Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аруначал Прадеш штатының, Солтүстік-Шығыс Үндістанның этникалық тобы
Ethnic group of Arunachal Pradesh, Northeast India
Шердукпендер – Үндістанның Аруначал Прадеш штатындағы этникалық топ. Олардың саны 9 663 адамды құрайды және Батыс Каменг ауданында, Бомдиладан оңтүстікке қарай орналасқан Рупа, Джигаон, Тонгри, Шергаон ауылдарында шоғырланған. Бұл елді мекендердің барлығы теңіз деңгейінен 5000-ден 6000 футқа дейін биіктікте жатыр. Соңғы кезде олардың бір бөлігі Бхалукпонг округіне қарасты Каменг бари аймағына қоныс аударды.
The Sherdukpen are an ethnic group of Arunachal Pradesh state of India. Their population of 9,663 is centered in West Kameng district in the villages of Rupa, Jigaon, Thongri, Shergaon, to the south of Bomdila. All of these are at elevations between 5000 and 6000 feet above sea level. Of late, some of them have settled in Kameng bari areas, a new settlement area under Bhalukpong circle.
Қоғам
Шердукпен қоғамы екі топқа бөлінеді: Тонг және Чао. Тонг (жоғары каста) Тонгчи және Тунгоннан тұрады. Олардың ішіндегі алғашқысы – жоғары каста – сегіз руға бөлінеді. Тайпалық қоғамда әртүрлі касталар арасында неке құруға тыйым салынады және мұндай одақтарға қатаң қарсылық көрсетіледі. Жергілікті аңыз бойынша, жоғары каста Тибет патшасының (Сонгцен Гампоның немересі) және Ахом ханшайымының ұрпақтары болып табылады, олардың екі ұлы болған. Чао – патшаның жүк көтерушілері мен қызметшілерінің ұрпақтары. Шердукпендер жыл сайын қыс айларында, желтоқсаннан наурызға дейін Доймараға (Ассам шекарасына жақын жатқан төмендік елді мекен) көшіп, онда тұрады, бұл дәстүр тайпаның Ассамдық тегін сақтауға көмектеседі. Доймарада шердукпендер жақын жердегі ассамдықтармен араласып, күріш саудалайды. Шердукпендер көбінесе моногамияны ұстанады және әкелік желі бойынша шежіре жасайды. Олардың үйлері берік тас негізге салынған, қабырғалары мен едендері қалың ағаш тақтайлармен жабдықталған.
Sherdukpen society is divided into two classes: The Thong and Chao,The thong ( Higher caster) consist of Thongchi, Thungon. the former of which–the higher caste–are divided into eight clans. Marriage between inter castes are considered taboo within the tribal society and are strongly discouraged. Local legend mentioned that the upper caste are the descendants of a Tibetan king (a grandson of Songtsän Gampo) and Ahom princess, of which they bore two sons. The Chao are the descendants of the king's porters and servants. The Sherdukpens migrate to Doimara (a lowland hamlet close to the Assamese border) and stayed between December and March on an annual basis during the winter months, a tradition with which the tribe maintain the memory of their Assamese ancestry. In Doimara, the Sherdukpens mingled with the nearby Assamese natives and traded for rice. The Sherdukpen generally practice monogamy and trace their descent patrilineally. Their houses are built on strong stone foundations with their wall and floor made from thick wooden planks.
Тіл
Шердукпендер өз тілінде сөйлейді, Шердукпен тілі, ол көршілес Бугун және Монпа тілдерімен тікелей туыс емес. Ол, мүмкін, тибет-бирма тілдері тобынан шыққан.
The Sherdukpen speak their own language, Sherdukpen, which isn't directly related with the neighboring Bugun and Monpa language. It is possibly of Tibeto Burman derivation.
Киім
Шердукпен еркектері жібек матадан тігілген жеңсіз киім киеді, оның екі шеті иыққа бекітіліп, тізеге дейін түседі. Гурдам бас киімі, негізінен ерлер киеді, ол яқтың жүнінен жасалған және бетке қарай төмен иілген шашақтары бар. Оның шеті ақ кокадамен және түрлі-түсті жолақпен безендірілген. Жауынгерлер көбінесе тибеттік қылыштармен, белдікке сүйеніп жүреді. Табиғи талшықтан тоқылған богре матасы иыққа оралып, артында жиырылады. Әйелдер иығынан тізеге дейін жабатын жеңсіз, жағасыз киім киеді. Осы киімнің үстінен толық жеңді, кестеленген жакет және белдік матасы – мошайк киіледі. Әйелдер шаштарын артқа түйеді, бірақ көптеген ересек қыздар шаштарын тоқуды қаламайды. Тоқу – әйелдерге тән өнер саналады, және көптеген әйелдер әртүрлі киімдерді өте әдемі түрде тоқуға қабілетті.
The Sherdukpen men wear a sleeveless cloth, which is made out of silk, with the two ends of the cloth which pins onto the shoulders that reach down to the knees. Made from yak's hair with tassels jutting down over the face, the gurdam skull cap is mainly worn by the men. It is decorated with a white cockade and colourful band around its brim. The warriors are often seen carrying their Tibetan sword, with the support of a waistband. A bogre, a cloth woven from natural fibres, is tied around the shoulders to form a fold at the back. The women wear a collarless and sleeveless cloth to cover them from the shoulders to the knees. A full sleeved embroidered jacket and waist cloth, known as mushaiks, is worn over the cloak. The ladies tie their hair tied into a bun at the back, although most grown up girls do not tie their tresses into a knot. Weaving is considered a feminine art, and most women are able to weave different kinds of clothing in a highly artistic manner.
Дін
Шердукпендер солтүстік көршілері Монпа сияқты Тибет буддизмінің Гелугпа сектасын қабылдады, олар да Мера Ламаның насихаттық ықпалына түсті. Бірақ Монпалардан өзгеше, Шердукпендер буддизмге дейінгі анимистік дәстүрлеріне көбірек бейім, бұл олардың тайпасында буддалық ламалардың сирек кездесуінен көрінеді. Монпа және Тибеттен келген босқындар қауымдарының ламалары қажет болған жағдайда буддалық ұжымдық рәсімдерді өткізу үшін шақырылатын.
The Sherdukpen adopted the Gelugpa sect of Tibetan Buddhism as with their northern neighbours, the Monpa who were also subjected to the evangelical influence of Mera Lama. However, contrary to the Monpas, Sherdukpens are more inclined to their pre Buddhist Animistic traditions, which is shown by the relative absence of any Buddhist Lamas within their tribe. Lamas from the Monpa and refugee Tibetan communities were invited to conduct Buddhist communal rituals whenever necessary.