radar control from the ground also allowed the MiGs, if desired, to pass through the gaps in the F 86 patrol pattern.

1952 жылдың қаңтарынан 1952 жылдың шілдесіне дейін

1952 жылдың қаңтар айының соңында 303-ші IAD 97-ші (16-шы және 148-ші IAP) бөлімшелерімен, ал ақпан айында 324-ші IAD 190-шы IAD (256-шы, 494-ші және 821-ші IAP) бөлімшелерімен алмастырылды. Бұл жаңа бөлімшелердің дайындығы нашар болды, көптеген ұшқыштар МиГ истребителімен 50-60 сағатқа жуық ғана ұшқан тәжірибесіне ие еді. Осының салдарынан, бұл бөлімшелер қазір жақсы дайындалған американдық "Сейбр" ұшқыштарынан ауыр қатысу көріп, көп шығынға ұшырады. Осы кезеңде Аркадий С. Бойцов және Владимир Н. Забелин майорлары кем дегенде екі совет ұшқышы аса қабілеттілерге айналып, тиісінше алты және тоғыз жеңіске қол жеткізді. 1952 жылдың 4 шілдесінде: 1-ші лейтенант М. И. Косинкинді атып түсіргеннен кейін бірнеше секунд өткен соң, болашақ аса қабілетті ұшқыш капитан Клиффорд Д. Джоли, МиГ-15бис ұшқышы 1-ші лейтенант Василий Романович Круткихтің күтпеген шабуылынан кейін, өз F 86E ұшағынан катапульдануға мәжбүр болды.

1952 жылдың шілдесі мен 1953 жылдың шілдесі аралығында

1952 жылдың мамыр айында Кореяға жаңа және жақсы даярланған ПВО дивизиялары, 133-ші және 216-шы ИАД-лар келді. Олар 97-ші және 190-шы армияларды 1952 жылдың шілдесіне дейін алмастыратын, егер олар әуедегі басымдықты қазір жақсы дайындалған американдықтардан ала алмаса, онда олар оны 1952 жылдың қыркүйегі мен 1953 жылдың шілдесі аралығында бейтараптандырды. 1952 жылдың қыркүйегінде 32-ші IАД-ы да жауынгерлік операцияларды бастады. Әуедегі жеңістер мен жеңілістер туралы сандар әлі күнге дейін АҚШ және бұрынғы Кеңес Одағының тарихшылары талқылап жатыр, бірақ кем дегенде үш жағдайда Кеңес МиГ-15 асасы Сабр асасына қарсы басымдыққа ие болды: 7 сәуір 1953 жылы: 10 ұшақты атып түсірген капитан Гарольд Э. Фишер Маньчжуриядағы Дапу әуе базасының үстінде қытайлық және совет МиГ-теріне зақым келтіргеннен кейін Маньчжурияда атып түсірілді. Шабуылшының кім екеніне қатысты дау 1-лейтенант Григорий Нестерович Берелидзе мен Хан Дечай арасында болды. 12 сәуір 1953 жылы: сегіз жеңіске жеткен Кеңес капитан Семен Алексеевич Федорец Норман Э. Гриннің F 86E ұшағын атып түсірді, бірақ көп ұзамай Корей соғысының болашақ американдық асасы капитан Джозеф С. Макконнеллдің шабуылына ұшырады. Одан кейін болған шайқаста олар бір-бірін атып түсіріп, қауіпсіз жерге түсті. МиГ-15 қатері 1951 жылдың қарашасынан бастап Қиыр Шығыстағы әуе күштерін B 29 күндізгі рейдтерін тоқтатып, түнгі радарлық бағыттағы миссияларды жүзеге асыруға мәжбүр етті. Бастапқыда бұл коммунистердің қорғанысына қауіп төндірді, өйткені олардың жалғыз арнайы түнгі жауынгерлік бөлімдері B 29-ды тосқауылдауға жарамсыз, поршенді Лавочкин La 11 ұшақтарымен жабдықталған. Полктің бір бөлігі МиГ-15биспен жабдықталды, ал тағы бір түнгі жауынгерлік бөлім соғысқа қосылды, бұл американдық ауыр бомбалаушыларды қайтадан зардап шектірді. 