Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Альбер (albɛʁ) – Францияның Оңтүстік Франция аймағындағы Сомма департаментіндегі коммуна. Ол Амиен мен Бапом арасында, шамамен ортасында орналасқан.
Commune in Hauts de France, France
Albert (albɛʁ) is a commune in the Somme department in Hauts de France in northern France. It is located about halfway between Amiens and Bapaume.
Тарих
Альберт шамамен б.з.д. 54 жылы римдік бекініс ретінде негізі қаланды. Жергілікті Анкр өзенінің атауының әртүрлі нұсқаларымен белгілі болғаннан кейін, ол Чарльз д’Альбертке, Луйн герцогіне өткеннен кейін Альберт деп аталды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Сомма шайқасында маңызды орын болды және қала үшін бірінші дүниежүзілік соғыс туризмінің маңызы зор. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде мүсінші Альберт Розе жасаған және «Алтын Мария» деп аталған, Бребиерс әулие анасы базиликасының үстіндегі Мария мен сәби Исаның мүсіні 1915 жылғы 15 қаңтарда снарядқа тиіп, көлденеңге жақын қалпына келді. Бірақ 1918 жылы тағы снарядтар тигенде мұнара қирады. Бұрынғы регби ойыншысы, ал қазіргі әскери дін қызметкері Руперт Инглис әйеліне жазған хатында Альберттен өтуін былай сипаттады: «Бүгін (2 қазан 1915 ж.) қаңтарда снарядтан зақымданған шіркеудің үстіндегі Мария мүсіні орналасқан жерден өттік. Мүсін құлап түскен, бірақ әлі құламайды, мен сізге оның суретін жібердім. Бұл шынымен керемет көрініс. Ол қалай осы жерде тұрғанын түсіну қиын, бірақ менің ойымша, ол қазір фотосуреттегіден төмендеп кеткен, және келесі дауылда құлайды. Шіркеу мен ауыл қираған, шіркеудің батыс есігінің сыртында Джек Джонсон жасаған үлкен шұңқыр бар». Неміс әскері 1918 жылғы наурыз айында көктемгі шабуыл кезінде қаланы қайта басып алды. Ағылшыздар немістердің шіркеу мұнарасын пулеметтік бекет ретінде пайдалануына жол бермеу үшін базиликаны бомбалап, қиратты. 1918 жылғы сәуірде мүсін құлап, ешқашан табылған жоқ. Соғыстан кейін Альберт қаласы толығымен қайта құрылды, қаланың негізгі көшелері кеңейтіліп, қайта бағытталды. Бірақ базилика 1885-1995 жылдары оның құрылысын қадағалаған сәулетшінің ұлы Эдуард Дутхойттың бастапқы жобасына сәйкес адал қайта салынды. Қазіргі мүсін Розенің түпнұсқа дизайнының нақты көшірмесі болып табылады, ал Розе жасаған және «Еңкейген Мария» бейнесі бар соғыс ескерткіші соғыс естеліктерін сақтайтын Абри (Қорған) мұражайында көрінеді. Мұражай орналасқан жер асты қоршаулары екінші дүниежүзілік соғыста Альберт тұрғындарына әуе шабуылы кезінде қорғаныш бункерлері ретінде қызмет етті. Қала аргентиналық жазушы Хорхе Луис Борхестің «Тармақталған жолдар бағы» атты әңгімесінде кездеседі. Әңгімеде ол бірінші дүниежүзілік соғыста немістер бомбалауға дайын тұрған британдық артиллерия паркі орналасқан жер. Бомонт-Хамель Ньюфаундленд ескерткіші ауылдан 9 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан Ньюфаундленд доминионының әскери қызметшілеріне арналған ескерткіш алаңы. Британдық фельдмаршал Эрл Хейг 1925 жылы ресми түрде ашты.
Albert was founded as a Roman outpost, in about 54 BC. After being known by various forms of the name of the local river, the Ancre, it was renamed to Albert after it passed to Charles d'Albert, duc de Luynes. It was a key location in the Battle of the Somme in World War I, and World War I tourism is important for the town. During World War I, the statue of Mary and the infant Jesus – designed by sculptor Albert Roze and dubbed the Golden Virgin – on top of the Basilica of Our Lady of Brebières was hit by a shell on 15 January 1915 and slumped to a near horizontal position, where however it remained until further shelling in 1918 destroyed the tower. In his letters home to his wife, Rupert Inglis, who was a former rugby international and now a forces chaplain, described passing through Albert: "We went through the place today (2 October 1915) where the Virgin Statue at the top of the Church was hit by a shell in January. The statue was knocked over, but has never fallen, I sent you a picture of it. It really is a wonderful sight. It is incomprehensible how it can have stayed there, but I think it is now lower than when the photograph was taken, and no doubt will come down with the next gale. The Church and village are wrecked, there's a huge hole made by a Jack Johnson just outside the west door of the Church." The German army recaptured the town in March 1918 during the Spring Offensive; the British, to prevent the Germans from using the church tower as a machine gun post, bombarded and destroyed the basilica. The statue fell in April 1918 and was never recovered. Albert was completely reconstructed after the war, including widening and re orienting the town's main streets. The Basilica, however, was faithfully rebuilt according to its original design by Eduoard Duthoit, the son of the architect who had overseen its construction in 1885–95. The present statue is an exact replica of Roze's original design, and a war memorial designed by Roze and featuring an image of the Leaning Virgin can be seen in the Abri (Shelter) Museum, which houses souvenirs of the war. The underground shelters in which the museum is located served as protective bunkers for Albert's residents during aerial bombardments in World War II. The city appears in the short story "The Garden of Forking Paths", by the Argentine writer Jorge Luis Borges. In the story it is the location of a British artillery park that the Germans are about to bomb during World War I. The Beaumont Hamel Newfoundland Memorial is located only 9 kilometres from the village. It is a memorial site dedicated to Dominion of Newfoundland forces members who were killed during World War I. Officially opened by British field marshal Earl Haig in 1925, the memorial is one of only two National Historic Sites of Canada located outside of Canada.
