Кіріспе

Бантри шығанағы – Ирландияның Корк округінде орналасқан шығанақ. Шығанақ шамамен солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай Атлант мұхитына қарай созылады. Басының ені шамамен 3-4 км, ал кіреберісінде кең.

Географиялық ерекшеліктері

Бантри шығанағы – теңіз деңгейінің салыстырмалы түрде көтерілуі нәтижесінде суға батқан өзен аңғарынан пайда болған шығанақ. Бұл шығанақ – терең (ортасы шамамен 40 метр) және үлкен табиғи шығанақ, Ирландияның оңтүстік-батысындағы ең ұзын сағалардың бірі. Солтүстігінде Беара түбегі орналасқан, ол Бантри шығанағын Кенмаре шығанағынан бөліп тұрады. Оңтүстік шекарасы – Шепс-Хед түбегі, Бантри шығанағын Дунманус шығанағынан ажыратады. Шығанақтағы негізгі аралдар – Бере аралы мен Уидди аралы. Бере аралы шығанақтың кіреберісіне жақын орналасқан. Аралдың солтүстік жағында Берехавен порты мен Кастлтаун Беерхавен порты бар. Рерин қаласы – аралдағы ең ірі елді мекен. Баллинакилла ауылы да осы жерде орналасқан. Уидди аралы шығанақтың басында, оңтүстік жағалауға жақын жерде жатыр. Бұл – Ирландияның негізгі мұнай терминалы, үлкен мұхиттан жүретін танкерлерге өте қолайлы порт. Уидди аралындағы мұнай терминалында Single Point Mooring (SPM) жүйесі Zenith Energy, Ltd. компаниясымен пайдаланылады. Бантри шығанағы 1969 жылы Аполлонның Айға қонған сәтінде көрсетілген "Universe Kuwait" супертанкерін бейнелеген әйгілі Gulf Oil жарнамасында пайда болған. Шығанақтың маңындағы қалалар мен ауылдар: Адригол, Бантри, Бэллилики, Кахермор, Каппанольша, Кастелтонбере (Кастелтон Беерхавен), Донмарк, Фоилакилл, Герахиес және Гленгарриф. Шығанақтың кей бөліктерін бойлай өтетін негізгі бағыттар – R572 ("Беара сақинасының" бөлігі) және N71. Бантри Бей гольф клубы шығанақтың басында, Уидди аралының қарсы бетінде орналасқан. О'Салливанның "Бейра Дунбой" қамалы Берехавен портындағы Бере аралының қарама-қарсы жағында орналасқан. "Коппер Джон" Пакслидің сарайы Данбойда. Дафна дю Мориердің "Аштық төбесі" романы Паксли отбасының аймақтағы қалайы және мыс өндіру саласындағы қатысуына негізделген.

Бантри шығанағы шайқасы

Бантри шығанағы шайқасы 1689 жылы Тоғыз жылдық соғыс барысында ағылшын және француз флоттары арасында өтті.

1798 жылғы көтеріліс

Бентри қаласы 1798 жылғы ирландиялық көтеріліспен байланысты, оған дейін 1796 жылдың желтоқсанында ирланд революционері Вольф Тоун бастаған көтеріліс талпырысы болған. 43 кемеден тұратын және 15 000 әскерді тасымалдаған француз флоты, Корольдік теңіз күштерінен қашу үшін Атлантиканың ортасында кіші топтарға бөлініп, Бентри шығанағында қайта жиналуды жоспарлаған. Флоттың көп бөлігі сәтті жеткенімен, генерал Хошені тасымалдаған «Фратерните» флагмандық кемесі және бірнеше кемелер кешікті. Олардың келуін күтіп тұрғанда, нашар ауа райы мен басшылықтың болмауы, сондай-ақ тұтқындалып қалу мүмкіндігіне байланысты алаңдаушылық Францияға қайту туралы шешім қабылдауға итермеледі. Тоун экспедиция туралы күнделігінде: «Біз Берехавен портындағы Ахабегке бисквит лақтыруға жеткілікті жақын болдық» деп жазды. Бүгінде Бентридегі алаң Вольф Тоунның есімімен аталады.

Bantry Longboat/Bere Island Longboat (Бантри ұзын қайығы/Бере аралы ұзын қайығы)

Француздық барлау экспедициясында қолданылған қайық Бере аралына қонды және Берехавен портында 102 жыл бойы тұрды. 1898 жылы ол Бантри Хаусқа әкелінді, 1944 жылы Бантри Хаустан Дублинге көшірілді және Ирландия Ұлттық мұражайына тапсырылды. 1977 жылы ол Ирландия Теңіз институтына берілді, ол 2003 жылға дейін Ирландия Ұлттық Теңіз мұражайында, Дун Лаогерде көрмеге қойылды. Қазір масштабты модельі көрсетілген. Ұзын қайық Ливерпуль мұражайында 50 000 евроға қайта жаңартылды және Ирландия Ұлттық мұражайында, Коллинз казармасындағы «Саягөйлер мен басшылар» көрмесінде қойылды.

Бетельгейза апаты

1979 жылы 8 қаңтарда француздық мұнай танкері «Бетельгейзе» Уидди аралында мұнай түсіріп жатқанда өртеніп, жарылып, үш бөлікке айналды, нәтижесінде 50 адам қаза тапты. Бұл шығанақта жылдар бойы көптеген кемелер апатқа ұшыраған. 1981 жылы «Бетельгейзе» үшін сонарлық іздеулерді қолдана отырып, тазалау жұмыстары жүргізіліп жатқанда, 1797 жылы 2 қаңтарда Уидди аралының солтүстігіндегі дауылда батырылған француз фрегаты «Ла Сюрвейянт» табылған.

Құтқару қызметі

Бантридің жағалаудағы іздеу-құтқару қауымдастығы (BISRA) Бантри портының халқына шұғыл құтқару қайығы қызметін көрсетеді. Жоғары жылдамдықты құтқару RIB қайығымен жабдықталған BISRA – Ирландия жағалау күзетінің ресми резерві.