Кіріспе

Саломе – Чарльз Брайанттың 1923 жылғы фильмі. Бұл фильді Чарльз Брайант пен Алла Назимова режиссерлік еткен, сонымен қатар Алла Назимова бас рөлде ойнайды. Ол Оскар Уайльдтың 1891 жылғы осы аттас пьесасының бейімделуі. Пьесаның өзі – Ирод патшаның және оның шомылдырушысы Жақияны (осы жерде, Уайльдтың пьесасындағыдай, Иоханан деп аталады) Иродтың әйелінің қызы Саломе өтінішімен өлімге кесіп жіберуі туралы Киелі кітаптағы оқиғаның еркін қайта баяндалуы. Саломе көбінесе Америка Құрама Штаттарында түсірілген алғашқы көркем фильмдердің бірі деп есептеледі. Фильмдегі өте стильді костюмдер, асыра көрсетілген актерлік шеберлік, минималды декорациялар және қажетті реквизиттердің аз болуы экрандағы бейнені атмосфераға және кейіпкерлердің жеке құштарлықтарын жеткізуге, дәстүрлі сюжетке қарағанда көбірек бағыттайды.

Сюжет

Бір киножурналда сипатталғандай, Ирод сарайындағы той кезінде тетрарх (Льюис) өгей қызы Саломеге (Назимова) тым көп көңіл бөледі, бұл оның әйелі Иродиаданы (Диона) ашуландырады. Саломе той залына іргелес аулаға шығып, күзетші сарбазды Жоханнанды (Де Брюлье) көруге көндіреді, ол түрмеден жоғары көтеріледі. Саломе Пайғамбарға деген құмарлығын білдіреді және ол оның ықыласына жауап бермегенде, оны сүйетінін жариялайды. Ирод оған билеуге уәде беріп, би үшін кез келген тілегін орындайтынын айтады. Саломе Пайғамбардың басын сұрайды және оны сүйеді. Содан кейін Ирод оған бұрылып, өлтіруге бұйырады.

Өндіріс

Фильмнің ұзақтығы бір сағаттан аспайды, тіпті бір сағаттан сәл ғана артық болғанымен және онда ешқандай іс-қимыл болмаса да, оның жасалуына 350 000 доллардан астам қаржы жұмсалды. Жарықтандыруды толық бақылау үшін барлық декорациялар жабық үй-жайларда салынды. Фильм толығымен қара-ақ түспен түсірілді, бұл Обри Бердслидің Уайльдтың пьесасының басылым нұсқасында салған суреттерімен үйлеседі. Наташа Рамбованың дизайнымен жасалған костюмдерде тек Париждің Maison Lewis үйінен алынған материалдар қолданылды, мысалы, күзетшілер киген нағыз күміс ламелі шалбарлар. Фильмге ең ірі студиялар араласпады, ал оны кішкентай тәуелсіз дистрибьютор шығарғанға дейін бірнеше жыл өтті. Ол кезде фильм толық сәтсіздікке ұшырады және Назимованың продюсерлік қызметінің соңы болды.

Гейлер туралы аңыз

Фильм әлі түсірілім кезінде басталып, Голливудтың ыдырауы туралы жазған Кеннет Ангердің айтуынша, фильмнің актер құрамы толығымен гей немесе бисексуал актерлерден тұрады, бұл Оскар Уайльдқа жасалған құрмет деп есептеледі, актер және продюсер Назимованың талабы бойынша. Бұл туралы нақты айту мүмкін емес, бірақ "Саломе" фильміндегі бір массовка актерлердің көптеген өкілдері – негізгі рольдегілер де, массовкадағылар да – гей екенін хабарлаған, бірақ олардың саны аса көп болмаған, және әрине, барлығы емес. Назимованың өзі көбінесе лесбиянка деп есептелген (Пол Ивано сияқты кейде ер адамдармен де қарым-қатынаста болса да), екі күзетші рөліндегі актерлер (Саломеден кейін көбінесе экранда көрінетін) кем дегенде стереотиптік гейлер ретінде ойналған, ал бірнеше әйел сарай қызметкерлері ер адамдардың көйлек киген түрінде бейнеленген. Вито Руссоның "Кино шкафы" атты кітабында гомосексуализмді ашық көрсететін кейбір сахналар, оның ішінде екі сириялық солдат арасындағы қарым-қатынасты көрсететін сахналар қиылып тасталған.

Сыншылдық қабылдау және мұра

Screenland журналының бір рецензенті «Саломе» фильмін «күміс экранға шеберлікпен жазылған картина» деп сипаттады және «ақындар мен арманшылдар ерекше декорациялардан және одан да ерекше актерлік ойындан қиялға толы ләззат алады, ал қарапайым көрермендер кейде мазасыздық сезінеді. Назимованың Рождестволық шыршадан жасалған бас киімін кигенін көрудің өзі бір құндылық!» деді. «Саломе» 1989 жылы Нью-Йорк халықаралық лесбиян және гей фильмдер фестивалінде, ал 1990 жылы Нью-Йорк гей эксперименталды кино фестивалінде көрсетілді. 2000 жылы Конгресс кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп танып, АҚШ Ұлттық кино тізіліміне енгізіп сақтауға алды. 2006 жылы «Саломе» Джеймс Сибли Уотсон мен Мелвилл Уэббердің «Лот Содомда» (1933) авангардтық фильмімен бірге DVD форматында жарық көрді. 2013 жылы «Саломе» Охай музыка фестивалінде көрсетілді, онда Bad Plus тобы тікелей импровизацияланған саундтрек орындады. Фильм 2001 жылы Америка кино институтының AFI 100 жыл 100 құштарлық тізіміне үміткер болды. «Better Call Saul» сериалының екінші маусымындағы «Бали Хай» атты алтыншы эпизодта Ким Векслердің пәтерінің қабырғасында «Саломе» фильмінің постері көрсетілген.