Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс сәулетшісі (1778–1840)
German architect (1778–1840)
Карл Людвиг Энгель немесе Иоганн Карл Людвиг Энгель (3 шілде 1778 – 14 мамыр 1840) – неміс сәулетшісі, оның ең белгілі жұмыстарын Хельсинкиде көруге болады, ол қаланы қайта жаңартуға көмектескен. Оның туындылары астананың монументалды орталығындағы, Сенат алаңы мен оны қоршаған ғимараттардың көп бөлігін құрайды. Бұл ғимараттар: Хельсинки соборы, Сенат (қазіргі Мемлекеттік кеңес сарайы), Хельсинки қалалық әкімшілігі, кітапхана және Хельсинки университетінің бас ғимараты.
Carl Ludvig Engel, or Johann Carl Ludwig Engel (3 July 1778 – 14 May 1840), was a German architect whose most noted work can be found in Helsinki, which he helped rebuild. His works include most of the buildings around the capital's monumental centre, the Senate Square and the buildings surrounding it. The buildings are Helsinki Cathedral, The Senate (now the Palace of the Council of State), the Helsinki City Hall, and the library and the main building of Helsinki University.
Өмірбаян
Карл Людвиг Энгель 1778 жылы Берлиннің Шарлоттенбург қаласында кірпіш қалаушылар отбасында дүниеге келді. Ол болашақ сәулетші мамандығымен алғаш рет кірпіш салушы шәкірті ретінде танысты. Берлин сәулет институтында білім алғаннан кейін Пруссияның құрылыс басқармасында қызмет етті. 1806 жылы Наполеонның Пруссияны жеңуі салдарынан туған жағдай оны және басқа сәулетшілерді шетелде жұмыс іздеуге мәжбүр етті. 1808 жылы Эстонияның Таллин қаласында қала сәулетшісі лауазымына үміткерлік етті. Жұмысқа қабылданды және Санкт-Петербург пен оның неоклассикалық империя стиліне жақын болды. Финляндия да жақын жерде орналасқан еді және Ресей билігі астындағы Ұлы Герцогтық ретінде жаңа үкіметтік кезеңді бастан кешіруге азат болды. Энгель 1809 жылы Таллинде жұмыс істей бастады, бірақ бірнеше жылдан кейін тапсырыстардың жетіспеуіне байланысты тағы да көшіп кетуге мәжбүр болды. Осы Эстония кезеңінен Таллин қаласының Кохту көшесіндегі 8-үй (қазіргі Эстония Әділет министрінің кеңсесі) және, мүмкін, Керну сарайы сақталған. 1814-1815 жылдары Финляндияның Турку қаласындағы бір кәсіпкерде жұмыс істеді, осылайша Хельсинкиді қайта құру жобасын басқарған Йохан Альбрехт Эренстрёммен танысты. Қала жаңадан құрылған Финляндия Ұлы Герцогтығының жаңа астанасы болып жарияланды. Эренстрём өзінің жанында жұмыс істеуге талантты сәулетші іздеді және бұл кездесу Карл Людвиг Энгельдің болашақ мансабы үшін шешуші болды. Алайда, Энгель сол кезде Финляндияда қалған жоқ. 1815 жылдың наурыз айында Санкт-Петербургке сапар шегіп, жеке жұмысқа орналасты. 1816 жылы Энгель туған қаласына оралуды жоспарлаған, бірақ сол уақытта Эренстрём Энгельді Хельсинкиге шақыру жоспарына келісім алды. Энгельдің Хельсинкиге арналған жоспарлары император Александр I-ге көрсетілді және ақпан айында Энгель Хельсинкині қайта құру комитетінің сәулетшісі болып тағайындалды. Энгель бұл тағы да уақытша жұмыс болады деп ойлаған, бірақ Хельсинки оның өмірлік туындысына айналды. 1819-1820 жылдары Энгельдің алғашқы жұмыстары аяқталуға жақын болғанда, ол Финляндияның басқа аймандарынан да жеке және мемлекеттік тапсырыстар ала бастағанда, Ұлы Герцогтықтың бас сәулетшісі мәртебесі бекітілді. Соңғы растау 1824 жылы ол елдегі барлық маңызды мемлекеттік ғимараттарға жауапты штаттық интендант кеңсесінің басшысы болып тағайындалғанда болды. Ол бұл лауазымға ұсынылды, бірақ алдымен бас тартты, өйткені Пруссияға қайтуға үміттенді, оның алғашқы басшысы, итальяндық сәулетші Карло Басси отставкаға кеткеннен кейін. Ол осы лауазымды өмірінің соңына дейін сақтап қалды. Осы кезеңдегі маңызды жұмыстарының бірі – 1826 жылы аяқталған Кампидегі Хельсинки ескі шіркеуі. 1827 жылы ол Хельсинкидегі алғашқы театр, Энгель театрының жобасын жасады, бірақ ол салыстырмалы түрде қарапайым ғимарат болды. 1827 жылы Туркуде болған Ұлы өрттен кейін қаланың жаңа жоспарын жасауға жауапты болды. Энгель 1840 жылдың 14 мамырында Хельсинкиде қайтыс болды.
Carl Ludvig Engel was born in 1778 in Charlottenburg, Berlin, into a family of bricklayers. It was probably as a bricklayer apprentice that he first came in contact with his future profession as an architect. He trained at the Berlin Institute of Architecture after which he served in the Prussian building administration. The stagnation caused by Napoleon's victory over Prussia in 1806 forced him and other architects to find work abroad. In 1808, he applied for the position as town architect of Tallinn, Estonia. He got the job and in this way came into the vicinity of St. Petersburg and its neoclassical Empire style. Finland was also close by and was soon to experience a new governmental phase as a Grand Duchy under Russian rule. Engel started working in Tallinn in 1809, but just after a few years he was forced to move on again because of a lack of assignments. From this period in Estonia, a palace on Kohtu street 8 in Tallinn survives (today housing the Estonian Chancellor of Justice) and, possibly, Kernu manor. From 1814 to 1815, he worked for a businessman in Turku, Finland, and this way he came in contact with Johan Albrecht Ehrenström, who led the project of rebuilding Helsinki. The city had just been promoted to be the new capital of the new Grand Duchy of Finland. Ehrenström was searching for a talented architect to work at his side and this meeting proved to be decisive for Carl Ludvig Engel's future career. At this stage Engel did not however stay in Finland. In March 1815 he travelled to St. Petersburg where he got private employment. In 1816 Engel was planning on returning to his city of birth, but at the same time Ehrenström got approval for his plan to get Engel to Helsinki. Engel's plans for Helsinki had been shown to Czar Alexander I and in February Engel was appointed architect of the reconstruction committee for Helsinki. Engel probably thought that this would once again be a temporary job, but instead Helsinki came to be his life's work. In 1819–1820, when Engel's first creations were nearing completion, his status as a kind of head architect of the Grand Duchy was established when he received more and more building assignments, both private and public, in other parts of Finland. The final confirmation came when he in 1824 was appointed head of the statewide Intendant's Office, responsible for all key state buildings throughout the country, a position he was offered but first refused because he still had hopes of returning to Prussia following the resignation of its first head, the Italian born architect Carlo Bassi, and which he retained until his death. Among his other key works from this period are Helsinki Old Church in Kamppi completed in 1826. He designed the first theater of Helsinki, Engels Teater, in 1827, though this was a rather modest building. He was also responsible for the new city plan for Turku after most of it was wiped out by the Great Fire of Turku in 1827. Engel died on 14 May 1840 in Helsinki.