Альберттің екінші дүниежүзілік соғыста азат етілуі
1944 жылдың 1 қыркүйегінде Грин-Ховардтардың 7-ші батальоны Солтүстік Франция арқылы одақтастардың алға жылжуына жетекшілік етті. Бове, Бовес және Виллер-Бретоннеу қалаларынан өткеннен кейін батальон сағат 14:30-да Морланкурға келді. Мұнда оларды маркиз тоқтатып, жақын маңдағы Альбертте жаудың күшті күштері бар екенін хабарлады. Кешкі сағат 20:00-де А және В роталары Морланкурда резервте қалды, ал С және D роталары Альбертке қарай жылжыды. Бекуртқа жақын жеткенде, "Карьер" взводының командирі капитан Мюррей өзінің бөлімшесін бөліп, екі бөлімін Альберт-Перонн жолына орналастырды, ал қалған екі бөлімін өзімен бірге Альберт-Бекурт жолына алып барды. Сағат 22:00-ден кейін Альберттен қатты жарылыстар естілді, ал бір сағаттан соң жау көлігі Бекуртке қарай жолмен келе жатқаны естілді. Неміс бронемашинасы және шағын барлау машинасы британдықтар жіберген жүк көліктерінің колоннасын бастап келе жатты. Соңғы жүк көлігінен кейін танк пен жартылай гусеницалық бронетранспорттық құрал тығыз ілесіп келді, сол кезде британдықтар оқ ашты. Танк тоқтап, жауап берді, ал жартылай гусеницалық машина британдықтарға он метрге дейін жақындады, олар гранаталар лақтырып, оны кері шегінуге мәжбүр етті. Кері жүргенде, жартылай гусеницалық машина П.И.А.Т. танкіге қарсы гранатадан зардап шекті. Ол басқаруын жоғалтып, жарылды. Грин-Ховардтар танктан өртенген бір "Карьер" машинасын жоғалтты. Содан кейін әскерлер жолдың екі жағына орналасып, колоннаға Брен мылтықтарынан атысты бастады. Неміс әскерлері көбінесе көліктерінің үстінде отырғандықтан, қатты атыс жаудың арасында үлкен шығынға әкелді. Атыс тоқтағаннан кейін капитан Мюррей сержант пен капралдың сүйемелдеуімен жолмен әрі қарай жүріп, жеті адамнан тұратын неміс патрулін кездестірді. Үш британдық әскер дереу оқ ашты, бұл немістерді жақын маңдағы орманға қашуға мәжбүр етті, содан кейін П.И.А.Т. және минометтермен бомбаланды. Келесі күні таңертең орманды тексергенде, британдықтар отыздан қырыққа дейін неміс көліктерін тапты, барлығы өртенген. Паникалық шегініс белгілері көп болды. Осы уақытта, сержант Роусон басқаратын қалған екі бөлім, Альберт-Перонн жолы қолданылмағанын түсініп, Бекурт жолындағы әріптестеріне көмектесу үшін келді. Орманға жақындағанда оларға қатты оқ атылды, ал айналып өтуге тырысқанда неміс бронемашинасына тап болды. Екі неміс жаяу жақындағанда, олар біреуін өлтіріп, екіншісін – офицерді жаралады, ол батальон штабына жеткізілді.