1952 жылдың 10 маусымында сағат 21:50 мен 22:30 аралығында төрт МиГ-15бис Сончон және Кваксан үстінде B 29 ұшақтарына шабуыл жасады. Подполковник Михаил Иванович Студилин B 29A-ны жөндеуге келмейтіндей зақымдады, ол Кимпо әуе базасына шұғыл қонуға мәжбүр болды. Бірнеше минуттан кейін майор Анатолий Карелин өзінің есебіне тағы екі Суперкрепостьті қосты. Осы ұрыстардан кейін B 29 ұшағының түнгі ұшулары екі айға тоқтатылды. Бастапқыда бомбалаушыларды атып түсіру үшін емес, сүйемелдеу үшін жоспарланған Американың ең озық реактивті түнгі ұшақтары – F 94 Starfire және F3D Skyknight Мигтерге қарсы Суперкрепостьтерді қорғауға арналды. МиГ-15 тиімділігі төмен болды. F 94 Starfire тиімділігі төмен болғаннан кейін, B-29 ұшақтарын сүйемелдеуге тағайындалған екі орындық F3D Skyknight түнгі ұшақтары арқылы өтті. Skyknight-тің өте төмен биіктігіне қарамастан, іздеу радарының арқасында нысананы анық көруге мүмкіндік берді, ал МиГ-15-тің бомбалаушылар тобын табуға бағытталған нұсқаулары сүйемелдеуші ұшақтарды көруге көмектеспеді. 1952 жылдың 2-3 қарашасы түнінде ұшқыш майор Уильям Страттон мен радар операторы Ханс Хогландтың командасындағы Skyknight капитан В. Д. Вишняктың МиГ-15 ұшағына зақым келтірді. Бес күннен кейін Оливер Р. Дэвис және радар операторы Д. Ф. "Динг" Фесслер МиГ-15бисті атып түсірді; ұшқыш, лейтенант Иван П. Ковальев, қауіпсіз жерге түсті. Skyknight 5 МиГ-ты жойып, өзі зардап шекпеді және олармен бірге жүретін B 29-лар жаудың ұшақтарына ұшыраған жоқ. Алайда, жекпе-жек бір жақты болған жоқ: 1953 жылдың 16 қаңтарында түнде F3D МиГ-ға құлап қалуға жақындады, ол кезде капитан Джордж Крос пен майстер-сержант Дж. А. Пиэкутовскийге советтік МиГ-15бис шабуылдаған кезде ауыр зақым келтірілді; қиындықтармен Skyknight Кунсан әуе базасына оралды. Үш жарым айдан кейін, 1953 жылдың 29 мамыры түнінде, Қытайдың МиГ-15 ұшқышы Хоу Шужун АХАҚ-ның F3D 2 ұшағын Анжу үстінен атып түсірді; Сяржант. 2001 жылы жазда Джеймс В. Харреллдің сүйегі Кунсан базасынан бірнеше шақырым жердегі жағажайдан табылды. Капитан Джеймс Б. Браун әлі де із-түссіз жоғалып жатыр. Корольдік флоттың Sea Fury кемесімен жеңіл авиакомпанияның әуе кемесімен ұшып, 8 тамызда МиГ-15 ұшағын түсірген. "Диңгез фьюри" - Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін реактивті ұшақты түсірген бірнеше поршеньді ұшақтардың бірі. 1952 жылы 10 қыркүйекте капитан Джесси Г. Фолмар МиГ-15 ұшағын F4U Corsair ұшағымен атып түсірді, бірақ оны басқа МиГ ұшағы атып түсірді. Кеңес көздері берген сандар 64-ші ИАК-ның МиГ-15-лері (керісу кезінде айналып тұратын барлық дивизияларды қамтитын ұрыс корпусы) 60,450 күндізгі және 2,779 түнгі ұрыс жасады және 1,683 күндізгі әуе шайқастарында және 107 түнгі ұрыста жаумен күресті, Кореяда БҰҰ-ның 1,097 ұшағын атып түсірді, оның ішінде 647 F 86, 185 F 84, 118 F 80, 28 F 51, 11 F 94, 65 B 29, 26 Gloster Meteor және 17 түрлі ұшақтар бар.

