Питер Рассел Шарплс: Маори саяхаты және саяси өмірі
Pita Sharples
Сэр Пита Шарплес – новозеландский политик маори, сопредседатель партии маори (2004-2013) и депутат парламента. Биография, карьера и вклад в политику Новой Зеландии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері сэр Пита Рассел Шарплс (туған Питер Рассел Шарплс, 20 шілде 1941 жыл) – Жаңа Зеландия маори ғалымы және саясаткері, 2004 жылдан 2013 жылға дейін Маори партиясының тең төрағасы, ал 2008 жылдан 2014 жылға дейін Ұлттық партия басшылығымен құрылған үкіметте министр болды. Ол 2005 жылдан 2014 жылға дейін Оклендтегі Тамаки Макаурау сайлау округінің депутаты болды. 2013 жылдың шілдесінде Маори партиясының тең төраға лауазымынан қанағаттанды.
New Zealand politician
Sir Pita Russell Sharples (born Peter Russell Sharples, 20 July 1941) is a New Zealand Māori academic and politician, who was a co leader of the Māori Party from 2004 to 2013, and a minister outside Cabinet in the National Party led government from 2008 to 2014. He was the member of Parliament for the Tāmaki Makaurau electorate in Auckland from 2005 to 2014. He stepped down as co leader role of the Māori Party in July 2013.
Ерте өмір
Шарплс Хоукс-Бейдегі Вайпауа қаласында дүниеге келді. Оның анасы Руиха – Нгати Кахунгуну руынан, ал әкесі Пол – қой қырқышы және екінші буын Жаңазеландиялық, оның отбасы Ұлыбританияның Болтон қаласынан келген. Ол алғашқы білімін Вайпукурау аудандық орта мектебінде алды, бірақ кейін Те Ауте колледжінде интернатта оқыды. Колледжде өткізген төрт жыл оны мектеп жетекшісі етіп тағайындады, және ол осы кезеңді өмірінің шешуші тұсы деп есептейді. Содан кейін ол Окленд университетіне түсіп, педагогикалық білім алды. Бітіргеннен кейін университетте оқытушы болып, Педагогикалық факультетінде жұмыс істеді. Кейін Окленд университетінен антропологиядан бірінші сыныпты магистрлік, содан кейін антропология және лингвистикадан докторлық диссертациясын қорғады. Шарплс Окленд термалды электр станциясы No.1 құрылысына қарсы күресті, бұл Те Ататұ түбегінде салыну жоспарланған газбен жұмыс істейтін электр станциясы еді. 1973 жылы Жаңа Зеландияның үшінші Лейбористік үкіметі кеңінен наразылық болғаннан кейін станцияны салу жоспарларынан бас тартты. Осы кезеңде Шарплс саяси белсенділікке ұмтылып, жоба тоқтатылғаннан кейін Премьер-министр Норман Киркке хат жазып, станцияға қарсылығының себептерін түсіндірді.
Sharples was born in Waipawa, a town in Hawke's Bay. His mother Ruiha was of Ngāti Kahungunu, and his father Paul was a shearer and a second generation New Zealander whose family came from Bolton, United Kingdom. He received his early education at Waipukurau District High School, but then became a boarder at Te Aute College. His four years there culminated in his becoming head boy, and he credits this time as a turning point of his life. He then attended the University of Auckland, studying education. After graduating, he remained at the university as an instructor, working at the Faculty of Education. He subsequently gained an MA (1st class) in anthropology, and later a PhD in anthropology and linguistics – both also from the University of Auckland. Sharples strongly opposed the construction of Auckland Thermal No. 1, a gas fired power plant proposed for Te Atatū Peninsula. In 1973, the Third Labour Government of New Zealand abandoned plans for the plant after widespread opposition. During this period, Sharples was inspired to become more politically active, and soon after the scheme was abandoned he wrote a letter to Prime Minister Norman Kirk, explaining his reasons for opposing the plant.
Парламент мүшесі
Академиялық жұмысынан өзге, Шарплс ұзақ жылдардан бері жеке маори саяси партиясын қолдап келді. 2003–2004 жылдардағы жағалау және теңіз түбіне қатысты даудан кейін Шарплс, Лейбористік партия үкіметіндегі бұрынғы министр Тариана Туриямен бірікті. Турия осы мәселе кезінде қызметтен кеткен болатын. Турия мен Шарплс Турияның Те Тай Хауару округіне негізделген жаңа партия құрды, ол 2004 жылдың 7 шілдесінде Шарплс пен бірге Маори партиясы ретінде іске қосылды. 2005 жылғы жалпы сайлауда Шарплс қалалық Оклендтегі Тамаки Макаурау округінен үміткер болып, бұрынғы Лейбористік партия депутаты Джон Тамихеренің орнын иеленді.
In addition to his academic work, Sharples has long advocated a separate Māori political party. After the foreshore and seabed controversy in 2003–2004, Sharples joined forces with Tariana Turia a former minister in the Labour Party government who resigned over the issue. Turia and Sharples organised a new party based around Turia's Te Tai Hauāuru seat which was launched on 7 July 2004 as the Māori Party with Sharples as co leader. In the 2005 general election Sharples contested and won the urban Auckland seat of Tamaki Makaurau displacing former Labour MP John Tamihere.
Маори істері министрі
2008 жылғы жалпы сайлауда Шарплс 7000-нан астам дауыспен қайта сайланды. Ұлттық партия жалпы саны бойынша көбірек мандаттар жеңіп алып, Маори партиясы, ACT New Zealand және United Future партияларының қолдауымен азшылық үкімет құрды. Шарплс Маори істері министрі болып тағайындалды, алайда басқа қолдау көрсеткен партия мүшелері сияқты ол да Кабинетке кірмеді. Шарплс 2011 жылғы жалпы сайлауда парламентке оралды және Маори істері саласын басқаруды жалғастырды. 2013 жылдың шілдесінде ол Маори партиясының тең төрағасы лауазымынан қанағаттанды, ал парламенттен зейнетке шықты.
In the 2008 general election Sharples was re elected with a majority of more than 7000. The National Party won more seats overall and formed a minority government with support from the Māori Party, ACT New Zealand and United Future. Sharples was appointed as Minister of Māori Affairs, although like other support party members he remained outside Cabinet. Sharples was returned to parliament in the 2011 general election, and retained the Māori Affairs portfolio. He resigned as co leader of the Māori Party in July 2013, and retired from Parliament at the .
Құрметтер
Шарплс 1990 жылы Королеваның туған күніне арналған құрметті марапаттарда Маори халқына көрсеткен қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі атанды. 2015 жылы Королеваның туған күніне орай, ол Парламент мүшесі қызметі мен Маори халқына қызметтері үшін Жаңа Зеландияның Ардагерлік орденінің серігі болып тағайындалды.
Sharples was appointed a Commander of the Order of the British Empire, for services to the Māori people, in the 1990 Queen's Birthday Honours. In the 2015 Queen's Birthday Honours, he was appointed a Knight Companion of the New Zealand Order of Merit, for services as a Member of Parliament and to Māori.