Кіріспе

Австралияның аборигендері Даргуг немесе Даруг халқы – Австралияның аборигендері болып табылады. Олар туыстық байланыстармен тығыз байланысты және отарлау алдында отбасылық топтарда немесе руларда шебер аңшылар ретінде өмір сүрген, қазіргі Сиднейдің көп бөлігіне шашырап орналасқан. Дхаругтар Брокен шығанағының солтүстігінде Авабакал, солтүстік-батыста Даркинджунг, батыста Вираджури, Оңтүстік жотасының шығыс шетінде Гандангара, ал оңтүстік-шығыста Иллаварра аймағында Тхаравалмен шектесетін.

Дхаруг тілі

Дхаруг тілі қазір қайта жандану кезеңінде және әдетте бір тілді құрайтын, ішкі және жағалау диалектілерінің бірі саналады. Австралия диалектісінде дәстүрлі өмір салтын сақтайтын кез келген аборигенді білдіретін, қаралап айтылатын "myall" сөзінің бастауы – Дхаруг тіліндегі "mayal" сөзі, ол басқа тайпадан келген кез келген адамды білдірген.

Елдің атауы

Норман Тиндейл Дхаруг жерлерін Хоксбери өзенінің сағасын қамтыған, және ішкі жағында Виктория тауына дейін созылған деп санады. Оларға Кемпбелтаун, Ливерпуль, Камден, Пенрит және Виндзор аймақтары кірді.

Әлеуметтік ұйым

Дәстүрлі түрде, ішкі дхаругтар мен жағалау дхаругтары, катунгаль немесе "теңіз халқы" арасында мәдени айырмашылық болған. Соңғылары каноэ жасаған, ал олардың тамақтануы негізінен теңіз тағамдарынан – Сидней портындағы, Ботани шығанағындағы және олармен байланысты өзендердегі балықтар мен моллюскалардан тұрған. Ішкі дхаругтар паиендра немесе "құрал жасайтын халық" болған. Олар кенгуру, эму және басқа құрлық жануарларын аулаған, сондай-ақ тас балталарды жиі пайдаланған.

Байланыс тарихы

1790 жылдардың соңына қарай Хоуксбери өзені аймағына 400-ден астам британдық қоныс аударушы талап етті. Қоныс аударушылар салған фермалар өзенге және Дхаруг халқының азық-түлік көзіне кедергі келтірді, бұл шабуылдан олардың наразылығын тудырды. Дхаругтар жүгері жинау үшін фермалар арқылы өтіп бара жатқанда қоныс аударушылар тарапынан өлтірілді, сондықтан олар егістіктерді өртеп жіберу үшін шабуылдар ұйымдастырды. Қарсыласу күшейді және 1795 жылы үкімет фермаларды қорғау үшін әскер жіберді. Дхаругтардың өлтірілген денелерін темір қақпақтарға іліп, ескерту ретінде ағаштарға асып қойды. 1801 жылы губернатор Кинг әскерге Жорж өзені бойындағы фермаларды күзетуді және кез келген Дхаругты көздеріне түскен бойда атуды бұйырды. Партизандық соғыс соншалықты тиімді болды, 1816 жылы губернатор Маккуори аборигендерге үйлерден немесе қалалардан екі шақырымнан жақын жерде қару алып жүруге немесе алтыдан көп адамнан жиналуға тыйым салды. Ол сондай-ақ қоныс аударушыларға өздігінен қорғану топтарын құруға және үш жаңа әскери бекет салуға рұқсат берді. Пемулвуй басқарған топ Парраматтаға батыл шабуыл жасады, онда ол ауыр жарақат алды және қашып кетті. Оның тобы төрт қоныс аударушыны өлтіргені және әйелдерді зорлағаны үшін жала жапты. Үкімет оны тірі немесе өлген күйі ұстауға бұйрық берді. 1802 жылы оны екі қоныс аударушы өлтірді, ал оның басын кесіп, тұздап, губернатор Кинг сэр Джозеф Банкске жіберді. Бүгінгі күнге дейін Пемулвуйдың басы қайтарылмады және оған лайықты жер берілген жоқ. Ол Лондонның Британ мұражайында «жоғалды». Пемулвуйдың ұлы Тедбери 1810 жылға дейін фермаларға шабуыл жасады. Тағы бір белгілі шабуылшы – Москито. Ол екі онжылдық бойын топқа жетекшілік етті, содан кейін 1823 жылы Ван Димен жерінде тұтқындалып, асылды. 1789 жылы британдықтар әкелген шешек ауруы кейбір аймақтарда халықтың 90% дейін құртып жіберді. Олар Хоксбери аймағының құмды тастарындағы табиғи үңгірлерде және жартастарда өмір сүрді, бірақ кейбіреулері қабық, таяқ және бұтақтардан шатырлар жасады.

Жақында болған дау

Даргуг халқының мәдени байланысының берік орталығы – "Қара қаласы" (қазіргі Колеби маңындағы) Блэктаун жергілікті басқару аймағында орналасқан. Алайда, 2012 жылдың қыркүйегінде Блэктаун қаласы Даргуг халқын аймақтың дәстүрлі иелері деп мойындауды тоқтатты. Кеңес сондай-ақ, кейбір кеңесшілер қарсылығына қарамастан, "Блэктаун" атауын өзгерту процесін қарастыру туралы шешім қабылдады. 2012 жылы Даргуг халқын мойындауды талап ететін онлайн петиция басталды. 2020 жылы Хиллс Шир Кеңесі, жергілікті басқару аймағы Даргуг жерін қамтитын, өзінің мәжілістерінде Елді мойындауды қосу туралы өтініштерді қабылдамау арқылы дау тудырды. Хиллс Шир Кеңесі – Сиднейдегі мәжілістерінде Елді мойындауды жүргізбейтін жалғыз жергілікті кеңес.