In May 1952, new and better trained PVO divisions, the 133rd and 216th IADs, arrived in Korea. They would replace the 97th and 190th by July 1952, and if they could not take aerial superiority away from the now well prepared Americans, then they certainly neutralized it between September 1952 and July 1953. In September 1952, the 32nd IAD also started combat operations. Again, the figures of victories and losses in the air are still debated by historians of the US and the former Soviet Union, but on at least three occasions, Soviet MiG 15 aces gained the upper hand against Sabre aces:
7 April 1953: The 10 kill ace Captain Harold E. Fischer was shot down over Manchuria shortly after causing damage to a Chinese and a Soviet MiG over Dapu airbase in Manchuria. The attacker's identity was disputed between 1st Lieutenant Grigoriy Nesterovich Berelidze and Han Dechai. 12 April 1953: Captain Semyon Alekseyevich Fedorets, a Soviet ace with eight victories, shot down the F 86E of Norman E. Green, but shortly afterward was attacked by the future top American ace of the Korean War, Captain Joseph C. McConnell. In the ensuing dogfight, they shot each other down, ejecting and being rescued safely. The MiG 15 threat forced the Far East Air Forces to cancel B 29 daylight raids in favor of night radar guided missions from November 1951 onward. Initially, this presented a threat to Communist defenses, as their only specialized night fighting unit was equipped with the prop driven Lavochkin La 11, inadequate for the task of intercepting the B 29. Part of the regiment was re equipped with the MiG 15bis, and another night fighting unit joined the fray, causing American heavy bombers to suffer losses again. Between 21:50 and 22:30 on 10 June 1952, four MiG 15bis attacked B 29s over Sonchon and Kwaksan. Lieutenant Colonel Mikhail Ivanovich Studilin damaged a B 29A beyond repair, forcing it to make an emergency landing at Kimpo Air Base. A few minutes later, Major Anatoly Karelin added two more Superfortresses to his tally. In the aftermath of these battles, B 29 night sorties were cancelled for two months. Originally conceived to shoot down rather than escort bombers, both of America's state of the art jet night fighters – the F 94 Starfire and the F3D Skyknight – were committed to protecting the Superfortresses against MiGs. The MiG 15 was less effective in getting past the Marine Corps ground based two seat F3D Skyknight night fighters assigned to escort B 29s after the F 94 Starfires proved ineffective. What the squat aircraft lacked in sheer performance, it made up for with the advantage of a search radar that enabled the Skyknight to see its targets clearly, while the MiG 15's directions to find bomber formations were of little use in seeing escorting fighters. On the night of 2–3 November 1952, a Skyknight with pilot Major William Stratton and radar operator Hans Hoagland damaged the MiG 15 of Captain V. D. Vishnyak. Five days later, Oliver R. Davis and radar operator D. F. "Ding" Fessler downed a MiG 15bis; the pilot, Lieutenant Ivan P. Kovalyov, ejected safely. Skyknights claimed five MiG kills for no losses of their own, and no B 29s escorted by them were lost to enemy fighters. However, the duel was not one sided: on the night of 16 January 1953, an F3D almost did fall to a MiG, when the Skyknight of Captain George Cross and Master Sergeant J. A. Piekutowski suffered serious damage in an attack by a Soviet MiG 15bis; with difficulty, the Skyknight returned to Kunsan Air Base. Three and a half months later, on the night of 29 May 1953, Chinese MiG 15 pilot Hou Shujun of the PLAAF shot down an F3D 2 over Anju; Sgt. James V. Harrell's remains were found on a beach during the summer of 2001 just miles from the Kunsan base. Captain James B. Brown is still missing in action. In a Royal Navy Sea Fury flying from a light fleet carrier FAA pilot Lieutenant Peter "Hoagy" Carmichael downed a MiG 15 on 8 August 1952, in air to air combat. The Sea Fury would be one of the few piston engined fighter aircraft following World War II's end to shoot down a jet fighter. On 10 September 1952, Captain Jesse G. Folmar shot down a MiG 15 with an F4U Corsair but was himself downed by another MiG. The figures given by the Soviet sources indicate that the MiG 15s of the 64th IAK (the fighter corps that included all the divisions that rotated through the conflict) made 60,450 daylight combat sorties and 2,779 night ones and engaged the enemy in 1,683 daylight aerial battles and 107 at night, claiming to have shot down 1,097 UN aircraft over Korea, including 647 F 86s, 185 F 84s, 118 F 80s, 28 F 51s, 11 F 94s, 65 B 29s, 26 Gloster Meteors and 17 aircraft of different types.

