Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рубик текшесінің нұсқасы
Variant of Rubik's Cube
Пираминкс ( /pɪrəˈmɪŋks/ ) – Рубик текшесі стиліндегі дұрыс тетраэдрлік жұмбақ. Ол Эрнеу Рубиктің 3 қабатты Рубик текшесінен кейін Уве Мефферт жасап, патенттеді және 1981 жылы Жапонияның Tomy Toys компаниясы (сол кезде әлемдегі үшінші ірі ойыншық компаниясы) ұсынды.
The Pyraminx ('/p//ɪ//r//ə//m//ɪ//ŋ//k//s/) is a regular tetrahedron puzzle in the style of Rubik's Cube. It was made and patented by Uwe Mèffert after the original 3 layered Rubik's Cube by Ernő Rubik, and introduced by Tomy Toys of Japan (then the 3rd largest toy company in the world) in 1981.
Сипаттама
Пирамикс тұңғыш рет 1970 жылы Меффертпен ойластырылған. 1981 жылға дейін ол өзінің дизайнымен ештеңе істемеді, содан кейін 27/03 күні патент алуға өтініш берді (EP0042695 12/30/81) және оны Гонконгқа өндіріске әкелді. Уве Эрнеу Рубиктің текшесін ойлап таппаса, оның Пирамиксі ешқашан шығарылмаған болар еді деп айтуға құштар. Осыдан сәл бұрын (40 күн бойы) Кеңес Одағында Кишинев трактор зауытының бас технологы Александр Александрович Ордынец өнертабысқа (патент СУ980739 1982 жылғы 15 желтоқсан, тіркеу күні 1981 жылғы 18 ақпан) өтініш берген болатын. Осыған байланысты Ресейде көптеген адамдар бұл жұмбақты "Молдавская пирамидка" (Молдавия пирамидасы) деп атайды. Пирамикс – бұл 4 осьтік, 6 шеттік және 4 қарапайым ұштарына бөлінген дұрыс тетраэдр пішіндес жұмбақ. Оны қиып, бөлшектерін ауыстыруға болады. Осьтік бөлшектер сегіз қырлы пішінде, бірақ бұл бірден байқалмайды және олар тек бекітілген осьтің айналасында ғана айналуы мүмкін. 6 шеттік бөлшектерді еркін ауыстыруға болады. Қарапайым ұштары деп аталады, өйткені оларды басқа бөлшектерден тәуелсіз бұрауға болады, оларды шешілген күйге орналастыруға ыңғайлы етеді. Мефферт сондай-ақ Tetraminx деп аталатын ұқсас жұмбақ жасайды, ол Пирамикс сияқты, бірақ қарапайым ұштары алынып тасталады, бұл жұмбақты қиық тетраэдрге айналдырады. Пирамикстің мақсаты – түстерді шатастыру, содан кейін оларды бастапқы күйіне келтіру. 4 ұшты осьтік бөлшектермен қатар туралау үшін оңай айналдыруға болады, ал осьтік бөлшектер де олардың түстері бір-бірімен туралау үшін оңай айналады. Бұл тек 6 шеттік бөлшекті жұмбаққа шынайы сына ретінде қалдырады. Оларды бір-бірінің кері нұсқалары болып табылатын екі 4 бұрылысты тізбекті қайта-қайта қолдану арқылы шешуге болады. Бұл тізбектер бір мезгілде 3 шеттік бөлікті алмастырады және олардың бағытын әртүрлі өзгертеді, сондықтан екі тізбектің бірігуі жұмбақты шешу үшін жеткілікті. Алайда, тиімдірек шешімдер (азырақ бұрылыс қажет ететін) әдетте қол жетімді (төменде қараңыз). Кез келген осьтік бөлшектің бұрылысы, ұштарындағыдай, басқа үшеуінен тәуелсіз. Алты шетті 6!/2 позицияға орналастыруға болады және 25 жолмен айналдыруға болады, бұл теңдікті қамтамасыз етеді. Мұны 38 санына көбейту арқылы осьтік бөлшектердің 75 582 720 мүмкін орналасуына ие боламыз. Алайда, қарапайым ұштарын дұрыс орналастыру мүмкіндіктерді 933 120-ға дейін азайтады, бұл да Tetraminx-тегі мүмкін үлгілердің саны. Осьтік бөлшектерді де орнату бұл санды 11 520-ға дейін азайтады, бұл шешуге өте қарапайым жұмбақ.
