Кіріспе

Сағат тілімен, күн бағытымен немесе deasil (кейде деосил деп жазылады) – солтүстік жарты шардан қарағанда сағат тілімен немесе күннің бағытында қозғалуды білдіретін терминдер. Қарсы бағыты widdershins (Төменгі Шотландия) немесе tuathal (шотландтық гэль тілінде) деп аталады. Шотланд мәдениетінде осы бағытта бұрылу жақсылыққа байланысты, ал кері бағыттағы қозғалыс керісінше саналады.

Ирландия мәдениеті

Гэл Ирландиясы мен ирланд тайпалары заманында An Cathach деп аталатын Псаломдық жинақ О'Доннелл тайпасының басшылары үшін соғыста шақыру қаруы және қорғаныш ретінде қолданылған. Шайқасқа дейін таңдалған монах немесе қасиетті адам (әдетте МакГрорти тайпасына жататын және құдайдың рақымында болған) Катахты және куммадхты, яғни кітап сандығын мойнына іліп, О'Доннелл тайпасының жауынгерлерінің айналасын күн сағатымен үш рет айналып өтетін. Халықтық әңгімелерді зерттеуші Кевин Данагердің сөзіне сүйенсек, Ольстер мен Коннахт аймақтарында Иоанн күні қарсаңында күн батқанда от жағылып, оның айналасын күн сағатымен айналып, дұға оқылған. Дұға оқуға мүмкіндігі жоқтар әр дұға кезінде кішкентай тас ұстап, дұғасын аяқтаған сайын оны отқа лақтырып тастаған.

"Deosil" және басқа да жазулар

Викка "деосил" орфографиясын қолданады, бұл гаэль тіліндегі орфографиялық қағиданы бұзады, яғни дауыссыз әріп кең дауыстылармен (a, o, u) немесе тар дауыстылармен (e, i) қоршалған болуы керек. Оксфорд ағылшын сөздігі "deasil" орфографиясын басымдықпен келтіреді, бірақ "deiseal", "deisal" және "deisul" жазбаларын да мойындайды.

Басқа да дақылдар

Бұл айырмашылық дәстүрлі тибет дінінде кездеседі. Тибет буддистері ғибадатханаларын күн сағатымен айналып өтеді, ал Бонпо дінінің жақтастары – күн сағатына қарсы бағытта айналып өтеді. Алғашқылары Бонпоны өз іс-әрекеттерінің бұрмалануы деп есептейді, бірақ Бонполықтар өз діндерінің Тибеттің түпкілікті діні ретінде, буддизм елге келгенге дейін осылай жасап келгенін мәлімдейді. Сонымен қатар, индуистердің pradakshina – ғибадатхананы айналып өту рәсімі де сағат тілімен орындалады.