Корея соғысы кезінде Қытай мен Кореяның МиГ-15 ұшақтары

Совет ВВС және ПВО соғыс кезінде МиГ-15-ті негізгі пайдаланушылар болды, бірақ жалғыз емес; оны PLAAF және KPAF (Біріккен Әуе Армиясы) да қолданды. Кеңес Одағының МиГ-15 ұшақтарын қытайлықтарға жылдам енгізуді бірнеше рет сұраған наразылығына қарамастан, қытайлықтар бұл процесте салыстырмалы түрде баяу болды. 1951 жылы МиГ-15бис ұшақтарын түнгі күресшілер ретінде пайдаланатын екі полк қана болды. Толық оқытылмаған және жабдықталмаған екі бөлімше де тек Қытайды қорғау үшін ғана пайдаланылды, бірақ олар АҚШ Әскери-әуе күштерінің барлау ұшақтарын ұстауға қатысты, олардың кейбіреулері Қытайдың үстінен өте тереңге енді. 1951 жылдың қыркүйегінде Ялу аймағында жеткілікті МиГ-15 болған кезде, Кеңес және қытайлық басшылар қытайлық және жаңа Корейлік МиГ-15 полктерін қытайлық тыныштандыратын аймақтардан тысқары орналастыруды жоспарлай бастады. 1951 жылдың қаңтарында болған қысқа эпизодтан басқа, PLAAF 1951 жылдың 25 қыркүйегіне дейін әрекет етпеді, онда 16 МиГ-15 ұшағы «Сейбрлермен» соғысты, пилот Ли Йонгтай жеңіске жетті, бірақ МиГ және оның пилотын жоғалтты. МиГ-15 ұшағымен жабдықталған Корейлік бөлім бір жылдан кейін, 1952 жылдың қыркүйегінде, әрекетке кірісті. Сол кезден бастап соғыстың соңына дейін Біріккен Әуе Армиясы 211 F 86, 72 F 84 және F 80 және басқа да 47 түрлі ұшақты атып түсірді деп мәлімдеді, 116 қытайлық авиаторларды және 231 ұшақты жоғалтты: 224 МиГ 15, үш Ла 11 және төрт Туполев Ту 2. Бірнеше ұшқыш бес немесе одан да көп жау ұшағын түсірді, мысалы, Чжао Баотоң жеті жеңіске жетті, Ван Хай тоғыз ұшақты түсірді, ал Кан Йон Дук пен Ким Ди Сан екеуі бес ұшақты түсірді. Кеңес мұрағаттарының деректеріне сәйкес, Кореяда 335 совет МиГ-15 ұшағы жоғалған деп есептеледі. Қытайлықтар Кореяда 224 МиГ-15 ұшағын жоғалтқанын мәлімдеді. Осылайша, барлық себептерге байланысты барлығы 659 МиГ-15 ұшағы жоғалған деп есептеледі, ал АҚШ Әскери-әуе күштері әуедегі ұрыста 78 F 86 «Сейбр» ұшағын жоғалтқанын мәлімдеді. Жалпы, БҰҰ күштері МиГ-15 ұшақтарынан 78 F 86 «Сейбр» және 75 басқа түрдегі ұшақты жоғалтты. Керісінше, кеңестік деректерге сәйкес келетін деректерде АҚШ ұшқыштары өздерінің ұрыс шығындарын «қону апаттарына» және «басқа себептерге» жатқызғаны көрінеді. АҚШ-тың ресми деректеріне сәйкес («USAF Statistical Digest FY1953»), АҚШ Әскери-әуе күштері Кореяда 250 F 86 истребителін жоғалтты: 184 ұрыста (78 әуедегі ұрыста, 19 әуеге қарсы оқпен, 26 «белгісіз себептермен» және 61 «басқа шығындар») және 66 апатта жоғалды. Кеңесшілер 600-дан астам «Сейбр» ұшағын түсіргенін, сонымен қатар қытайлықтардың да ұшақтарын түсіргенін мәлімдеді. Жақында RAND баяндамасында Кореядағы F 86 және МиГ-15 ұрыстарының «жақындағы зерттеулеріне» сілтеме жасалып, F 86-ның нақты түсіру:жоғалту арақатынасы жалпы алғанда 1,8:1 болды және совет ұшқыштары ұшқан МиГ-тарға қарсы 1,3:1-ге жақын болуы мүмкін деген қорытындыға келді. 1951 жылдың шілдесінде МиГ-15 ұшағының су астындағы қалдықтары Корольдік Әскери-теңіз күштерінің әуе кемелерінен байқалды. МиГ-15 ұшағы қирады, қозғалтқыштың бөлігі ортаңғы бөлімнен кейін көрінді, ал құйрық бөлігі біраз қашықтықта орналасқан. Ұшақ қираған жері сазды аймақта, алдамшы су тасқынымен және тар арнаның соңында, алдыңғы шептен 160 км қашықтықта орналасқан. МиГ-15 Инчхонға, содан соң Райт-Паттерсон әуе базасына жеткізілді. Бақыланатын ортада жауынгерлік сынақтар жүргізу үшін жарамды МиГ-ты алуға құштар АҚШ «Моола» операциясын бастады, ол өзінің МиГ-15 ұшағымен дезертир болған кез келген ұшқышқа саяси баспана және 100 000 АҚШ доллары (1953 жылғы 100 000 доллар шамамен <есептелген сомаға> тең) ұсынды. Польша Әуе күштерінің ұшқышы Франциск Ярецкий 1953 жылдың 5 наурызында таңертең совет бақылауындағы Польшадан МиГ-15 ұшағымен қашып шықты, бұл батыс әуе сарапшыларына ұшақты алғаш рет тексеруге мүмкіндік берді. Ярецкий Слупсктен Данияның Борнхольм аралында орналасқан Роннедегі әуежайға ұшып келді. Сапарға бірнеше минут қана кетті. Дания билігі АҚШ-тан арнайы мамандарды шақырып, ұшақты мұқият тексерді. Халықаралық ережелерге сәйкес, олар оны бірнеше аптадан кейін Польшаға кемемен қайтарып берді. Ярецкий сонымен қатар американдықтарға МиГ-15 ұшағын алғаш ұсынғаны үшін және АҚШ азаматы болғаны үшін 50 000 доллар сыйақы алды. Осы үлгіге сүйене отырып, төрт поляк МиГ-15 ұшқышы қашып кетті. Әскери карталарда Балтық жағалауының шет елдік шекаралары көрсетілмегендіктен, Франциск Ярецкий негізгі мектеп атласын қолдана отырып, төрт ұшқыштың үшеуі Борнхольмнің кішкентай аралын таба алды, ал біреуі Борнхольмнен солтүстікке қарай 80 км жердегі швед жағалауына жетті. Солтүстік Кореялық ұшқыш, лейтенант Кеннет Х. Роу (туған Но Кум Сок) 1953 жылдың 21 қыркүйегінде Кимпо әуе базасында дезертир болды. Қонақтанғаннан кейін ол 100 000 доллар сыйақы туралы білмейтінін мәлімдеді. Бұл МиГ-15 ұшағы мұқият тексерілді және бірнеше сынақ ұшқыштары, соның ішінде Чак Йегер ұшып көрді. Йегер өзінің автобиографиясында МиГ-15 қауіпті басқару ақауларына ие екенін хабарлады және КСРОға барған кезде совет ұшқыштары оның оған түсіп қалғанына сенбегенін айтты, бұл өте қауіпті болып табылады. Советтер ұшақтағы айналудың өте қауіпті екенін және KPAF ұшқыштарына үш айналым ішінде айналудан шыға алмаса, ұшып кетуге бұйрық бергенін хабарлады. МиГ-15-тің кешірімсіз мінез-құлқы туралы айта келе, әсіресе тәжірибесі аз ұшқыш қолында, Йегер оны «ұшып жүретін қақпақ» деп сипаттады. Лейтенант Ноның ұшағы қазір Огайо штатының Дейтон қаласының жанындағы АҚШ Әуе күштерінің Ұлттық мұражайында қойылған.