The Pyraminx was first conceived by Mèffert in 1970. He did nothing with his design until 1981 when he applied for a patent on 27/03 (EP0042695 on 12/30/81) and brought it to Hong Kong for production. Uwe is fond of saying had it not been for Ernő Rubik's invention of the cube, his Pyraminx would have never been produced. Somewhat earlier (for 40 days) in the Soviet Union, the chief technologist of the Kishinev Tractor Plant, Alexander Alexandrovich Ordynets, filed his application for an invention (patent SU980739 dated 12/15/1982, with the filing date 02/18/81), because of that, in Russia many people call the puzzle "Молдавская пирамидка" (Moldavian pyramid). The Pyraminx is a puzzle in the shape of a regular tetrahedron, divided into 4 axial pieces, 6 edge pieces, and 4 trivial tips. It can be twisted along its cuts to permute its pieces. The axial pieces are octahedral in shape, although this is not immediately obvious, and can only rotate around the axis they are attached to. The 6 edge pieces can be freely permuted. The trivial tips are so called because they can be twisted independently of all other pieces, making them trivial to place in solved position. Meffert also produces a similar puzzle called the Tetraminx, which is the same as the Pyraminx except that the trivial tips are removed, turning the puzzle into a truncated tetrahedron. The purpose of the Pyraminx is to scramble the colors, and then restore them to their original configuration. The 4 tips can be easily rotated to line up with the axial piece they are respectively attached to, and the axial pieces are also easily rotated so that their colors line up with each other. This leaves only the 6 edge pieces as a real challenge to the puzzle. They can be solved by repeatedly applying two 4 twist sequences, which are mirror image versions of each other. These sequences permute 3 edge pieces at a time and change their orientation differently, so that a combination of both sequences is sufficient to solve the puzzle. However, more efficient solutions (requiring a smaller total number of twists) are generally available (see below). The twist of any axial piece is independent of the other three, as is the case with the tips. The six edges can be placed in 6!/2 positions and flipped in 25 ways, accounting for parity. Multiplying this by the 38 factor for the axial pieces gives 75,582,720 possible positions. However, setting the trivial tips to the right positions reduces the possibilities to 933,120, which is also the number of possible patterns on the Tetraminx. Setting the axial pieces as well reduces the figure to only 11,520, making this a rather simple puzzle to solve.
Жазбалар
Пирамикстің ең жылдам шешілуінің әлемдік рекорды 0.73 секундты құрайды, бұл рекордты АҚШ-тан Саймон Келлум 2023 жылдың 21 желтоқсанында Миддлтон кездесуінде (Middleton Meetup Thursday 2023) орнатқан. Бес пирамикстің шешілуінің орташа ең жылдам әлемдік рекорды (ең жылдам және ең баяу нәтижелер ескерілмейді) 1.43 секундты құрайды, бұл рекордты Қытайдан Линкюн Цзян 2024 жылдың 2 наурызында Ханчжоу қаласында өткен Ханчжоу көктемінде (Hangzhou Spring 2024) орнатқан.
The world record fastest Pyraminx solve is 0.73 seconds, set by Simon Kellum of United States on 21 December 2023 at Middleton Meetup Thursday 2023. The world record fastest average of five Pyraminx solves (excluding fastest and slowest) is 1.43 seconds, set by Lingkun Jiang from China on 2nd March 2024 at Hangzhou Spring 2024 in Hangzhou, China.
Бір реттік реті бойынша ең үздік 5 реті
Нөмір Аты Ең жылдам шешім уақыты Жарыс атауы1. Саймон Келлум 0,73 с Миддлтон кездесуі, бейсенбі, 2023 жыл2. Элайджа Браун 0,75 с Беркли қысқы А, 2023 жыл3. Доминик Горный 0,91 с Байчи Куб жарысы, 2018 жыл4. Якуб Хибсер 0,92 с Cube4fun Gorlice 20235. Жаспер Мюррей 0,96 с Сидней жазы, 2023 жыл
Number Name Fastest solve Competition1. Simon Kellum 0.73s Middleton Meetup Thursday 2023 2. Elijah Brown 0.75s Berkeley Winter A 20233. Dominik Górny 0.91s Byczy Cube Race 20184. Jakub Hibszer 0.92s Cube4fun in Gorlice 20235. Jasper Murray 0.96s Sydney Summer 2023
Олимпиадалық есеп бойынша ең үздік 5 шешілген мәселе
СаныАтыЕң жылдам орташаЖарыс уақыты1. Линкюн Цзян1.43с Ханчжоу көктемі 20241.67, 1.34, (1.72), (1.29), 1.292. Езра Шир1.45с Уоштенау жылдам және кеш күзі 2023(1.82), 1.42, 1.42, 1.50, (1.38)3. Жаспер Мюррей1.47с Литтлтон көктемі 20231.64, 1.60, (1.82), (1.08), 1.184. Себастьян Ли1.51с Мелбурн жазы 2024(1.19), 1.23, 1.55, 1.76, (2.70)5. Майкл Нильсен1.53с Вирджиния ашық қысы 20241.56, 1.38, (2.18), (1.29), 1.645. Саймон Келлум1.53с Миннесота іс-шаралары 20231.54, 1.42, (1.34), (2.61), 1.64
NumberNameFastest averageCompetitionTimes1. Lingkun Jiang1.43s Hangzhou Spring 20241.67, 1.34, (1.72), (1.29), 1.292. Ezra Shere1.45s Washtenaw Fast 'n Late Fall 2023(1.82), 1.42, 1.42, 1.50, (1.38)3. Jasper Murray1.47s Lyttleton Spring 20231.64, 1.60, (1.82), (1.08), 1.184. Sebastian Lee1.51s Melbourne Summer 2024(1.19), 1.23, 1.55, 1.76, (2.70)5. Michael Nielsen1.53s Virginia Still Open Winter 20241.56, 1.38, (2.18), (1.29), 1.645. Simon Kellum1.53s Side Events Minnesota 20231.54, 1.42, (1.34), (2.61), 1.64