On September 1 1944, the 7th Battalion of the Green Howards were spearheading the Allied advance through northern France. After passing through Beauvais, Boves and Villers Bretonneux, the Battalion arrived at Morlancourt at 2.30pm. Here they were intercepted by the Marquis who informed them of a strong enemy force in nearby Albert. At 8pm, A and B Companies remained in reserve at Morlancourt, while C and D Companies advanced towards Albert. On arrival, near Becourt, the Carrier Platoon commander, Captain Murray divided his command, placing two sections on the Albert Peronne road, while taking the other two sections with him to the Albert Becourt track. Soon after 10pm, loud explosions were heard in Albert and an hour later, enemy transport was heard approaching Becourt along the track. A German armoured car and a small scout car led a convoy of lorries that the British allowed to pass. The final lorry was closely followed by a tank and a half track armoured vehicle, at which point the British opened fire. The tank stopped and returned fire while the half track advanced to within ten metres of the British who threw grenades at it forcing it to withdraw. While reversing, the half track was hit by a P. I. A. T. anti tank grenade. It lost control and exploded. The Green Howards lost one carrier which was set on fire by the tank. The men then took up a position flanking the track where they opened up with Bren guns on the convoy. As the Germans were travelling, in many cases, astride their vehicles, the heavy fusillade created a catastrophic number of casualties amongst the enemy. When the firing stopped, Capt. Murray, accompanied by a sergeant and a corporal, advanced further down the track on foot when they encountered a seven man German patrol at point blank range. The three British soldiers promptly opened fire causing the Germans to flee into the nearby wood which was then bombarded with P. I. A. T. and mortars. On reconnoitering the wood the following morning, the British found between thirty and forty German vehicles, packed head to tail, all burnt out. There were many signs of a panicky retreat. Meanwhile, the other two sections, under Sergeant Rawson on the Albert Peronne Road, when they realised their road was not being used, came across to assist their comrades on the Becourt track. On approaching the wood, they were heavily fired on, and, when making a detour, ran into a German armoured vehicle. When two Germans approached them on foot, they killed one and wounded the other, an officer who was taken to Battalion Headquarters
Келесі күні таңертеңгі сағат 6-да батальон Альбертке кірді. Қарсылық болмады және олар қаладан шыққан құтқарушыларды қарсы алуға келген тұрғындардың арасынан еркін өтті. Грин-Ховардтардың соғыс күнделігінде сол күні батальон "құшақтап тойлады" деп жазылған. Капитан Мюррейдің күнді күтпей, түнде жаумен шайқасуға шешім қабылдағаны Альберт халқы үшін қауіпті жағдайды болдырмағаны сөзсіз. Төрт сағатқа созылған операцияда, жаудың күшті және жақсы жабдықталған күштерін жеңген Грин-Ховардтар екі әскерін жоғалтты: сержант Харланд Мэтьюс (27) және қара сержант Ричард Уэскотт (19). Батылдығы, басшылығы және жоғары жеке батырлығы үшін капитан Мюррей Әскери крестпен марапатталды. Толық мақтау қағазында былай делінген: "Бұл операциялардың барлық кезеңінде, төрт сағаттан астам уақытқа созылған, капитан Мюррей үлкен басшылық қабілеттерін және жоғары жеке батырлық деңгейін көрсетті. Ол өзінің әскерлеріне үлкен шабыт берді, олар түнде жауға көп шығын келтіріп, оның көліктеріне көп зиян келтірді. Жаудың күшті және көптеген қару-жарақтары бар екені сөзсіз".
At 6am the following morning, the Battalion moved into Albert. There was no opposition and they moved freely through the town which came out to welcome the liberators. In the words of the Green Howard war diary that day, the Battalion had "quite a celebration." There is little doubt that Captain Murray's decision to engage the enemy overnight, rather than wait until daylight, averted a potential disaster for the people of Albert. During the operation, which lasted for four hours and routed a far superior and better equipped enemy, the Green Howards lost two men, Sergeant Harland Matthews (27) and private Richard Westcott (19). For his courage, leadership and a very high standard of personal gallantry, Captain Murray was awarded the Military Cross. The full citation reads, "During the whole of these operations, which lasted for more than four hours, Captain Murray displayed great powers of leadership and a very high standard of personal gallantry. He was a great inspiration to his men, who, during the night, inflicted many casualties on the enemy, and much destruction to his vehicles. The enemy were undoubtedly in considerable strength and in possession of a number of heavy weapons."
Туған қалалар
Альберт Ұлыбританияның Камбриядағы Ульверстон қаласымен туысқан. Екі қала да Әулие күнінде футбол ойнау үшін жиі кездеседі, әр жыл сайын Сирил Баркер кубогі үшін жарысады. Альберт пен Ульверстон матчты кезекпен қабылдайды. Альберт сонымен қатар Германияның Альденховен және Ниски қалаларымен де туысқан. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Альбертты ағылшынның Бирмингем қаласы "қамқорлыққа алды", оның тұрғындары жаңа қарттар үйінің құрылысын қаржылады, ал басты көше Бирмингем көшесі деп аталды.
Albert is twinned with the British town of Ulverston in Cumbria. The two towns regularly meet to play football at Easter with the Cyril Barker Shield being contested every year. Albert and Ulverston alternate the match's venue. Albert is also twinned with the German towns of Aldenhoven and Niesky. After the First World War, Albert was "adopted" by the English city of Birmingham, whose citizens funded a new almshouse building, and the main street is named Rue de Birmingham.
Атақты тұрғындар
Француз опералық басы Ксавье Депраз 1926 жылдың 22 сәуірінде Альберт қаласында туған.
The French operatic bass Xavier Depraz was born in Albert on 22 April 1926.