The Soviet VVS and PVO were the primary users of the MiG 15 during the war, but not the only ones; it was also used by the PLAAF and KPAF (known as the United Air Army). Despite bitter complaints from the Soviet Union, which repeatedly requested the Chinese to accelerate the introduction of MiG 15 new units, the Chinese were relatively slow in this process at the time, and by 1951 there were only two regiments flying MiG 15bis as night fighters. Being not completely trained and equipped, both units were used only for the defence of China, but they became involved in the interception of USAF reconnaissance aircraft, some of which went very deep over China. By September 1951, with enough MiG 15s in the Yalu area, Soviet and Chinese leaders were confident enough to begin planning the deployment of Chinese and new North Korean MiG 15 regiments outside Chinese sanctuaries. Excluding a brief episode in January 1951, the PLAAF did not see action until 25 September 1951, when 16 MiG 15s engaged Sabres, with pilot Li Yongtai claiming a victory, but losing a MiG and its pilot. The North Korean unit equipped with the MiG 15 got into action a year later, in September 1952. From then until the end of the war, the United Air Army claimed to have shot down 211 F 86s, 72 F 84s and F 80s, and 47 other aircraft of various types, losing 116 Chinese airmen and 231 aircraft: 224 MiG 15s, three La 11s and four Tupolev Tu 2s. Several pilots were credited with five or more enemy aircraft, such as Zhao Baotong with seven victories, Wang Hai with nine kills, and both Kan Yon Duk and Kim Di San with five. Based on Soviet archival data, 335 Soviet MiG 15s are known to have been admitted as lost over Korea. Chinese claims of their losses amount to 224 MiG 15s over Korea. Thus a total of 659 MiG 15s are admitted as being lost by all causes, while USAF claims of their losses amount to 78 F 86 Sabres in air to air combat. Overall UN losses to MiG 15s are credited as 78 F 86 Sabres and 75 aircraft of other types. Conversely, data matching with Soviet records shows that US pilots routinely attributed their own combat losses to "landing accidents" and "other causes". According to official US data ("USAF Statistical Digest FY1953"), the USAF lost 250 F 86 fighters in Korea: 184 were lost in combat (78 in air combat, 19 by Anti aircraft gun, 26 were "unknown causes" and 61 were "other losses") and 66 in accidents. The Soviets claimed to have downed over 600 Sabres, together with the Chinese claims. A recent RAND report made reference to "recent scholarship" of F 86 v MiG 15 combat over Korea and concluded that the actual kill:loss ratio for the F 86 was 1.8 to 1 overall, and likely closer to 1.3 to 1 against MiGs flown by Soviet pilots. In July 1951, the submerged remains of a MiG 15 were spotted by Royal Navy carrier aircraft from The MiG 15 was broken up, a piece of the engine was visible aft of the center section, and the tail section was located some distance away. The wreck was located in an area of mudbanks with treacherous tides and at the end of a narrow channel that was supposedly mined, c. 160 km behind the front lines. The MiG 15 was retrieved, transported to Incheon and then to Wright Patterson Air Force Base. Eager to obtain an intact MiG for combat testing in a controlled environment, the United States launched Operation Moolah, which offered to any pilot who defected with his MiG 15, political asylum and a reward of US$100,000 (100000.0 in 1953 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). Franciszek Jarecki, a Polish Air Force pilot, defected from Soviet controlled Poland in a MiG 15 on the morning of 5 March 1953, allowing Western air experts to examine the aircraft for the first time. Jarecki flew from Słupsk to the field airport at Rønne on the Danish island of Bornholm. The whole trip took him only a few minutes. Specialists from the United States, called to the airfield by the Danish authorities, thoroughly examined the aircraft. According to international regulations, they then returned it by ship to Poland a few weeks later. Jarecki also received a $50,000 reward for being the first to present a MiG 15 to the Americans and became a US citizen. Following this example, a total of four Polish MiG 15 pilots defected. No military maps showed foreign Baltic coastlines and so Franciszek Jarecki navigated using a basic school atlas, three of the four pilots managed to find the small island of Bornholm while one arrived at the Swedish Coast approximate 80 km North of Bornholm. A North Korean pilot, Lieutenant Kenneth H. Rowe (born No Kum Sok) defected at Kimpo Air Base on 21 September 1953. After landing he claimed to be unaware of the US$100,000 reward. This MiG 15 was minutely inspected and was test flown by several test pilots, including Chuck Yeager. Yeager reported in his autobiography the MiG 15 had dangerous handling faults and claimed that during a visit to the USSR, Soviet pilots were incredulous he had dived in it, this supposedly being very hazardous. No informed the Americans that spins in the aircraft were considered very dangerous, and that the KPAF instructed pilots to eject if unable to recover from a spin within three turns. Remarking on the MiG 15's unforgiving behavior, particularly in the hands of an inexperienced pilot, Yeager characterized it as a "flying booby trap". Lieutenant No's aircraft is now on display at the National Museum of the United States Air Force near Dayton, Ohio.

Салқын соғыс

1950 жылдары КСРО және Варшава шартының одақтастары НАТО әуе күштерінің ұшақтарын өз аумақтарына жақын немесе ішінде барлау жүргізіп жатқанда көптеген рет ұшырып түсірді; мұндай оқиғалар кейде тараптардың бірінің ұшағының жойылуымен аяқталды. МиГ-15 қатысқан белгілі оқиғалар: 16 желтоқсан 1950 жыл: АҚШ Әуе күштерінің RB-29 ұшағы Приморье (Жапон теңізі) үстінде капитан Степан А. Бажаев пен 1-дәрежелі лейтенант Н. Котов басқарған екі МиГ-15 ұшқышымен атып түсірілді. 19 қараша 1951 жыл: МиГ-15бис ұшқышы 1-дәрежелі лейтенант А. А. Калугин Венгрияның әуе кеңістігіне енген АҚШ Әскери-әуе күштерінің C-47 ұшағын Папа әуе базасына қонуға мәжбүр етті. 13 маусым 1952 жыл: Жапон теңізіндегі Валентин шығанағы маңында капитан Олег Петрович Федотов пен 1-дәрежелі лейтенант Иван Петрович Проскурин басқарған екі МиГ-15 RB-29A ұшағын атып түсірді. Барлығы 12 экипаж мүшесі қаза тапты (олардың денелері табылмады). 13 маусым 1952 жыл, "Каталина" оқиғасы: Капитан Осинский басқарған кеңестік МиГ-15 швед әуе күштерінің Альвар Альмеберг басқарған Douglas DC-3 барлау ұшағын Балтық теңізіндегі Вентспилс маңында атып түсірді. Экипаждың сегіз мүшесі қаза тапты. Атып түсірілген DC-3-ті іздеу және құтқару жұмыстарын жүргізген екі шведтік әскери Catalina ұшағының бірі МиГ-15-пен атып түсірілді, бірақ адам шығыны болмады. 7 тамыз 1952 жыл: 1-дәрежелі лейтенанттар Зеряков пен Леснов басқарған екі МиГ-15 Курил аралдары үстінде АҚШ Әуе күштерінің RB-29 ұшағын атып түсірді. Тоғыз адамнан тұратын барлық экипаж қаза тапты (бір адамның, капитан Джон Р. Дурнемнің сүйектері 1993 жылы АҚШ-қа қайтарылды). 18 қараша 1952 жыл: Төрт МиГ-15бис Владивосток маңында USS Oriskany (CV-34) ұшақ тасығышынан ұшырылған төрт F9F-2 Panther ұшағымен қақтығысты. МиГ-15 ұшқышы капитан Дмитрий Беляков лейтенант Дэвид М. Роулендстің F9F-2 ұшағына ауыр зақым келтірді, бірақ бірнеше секундтан кейін ол және 1-дәрежелі лейтенант Вандалов Элмер Ройс Уильямс пен Джон Дэвидсон Миддлтонмен атып түсірілді. Кеңес ұшқыштары екеуі де табылған жоқ. 10 наурыз 1953 жыл, Мерклин үстіндегі әуе шайқасы: Чехословакия әуе күштерінің екі МиГ-15бис Чехословакияның әуе кеңістігінде екі F-84G ұшағын ұшырып түсірді. Лейтенант Ярослав Шрамек олардың біреуін атып түсірді; F-84 Бавария аумағында құлады. АҚШ ұшқышы қауіпсіз жерге қонды. 12 наурыз 1953 жыл: Берлин әуе дәлізінде, Лүнбургтің солтүстік-шығысындағы Бойзенбург маңында кеңес әуе күштерінің МиГ-15 ұшағы Royal Air Force Avro Lincoln ұшағын атып түсірген кезде жеті әскери қызметкер қаза тапты. 29 шілде 1953 жыл: Екі МиГ-15бис Жапон теңізіндегі Гамов маңында RB-50G ұшағын ұстап алды және оған өз базасына қонуды бұйырды. RB-50 ұшағының артиллериялық ұшқыштары атып, 1-дәрежелі лейтенант Александр Д. Рыбаковтың МиГ-ына тиді. Рыбаков және оның серігі 1-дәрежелі лейтенант Юрий М. Яблонский RB-50 ұшағын атып түсірді. Экипаж мүшелерінің бірі (Джон Э. Рош) аман қалды, ал үш мәйіт табылды. Қалған 13 экипаж мүшесі жоғалып кетті. 17 сәуір 1955 жыл: МиГ-15 ұшқыштары Коротков пен Сажин Камчатка түбегінің солтүстігінде RB-47E ұшағын атып түсірді. Экипаждың үш мүшесі де қаза тапты. 27 маусым 1955 жыл: "Эль-Ал" 402 рейсі болгар әуе кеңістігіне енгеннен кейін екі болгар МиГ-15 ұшағымен атып түсірілді. Оқиғада барлығы 58 жолаушы мен экипаж мүшесі қаза тапты.

During the 1950s, the MiG 15s of the USSR and their Warsaw Pact allies on many occasions, intercepted aircraft of the NATO air forces performing reconnaissance near or inside their territory; such incidents sometimes ended with aircraft of one side or the other being shot down. The known incidents where the MiG 15 was involved include:
16 December 1950: A USAF RB 29 was downed over Primore (Sea of Japan) by two MiG 15 pilots, Captain Stepan A. Bajaev and 1st Lieutenant N. Kotov. 19 November 1951: MiG 15bis pilot 1st Lieutenant A. A. Kalugin forced a USAF C 47 that had penetrated Hungarian airspace to land at the airbase at Pápa. 13 June 1952: Two naval MiG 15s, flown by Captain Oleg Piotrovich Fedotov and 1st Lieutenant Ivan Petrovich Proskurin, shot down an RB 29A near Valentin Bay, over the Sea of Japan. All 12 crew members perished (their bodies were not recovered). 13 June 1952, Catalina affair: A Soviet MiG 15 flown by Captain Osinskiy shot down a Douglas DC 3 reconnaissance aircraft of the Swedish Air Force piloted by Alvar Almeberg near Ventspils over the Baltic Sea. All eight crew members perished. One of the two Swedish military Catalina flying boats that conducted subsequent search and rescue for the downed DC 3 was also shot down by a MiG 15, though with no loss of life. 7 August 1952: Two MiG 15 pilots, 1st Lieutenants Zeryakov and Lesnov, shot down a USAF RB 29 over the Kuril Islands. The entire crew of nine died (the remains of one, Captain John R. Durnham, were returned to the United States in 1993). 18 November 1952: Four MiG 15bis engaged four F9F 2 Panthers off the aircraft carrier USS Oriskany (CV 34) near Vladivostok. One MiG 15 pilot, Captain Dmitriy Belyakov, managed to seriously damage Lieutenant Junior Grade David M. Rowlands's F9F 2, but seconds later he and 1st Lieutenant Vandalov were downed by Elmer Royce Williams and John Davidson Middleton. Neither Soviet pilot was found. 10 March 1953, Air battle over Merklín: Two MiG 15bis of the Czechoslovak Air Force intercepted two F 84Gs in Czechoslovak airspace. Lieutenant Jaroslav Šrámek shot down one of them; the F 84 crashed in Bavarian territory. The US pilot bailed out safely. 12 March 1953: Seven airmen were killed when the Royal Air Force Avro Lincoln they were flying in was shot down by a Soviet Air Force MiG 15 in the Berlin air corridor, near Boizenburg, northeast of Lüneburg. 29 July 1953: Two MiG 15bis intercepted a RB 50G near Gamov, in the Sea of Japan, and instructed it to land at their home base. The RB 50 gunners opened fire and hit the MiG of 1st Lieutenant Aleksandr D. Rybakov. Rybakov and his wingman 1st Lieutenant Yuriy M. Yablonskiy then shot down the RB 50. One of the crew members (John E. Roche) was rescued alive, and three corpses were recovered. The remaining 13 crew members became missing in action. 17 April 1955: MiG 15 pilots Korotkov and Sazhin shot down an RB 47E north of the Kamchatka peninsula. All three crew members perished. 27 June 1955: El Al Flight 402 was shot down by two Bulgarian MiG 15 aircraft after penetrating Bulgarian airspace. All 58 passengers and crew perished in the attack.

Суэц каналы дағдарысы (1956)

Мысыр 1955 жылы КСРО-ның қолдауымен және демеушілігімен Чехословакиядан МиГ-15бис және МиГ-17 истребительдерінің екі эскадрильясын сатып алды. 1956 жылғы қазан айында Суэц каналы дағдарысының басталуына дейін Мысыр әуе күштерінің төрт эскадрильясы осы типтегі ұшақтармен жабдықталды, алайда оларды тиімді басқаруға дайын ұшқыштар жеткіліксіз болды. Олар алғаш рет 30 қазан күні таңертең әуе шайқасына қатысты, Суэц аймағында барлау миссиясын жүргізіп жатқан төрт RAF Canberra бомбалаушысын ұстап алып, біреуін зақымдады. Сол күні МиГ-15 истребительдері Синай түбегіндегі Митла өткелі мен Эль-Тамед аймағында Израиль әскерлеріне шабуыл жасап, шамамен алты бірлікті техниканы жойды. Осыдан кейін Израиль әуе күштері (IAF) Суэц каналы үстінде тұрақты әуе күзетуін ұйымдастырды, келесі шабуылда IAF Mystere истребительдері екі МиГ-ті атып түсірді, бірақ египеттік ұшақтар Израиль әскерлеріне сәтті соққы беруге үлкерді. Келесі күні МиГ-тер екі IAF Ouragan истребитерін қатты зақымдап, олардың біреуін шөлде авариялық қонуға мәжбүр етті. Британдық және француз әуе күштері Мысырдың әуе базаларын жүйелі түрде бомбалауды бастады, нәтижесінде кем дегенде сегіз МиГ және басқа да ондаған египеттік ұшақтар жойылды, ал қалғандары тарап кетті. Қалған ұшақтар да шабуылдық миссияларды орындауға тырысты, бірақ египеттіктер әуедегі басымдықты жоғалтты. IAF-ке қарсы әуе шайқасы кезінде Мысырдың МиГ-15бис истребительдері екі ізраилдік ұшақты атып түсірді: 30 қазан күні Gloster Meteor F.8 және 1 қараша күні Dassault Ouragan, ол жерге құрсақпен қонды – бұл соңғы жеңіс египеттік ұшқыш Фарук эль Газавиге тиесілі болды. Тағы бір ұшақ, L 8 Piper Cub, жерде жойылды. Бір Мысыр МиГ-15 зақымдалды, бірақ ұшқыш Бардавил көліне құлап, ұшақты ізраилдік әскерлер құтқарып алды.

Тайвань бұғазында дағдарыс

Корея соғысы аяқталғаннан кейін Коммунистік Қытай назарын Тайвань аралындағы Ұлттық Қытайға қайта бұрды. Қытайдың МиГ-15 ұшақтары Тайвань бұғазында, саны аз болған Ұлттық әуе күштеріне (CNAF) қарсы қимыл жасап, екі стратегиялық арал тобының коммунистер тарапынан басылып алуына жағдай жасады. АҚШ 1951 жылдан бері Ұлттықтарға қолдау көрсетіп келеді және 1955 жылы F-86 ұшақтарын жеткізуді бастады. Үш жыл өткен соң Квемой дағдарысында «Сейбр» және МиГ ұшақтары шайқасты. 1950-ші жылдар бойы Қытай Халық Азаттық Армиясының (PLAAF) МиГ-15 ұшақтары Қытай Республикасы (ROC) және АҚШ ұшақтарымен жиі әуе шайқасына түсті. 1958 жылы ROC F-86 истребителі AIM-9 Sidewinder әуеден әуеге зымыранымен PLAAF МиГ-15 ұшағын тұңғыш рет жоқ қылды.

Вьетнам

Вьетнам бірнеше МиГ-15 және МиГ-15УТИ ұшақтарын тек оқу үшін пайдаланған. Вьетнам соғысының басында МиГ-15 американдық ұшақтармен кез келген шайқаста болғаны туралы ешқандай мәлімет жоқ.

Басқа іс-шаралар

Ғарышқа алғаш ұшқан Юрий Гагарин 1968 жылғы наурыз айында МиГ-15УТИ ұшағымен жаттығу барысындағы апатта көздің нашар көрінуі мен жер бақылау станциясымен байланыс үзілуі салдарынан қаза болды.

МиГ-17

Алдыңғы қатардағы МиГ-17 Фреско сыртқы түрі жағынан ұқсас болды, бірақ МиГ-15-тің көптеген кемшіліктерін жойды. Ол "күрделі сыпыру" конфигурациясы бар жаңа сыпырылған қанатты енгізді: фюзеляжға жақын жерде 45° бұрыш, ал қанаттардың шеткі бөлігі үшін 42° бұрыш. Бірінші прототипі 1953 жылы Корея соғысы аяқталуына дейін сынақтан өтті. Кейінгі нұсқаларында радар, форсажды қозғалтқыштар және зымырандар пайда болды.

Өндіріс

КСРО 1344 МиГ-15, 8352 МиГ-15бис және 3434 екі орындық ұшақтар салды. Ол сондай-ақ Чехословакияда S 102 (МиГ-15, 821 ұшақ), S 103 (МиГ-15бис, 620 ұшақ) және CS 102 (МиГ-15УТИ, 2012 ұшақ) және Польшада Lim 1 (МиГ-15, 227 ұшақ) және Lim 2 (МиГ-15бис, 500 ұшақ) деп лицензия бойынша өндірілді. Польшада екі орындық ұшақтар жасалмады – SB Lim 1 және SB Lim 2 түрлері жүздеген поляк, чех және советтік құрастырылған бір орындық ұшақтардан қайта жасалды. 1950 жылдардың басында Кеңес Одағы Қытайға жүздеген МиГ-15 ұшақтарын жеткізіп, олар J 2 деп аталды. Кеңес Одағы сонымен қатар Қытайға 847 МиГ-15 инженері мен маманы жіберді, олар Қытайдың Шэньян әуе кемелері зауытына реактивтік истребительдерді жасауға көмектесті. Бастапқыда Шэньян қаласында МиГ-15бис истребителін жасау жоспарланған, бірақ Қытай оның орнына МиГ-17 истребителін, сондай-ақ МиГ-15УТИ оқу-жаттығу ұшағын (JJ 2 деп аталды) жасауды шешті. Қытай ешқашан бір орындық истребитель нұсқасын өндірген жоқ, тек екі орындық JJ 2 ғана жасалды, бірақ Корея соғысы кезінде Шэньян зауыры соғыста зақымдалған МиГ-15 ұшақтарын жөндеу үшін пайдаланылды. Тағы бір дереккөз PLAAF-тың кеңестік МиГ-17A үшін "J 4" таңбасын қолданғанын, бірақ олар тез арада лицензиялық МиГ-17F (J 5s) ұшақтарымен ауыстырылғанын мәлімдейді.

Азаматтық операторлар

Польша әуе күштерінің CS 102 оқу-жаттығу ұшағының бір данасы, 1975 жылы SB Lim2M ретінде қайта жаңартылып, 1987 жылы қызметтен шығарылған. 1997 жылдың қараша айында жекемен Аргентинаға әкелініп, LV X216 сынақ тіркеу нөмірі берілді.